Journals / Kalemname / 2019 / Cilt: 4 - Sayı: 7

Kuruluştan Tanzimât’a Osmanlıca İlmihaller

Journal
Kalemname
Pages
30–48
Publication Date
2019-07-05
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Birgivî’nin yazdığı Risâle-i Birgivî bu türün örnekleri arasında sayılabilir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışma, kuruluşundan Tanzimat’a kadar geçen süre içerisinde Osmanlı coğrafyasında te’lif edilen ilmihal kitaplarını konu edinmektedir.
📊
Key Findings & Data:İslam hukuk literatüründe müstakil bir tür olarak değerlendirilen ilmihal kitapları, inanç, ibadet esasları ve ahlak esasları gibi konularda toplumun ihtiyaç duyduğu temel bilgiler vermektedir.
💡
Conclusion & Impact:Birgivî’nin yazdığı Risâle-i Birgivî bu türün örnekleri arasında sayılabilir.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İslam · Fıkıh · Hukuk

Özet

Bu çalışma, kuruluşundan Tanzimat’a kadar geçen süre içerisinde Osmanlı coğrafyasında te’lif edilen ilmihal kitaplarını konu edinmektedir. İslam hukuk literatüründe müstakil bir tür olarak değerlendirilen ilmihal kitapları, inanç, ibadet esasları ve ahlak esasları gibi konularda toplumun ihtiyaç duyduğu temel bilgiler vermektedir. Arapça’dan Türkçe’ye çeviri ile başlayan ilmihal geleneği tarihi süreç içerisinde çok sayıda Türkçe eserin tel’lif edilmesiyle birlikte bu konuda önemli bir boşluğu doldurmuştur. Bu çalışmada Osmanlı coğrafyasında te’lif edilen ilmihallerin müellifleri ve kitap içerikleri hakkında bilgiler verilmekte, yer yer toplumun ihtiyaçları ile ilmihallerin yazılış amaçları arasında karşılaştırmalar yapılmaktadır. Diğer taraftan çeşitlilik açısından ilmihallerin birbirinden farklılıkları örneklendirilmektedir. Anadolu Türkçesiyle yazılmış Kitab-ı Güzîde, ilmihal alanında yazılmış en eski kitap olma özelliğini taşımaktadır. İlmihallerin yazımında tek bir fakihin görüşü ile yetinilmemiştir. Örneğin, Ebu Hanife’nin fıkhî görüşleri temel alınarak yazılan Kitâb-ı Gunya’da yer yer İmam Muhammed ve Ebu Yusuf’un, İmam Züfer ve İmam Şâfiî’nin içtihatlarına da değinilmiştir. Bazı ilmihaller yazıldığı şekliyle ilim dünyasında varlığını korumuşken diğer bazıları üzerine şerhler yazılmıştır. Birgivî’nin yazdığı Risâle-i Birgivî bu türün örnekleri arasında sayılabilir.

🔖

Cite This Article

YILDIRIM, A. (2019). Kuruluştan Tanzimât’a Osmanlıca İlmihaller. Kalemname, Cilt: 4 - Sayı: 7, 30–48. https://ajindex.com/articles/783502

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. Akkuş, Muzaffer. Kitâb-ı Gunya. İnceleme-Metin-İndeks-Tıpkı Basım, Ankara: Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, 1995.
  2. Alkış, Alpaslan. “Literatür”. İslam Hukuk Başlangıcı. Editör: Nuri Kahveci, İstanbul: Hikmetevi Yayınları, 2018.
  3. Arpaguş Kelpetin, Hatice. “Bir Telif Türü Olarak İlmihal”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 22/1 (2002): 25-56. ----------. “İlmihal”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 22: 139-141. İstanbul: TDV Yayınları, 2000. Bursalı Mehmed Tahir Efendi. Osmanlı Müellifleri. Tercüme: A. Fikri Yavuz, İsmail Özen, İstanbul: Meral Yayınevi, ty. Cici, Recep. Osmanlı Dönemi İslam Hukuku Çalışmaları. Bursa: Arasta Yayınları, 2001.
  4. Erdem, Melek. Kitâb-ı Güzîde (76 a – 134 a) İnceleme-Metin-Sözlük. Yüksek Lisans Tezi, AÜ. Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı, 1992. İmam Birgivî. Birgivî Vasiyetnâmesi Kadızâde Şerhi. Şerh: Ahmed Kadızâde, Sadeleştiren, Faruk Meyan, İstanbul: Bedir Yayınevi, 2015.
  5. İşpirli, Mehmet. “Lutfi Paşa”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 27: 234-236. İstanbul: TDV Yayınları, 2003. Katip Çelebi. Keşfü’z-Zunûn An Esâmi’l-Kütübi ve’l-Fünûn. Tercüme: Rüştü Balcı, I-IV, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2014.
  6. Kayapınar, Hüseyin. “Münyetü’l-musallî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 32: 32-33. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.