Dergiler / Kalemname / 2019 / Cilt: 4 - Sayı: 7

Kuruluştan Tanzimât’a Osmanlıca İlmihaller

Sayfa
30–48
Yayın Tarihi
2019-07-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Birgivî’nin yazdığı Risâle-i Birgivî bu türün örnekleri arasında sayılabilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, kuruluşundan Tanzimat’a kadar geçen süre içerisinde Osmanlı coğrafyasında te’lif edilen ilmihal kitaplarını konu edinmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İslam hukuk literatüründe müstakil bir tür olarak değerlendirilen ilmihal kitapları, inanç, ibadet esasları ve ahlak esasları gibi konularda toplumun ihtiyaç duyduğu temel bilgiler vermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Birgivî’nin yazdığı Risâle-i Birgivî bu türün örnekleri arasında sayılabilir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslam · Fıkıh · Hukuk

Özet

Bu çalışma, kuruluşundan Tanzimat’a kadar geçen süre içerisinde Osmanlı coğrafyasında te’lif edilen ilmihal kitaplarını konu edinmektedir. İslam hukuk literatüründe müstakil bir tür olarak değerlendirilen ilmihal kitapları, inanç, ibadet esasları ve ahlak esasları gibi konularda toplumun ihtiyaç duyduğu temel bilgiler vermektedir. Arapça’dan Türkçe’ye çeviri ile başlayan ilmihal geleneği tarihi süreç içerisinde çok sayıda Türkçe eserin tel’lif edilmesiyle birlikte bu konuda önemli bir boşluğu doldurmuştur. Bu çalışmada Osmanlı coğrafyasında te’lif edilen ilmihallerin müellifleri ve kitap içerikleri hakkında bilgiler verilmekte, yer yer toplumun ihtiyaçları ile ilmihallerin yazılış amaçları arasında karşılaştırmalar yapılmaktadır. Diğer taraftan çeşitlilik açısından ilmihallerin birbirinden farklılıkları örneklendirilmektedir. Anadolu Türkçesiyle yazılmış Kitab-ı Güzîde, ilmihal alanında yazılmış en eski kitap olma özelliğini taşımaktadır. İlmihallerin yazımında tek bir fakihin görüşü ile yetinilmemiştir. Örneğin, Ebu Hanife’nin fıkhî görüşleri temel alınarak yazılan Kitâb-ı Gunya’da yer yer İmam Muhammed ve Ebu Yusuf’un, İmam Züfer ve İmam Şâfiî’nin içtihatlarına da değinilmiştir. Bazı ilmihaller yazıldığı şekliyle ilim dünyasında varlığını korumuşken diğer bazıları üzerine şerhler yazılmıştır. Birgivî’nin yazdığı Risâle-i Birgivî bu türün örnekleri arasında sayılabilir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIRIM, A. (2019). Kuruluştan Tanzimât’a Osmanlıca İlmihaller. Kalemname, Cilt: 4 - Sayı: 7, 30–48. https://ajindex.com/articles/783502

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Akkuş, Muzaffer. Kitâb-ı Gunya. İnceleme-Metin-İndeks-Tıpkı Basım, Ankara: Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, 1995.
  2. Alkış, Alpaslan. “Literatür”. İslam Hukuk Başlangıcı. Editör: Nuri Kahveci, İstanbul: Hikmetevi Yayınları, 2018.
  3. Arpaguş Kelpetin, Hatice. “Bir Telif Türü Olarak İlmihal”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 22/1 (2002): 25-56. ----------. “İlmihal”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 22: 139-141. İstanbul: TDV Yayınları, 2000. Bursalı Mehmed Tahir Efendi. Osmanlı Müellifleri. Tercüme: A. Fikri Yavuz, İsmail Özen, İstanbul: Meral Yayınevi, ty. Cici, Recep. Osmanlı Dönemi İslam Hukuku Çalışmaları. Bursa: Arasta Yayınları, 2001.
  4. Erdem, Melek. Kitâb-ı Güzîde (76 a – 134 a) İnceleme-Metin-Sözlük. Yüksek Lisans Tezi, AÜ. Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı, 1992. İmam Birgivî. Birgivî Vasiyetnâmesi Kadızâde Şerhi. Şerh: Ahmed Kadızâde, Sadeleştiren, Faruk Meyan, İstanbul: Bedir Yayınevi, 2015.
  5. İşpirli, Mehmet. “Lutfi Paşa”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 27: 234-236. İstanbul: TDV Yayınları, 2003. Katip Çelebi. Keşfü’z-Zunûn An Esâmi’l-Kütübi ve’l-Fünûn. Tercüme: Rüştü Balcı, I-IV, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2014.
  6. Kayapınar, Hüseyin. “Münyetü’l-musallî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 32: 32-33. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.