Dergiler / Maliye Dergisi / 2019 / Sayı: 176

Vergi İhbar Kararını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik TR 33 Bölgesinde Bir Araştırma

An Investigation for Determining the Factors Affecting the Tax Whistleblowing Decision in the TR33 Region

Sayfa
355–379
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

YEM analizi sonucunda, hukuki, vergi bilinci ve ekonomik faktörlerin vergi mükelleflerinin ihbar kararını pozitif ve anlamlı, sosyalpsikolojik faktörlerin ise negatif ve anlamlı bir şekilde açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Vergi kayıp ve kaçağına sebebiyet veren kişilerin üçüncü kişiler tarafından ilgili idareye bildirilmesi olarak tanımlanan vergi ihbarı, vergi kaçıran kişilerin açığa çıkmasına olanak sağlayarak vergi denetiminde etkinliği ve devletin kayba uğrayan gelirlerinin tahsilatını artırmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmanın amacı beyana dayalı gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin vergi ihbar kararlarını etkileyen faktörlerin Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ile belirlenmesidir.
💡
Sonuç & Katkı:YEM analizi sonucunda, hukuki, vergi bilinci ve ekonomik faktörlerin vergi mükelleflerinin ihbar kararını pozitif ve anlamlı, sosyalpsikolojik faktörlerin ise negatif ve anlamlı bir şekilde açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Vergi kayıp ve kaçağına sebebiyet veren kişilerin üçüncü kişiler tarafından ilgili idareye bildirilmesi olarak tanımlanan vergi ihbarı, vergi kaçıran kişilerin açığa çıkmasına olanak sağlayarak vergi denetiminde etkinliği ve devletin kayba uğrayan gelirlerinin tahsilatını artırmaktadır. Bu çalışmanın amacı beyana dayalı gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin vergi ihbar kararlarını etkileyen faktörlerin Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ile belirlenmesidir. YEM analizi sonucunda, hukuki, vergi bilinci ve ekonomik faktörlerin vergi mükelleflerinin ihbar kararını pozitif ve anlamlı, sosyalpsikolojik faktörlerin ise negatif ve anlamlı bir şekilde açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

Tax whistleblowing is defined as the notification of the relevant authorities by third parties regarding the persons who caused tax loss and evasion. Tax whistleblowing allows disclosure of the persons who evade taxes, thus ensuring the effectiveness of tax auditing and increasing the revenues of the government. This research sought to identify the factors that affect tax whistleblowing decision of income and corporate taxpayers by using a Structural Equation Model. The findings indicate that economic, legal and tax awareness factors have a positive and significant effect on tax whistleblowing decision while the effect of socio-psychological factors is negative but significant.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SANDALCI, İ., YILDIZ, F. (2019). Vergi İhbar Kararını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik TR 33 Bölgesinde Bir Araştırma. Maliye Dergisi, Sayı: 176, 355–379. https://ajindex.com/articles/78836

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Aktan, C.C. (2006), Organizasyonlarda Yanlış Uygulamalara Karşı Bir Sivil Erdem, Ahlaki Tepki ve Vijdani Red Davranışı: Whistleblowing, Mercek Dergisi, 1-13.
  2. Alp, M. (2014), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Heınısch/Almanya Kararı Işığında Whistleblowing (İşçinin İfşa ve İhbarı) ve İş İlişkisinde İfade Özgürlüğü, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 15, 385-422.
  3. Alptürk, E. (2007), Tüm Yönleriyle İhbar ve İhbar İkramiyesi, Ankara:
  4. Yaklaşım Yayınları.
  5. Ayyıldız, H. ve Cengiz, E. (2006), Pazarlama Modellerinin Testinde Kullanılabilecek Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) Üzerine Kavramsal Bir İnceleme, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 63-84.
  6. Bayram, N. (2013),
  7. Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş, Ankara:
  8. Ezgi Kitabevi.
  9. Bektaş, H. ( 2017),
  10. Açıklayıcı Faktör Analizi, İstanbul:
  11. Beta Yayın. Breuer, L. (2012), Tax Compliance and Whistleblowing-The Role of Incentives, https://www.bje.uni-bonn.de/download-the..copy_of_ volumeII(1)/breuer.pdf (Erişim Tarihi: 25.03.2017)
  12. Budak, T. (2009), Türk Vergi Hukukunda İhbar ve İhbar İkramiyesi, Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 52, 41-62.
  13. Buyrukluoğlu, S. ve Erasa, İ. (2012), Vergi Bilincinin Oluşmasında Mükellef Haklarının Yeri ve Önemi, Vergi Dünyası, 375,116-127.
  14. Clearly, D. (2013),
  15. A Survey on Attitudes, Behaviour Towards Tax and Compliance, Irish Tax and Custome,1-56.
  16. Çetin Gerger, G., Bakar, F. ve Gerçek, A. (2016), Türkiye’de Mali Müşavirlerin Mükellef Haklarına ve Gelir İdaresine Bakışını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi, Sosyoekonomi, 24(29), 45-71.
  17. Çiçek, H.G. ve Herek, H. (2012), Türkiye’de Vergi Suç ve Cezalarının Değerlendirilmesi: Antalya İli Örneği, Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, 32(I), 311-342.
  18. Dibble, J.L., Levine T.R. ve Park H.S. (2011), The Unidimensional Relationship Closeness Scale (URCS): Reliability and Validity Evidence for a New Measure of Relationship Closeness, Psychological Assessment, 24(3), 565-72.
  19. Feldman, Y. ve Lobel O. (2010), The Incentives Matrix: The Comparative Effectiveness of Rewards, Liabilities, Duties, and Protections for Reporting Illegality, Texas Law Review, 88, 1151-1212.
  20. Gelir İdaresi Başkanlığı (2018), İstatistikler, http://www.gib.gov.tr/yardimvekaynaklar/ istatistikler (Erişim Tarihi: 21.07.2018)
  21. Givati, Y. (2018), Of Snitches and Riches: Optımal IRS and SEC Whistleblower Rewards, Harvard Journal on Legislation, 55, 105-142.
  22. Gınalı, A. (2010), Vergi İhbarı Sonucu Ödenecek İhbar İkramiyesinin Usul ve Esasl