Dergiler / MASROP E-Dergi / 2020 / Cilt: 14 - Sayı: 1-2

Yozgat İli Geç Demir Çağından Geç Antik Döneme Kadar Kale Yerleşimleri ve Savunma Yapıları

Sayfa
47–91
Yayın Tarihi
2020-11-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu höyük ve kale yerleşimlerinin bazılarında Hellenistik, Roma ve Bizans dönemlerine dair kültür katmanları da tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, ana hatlarıyla Yozgat il sınırları içerisinde tespit edilen ve Demir Çağı’ndan Orta Çağ’a kadar kullanılmış oldukları anlaşılan kale yerleşimlerinin genel tipolojileri ve coğrafik konumları dikkate alınarak güvenliğin hangi ihtiyaçlar çerçevesinde ve ne tür yöntemlerle sağlandığı irdelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yozgat ili ve çevresinde, Geç Demir Çağı ve sonrasına ait yerleşim dokusunun en dikkat çekici unsurları stratejik noktalara yapılan kalelerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu höyük ve kale yerleşimlerinin bazılarında Hellenistik, Roma ve Bizans dönemlerine dair kültür katmanları da tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kale · Savunma Sistemi · Sur Duvarı

Özet

Bu çalışmada, ana hatlarıyla Yozgat il sınırları içerisinde tespit edilen ve Demir Çağı’ndan Orta Çağ’a kadar kullanılmış oldukları anlaşılan kale yerleşimlerinin genel tipolojileri ve coğrafik konumları dikkate alınarak güvenliğin hangi ihtiyaçlar çerçevesinde ve ne tür yöntemlerle sağlandığı irdelenmiştir. Bu kapsamda, İç Anadolu’nun merkezinde, Kızılırmak havzasında yer alan ve Antik Çağ’da Kappadokia ve Galatia Bölgesi sınırları içerisinde kalan Yozgat’ta yürütülen arkeolojik çalışmalar sonucunda tespit edilen savunma yapıları ve kale yerleşimlerinin tanıtılması amaçlanmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda tespit edilen Demir Çağı yerleşimlerinin birçoğu Tunç Çağı höyüklerinin üzerinde veya savunma-güvenlik amacıyla kurulmuş Demir Çağı kalelerinin etrafında konumlanmışlardır. Bu höyük ve kale yerleşimlerinin bazılarında Hellenistik, Roma ve Bizans dönemlerine dair kültür katmanları da tespit edilmiştir. Yozgat ili ve çevresinde, Geç Demir Çağı ve sonrasına ait yerleşim dokusunun en dikkat çekici unsurları stratejik noktalara yapılan kalelerdir. Bu kalelerin en tipik özellikleri derin vadileri kontrol edebilecek düzeyde yüksek kayalıkların üzerine kurulmuş olmalarıdır. Ayrıca birkaç istisna dışında sarp kayalıklardan oluşan doğal savunmaya uygun olmaları da karakteristik özelliklerindendir. Değerlendirme kapsamında topografik konumlanışları ve fiziki özellikleri bakımından doğrudan kale olarak işlev görmüş savunma yapıları ele alınmıştır. Ayrıca stratejik noktalarda bulunan yerleşimler içerisinde savunma amaçlı oluşturulmuş yapılar da değerlendirilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SANCAKTAR, H., SEZGİN, K. (2020). Yozgat İli Geç Demir Çağından Geç Antik Döneme Kadar Kale Yerleşimleri ve Savunma Yapıları. MASROP E-Dergi, Cilt: 14 - Sayı: 1-2, 47–91. https://ajindex.com/articles/789469

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Antik kaynaklar Appianos, Roman History II, The Foreign Wars (Mithridatic Wars-Syrian Wars), Çev. T. E. Page, Great Britain, 1899: The Loeb Classical Library. Arrianos, İskender’in Seferi (Aleksandrou Anabasis), Çev. F. Akderin, İstanbul, 2005.
  2. Diodoros Siculus, Bibliotheca Historica, Çev. C. H. Old Father, Harvard University Press, 1989.
  3. Ksenophon, Cyropaedeia, Çev. W. Miller, London, 1985.
  4. Plutarkhos, Paralel Yaşamlar (İskender-Caesar), Çev. F. Akderin, İstanbul, 2007.
  5. Claudius Ptolemaeus, The Geography, Çev. E. L. Stevenson, New York, 1991.
  6. Strabon, Geōgraphiká Geographika Anadolu Kitap XII-XIII-XIV Kitaplar Antik Anadolu Coğrafyası, Çev. A. Pekman, İstanbul, 2015.
  7. Modern Kaynaklar Akarca, A., Yunan Arkeolojisinin Ana Çizgileri I. Şehir ve Savunması, Ankara, 1998.
  8. Akdeniz, E., "Büyük Menderes Havzasında Prehistorik Yerleşim Dokusu", Belleten LXVI.245, 2002, 1-34.
  9. Aktüre, S., Anadolu’da Bronz Çağı Kentleri (3.Baskı), İstanbul, 2004.
  10. Anderson, J. G. C., Studia Pontica - I. A Journey of Exploration in Pontus, Bruxelles, 1903.
  11. Arslan, M., Antikçağ Anadolusu’nun Savaşçı Kavmi Galatlar, İstanbul, 2000.
  12. Arslan, M., Mithradates VI Eupator. Roma'nın Büyük Düşmanı, İstanbul, 2007.
  13. Arslan, M. ve Bulut, E., “Eskiçağ’da Kappadokia Bölgesi’nin Sınırları”, History Studies 9/2, 2017, 49-65.
  14. Belli, O. ve Konyar, E., Doğu Anadolu Bölgesi’nde Erken Demir Çağı Kale ve Nekropolleri, İstanbul, 2003.
  15. Bittel, K., “The Citadel and the Lower Fortress”, Ed. von der Osten, H.H., The Alishar Hüyük, seasons of 1930- 1932,
  16. II, Oriental Institute Publications 29, Chicago, 1937, 290-339.
  17. Bittel, K., “Vorläufiger Bericht über die Ausgrabungen in Boğazköy im Jahre 1954”, Mitteilungen der Deutschen Orientgesellschaft 88, 1955, 1-36.
  18. Bittel, K., “Untersuchungen auf Büyükkale. Das phrygische Burgtor”, Mitteilungen der Deutschen Orientgesellschaft 91, 1958, 63–72.
  19. Bittel, K., ve Neve, P., “Vorläufiger Bericht über die Ausgrabungen in Boğazköy im Jahr 1969”, Mitteilungen der Deutschen Orientgesellschaft 102, 1970, 5–26.
  20. Bulut, A. E., Pontos Bölgesi Basamaklı Tünelleri, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara, 2017.
  21. Casabonne, O., “Akamenid İmparatorluğu: Büyük Kral ve Persler”, Arkeo Atlas 6, 2007, 20-34.
  22. Clare, L., Rohling, E. J., Weninger, B., ve Hilpert, J., “Warfare in Late Neolithic\Early Chalcolithic Pisidia, southwestern Turkey. Climate induced social unrest in the late 7th millennium calBC” Documenta Praehistorica XXXV, 2008, 1-29.
  23. Danışmaz, H., Arkeolojik Veril