Dergiler / Mukaddime / 2020 / Cilt: 11 - Sayı: 2

Yeni Toplumsal Hareketlerin Yeni Aktörleri: 90’li Yıllar Türkiye’sinde Başörtülü Öğrencilerin Mücadelesi

Sayfa
382–409
Yayın Tarihi
2020-11-24
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada, yeni siyasal aktörler olarak başörtülü öğrencilerin protestosu toplumsal hareketler literatüründen hareketle değerlendirilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, 1990’lı yıllarda Türkiye’de örgütlenen en önemli aktivizmlerden biri olan “başörtüsü eylemleri”ni ele almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu eylemler, 1998 yılında İstanbul Üniversitesi Beyazıt Kampüsü’nde gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada, yeni siyasal aktörler olarak başörtülü öğrencilerin protestosu toplumsal hareketler literatüründen hareketle değerlendirilmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kimlik · Oturma Eylemi · İnsan Zinciri

Özet

Bu çalışma, 1990’lı yıllarda Türkiye’de örgütlenen en önemli aktivizmlerden biri olan “başörtüsü eylemleri”ni ele almaktadır. Bu eylemler, 1998 yılında İstanbul Üniversitesi Beyazıt Kampüsü’nde gerçekleştirilmiştir. Başörtüsü ile eğitimine devam edebilmek için başörtülü öğrencilerin başlattığı, erkek öğrencilerin ve dışarıdan kesimlerin de desteklemesi ile büyüyen eylemler, toplumsal hareketler literatüründe önemli bir yer işgal etmektedir. Toplumsal kutuplaşmanın yoğun olarak yaşandığı 90’lı yıllarda, toplumda Laik ve İslamcı kesimler arasında bir bölünme yaşanmıştır. Bu süreçte, siyasal hayatın en önemli tartışmalarından biri kamusal alanda türban tartışmasıdır. İslami sağ siyasetin önünü kesmek amacıyla örgütlenen 28 Şubat darbesi sonrasında birçok üniversitede başörtüsü yasağı uygulanmaya başlanmıştır. Öğrenciler, 28 Şubat darbesinin hak ihlallerinden en fazla zarar gören gruplardan birini oluşturmaktadır. Yasakları uygulayan üniversitelerden olan İstanbul Üniversitesi’nde kurulan ikna odalarında, psikolojik baskı yöntemleri ile öğrenciler başlarını açmaya zorlanmışlardır. İkna odaları ile öğrencilere uygulanan baskı sonucunda, yasaklara karşı çıkan öğrenciler durumu protesto etmeye karar vermişlerdir. Öğrencilerin protestosu çalışmada, yeni toplumsal hareketler paradigması içinde değerlendirilmektedir. Farklı kimliklere sahip bireylerin kimliklerinin ifadesine dayanan toplumsal hareketler, bu yeni paradigma içerisinde yer alır. Başörtülü öğrenciler, öğrenci kimliği ve dini temelli İslami kimliği birlikte temsil eden bir kesim olarak kimliklerinden ödün vermeden eğitimlerine devam etmek istemektedirler. Bu bağlamda, öğrencilerin protesto eylemlerinde kimlik vurgusu önem kazanmaktadır. Bir diğer açıdan, yeni hareketler eylemlerde genellikle şiddet içermeyen formları kullanırlar. Başörtüsü eylemleri, oturma eylemi şeklinde başlamış ve sürdürülmüş; son olarak daha fazla insanı içine katmak amacıyla insan zinciri eylemine dönüşmüştür. Sivil itaatsizliğin formları olarak oturma ve zincir eylemleri, öğrencilerin hak talebinin şiddeti dışlayarak meşruiyet kazanmasına neden olmaktadır. Çalışmada, yeni siyasal aktörler olarak başörtülü öğrencilerin protestosu toplumsal hareketler literatüründen hareketle değerlendirilmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞANLI, A. S., COŞĞUN, B. (2020). Yeni Toplumsal Hareketlerin Yeni Aktörleri: 90’li Yıllar Türkiye’sinde Başörtülü Öğrencilerin Mücadelesi. Mukaddime, Cilt: 11 - Sayı: 2, 382–409. https://ajindex.com/articles/77664

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Ahmad, F. (2006). Bir Kimlik Peşinde Türkiye (S. C. Karadeli, Çev.). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  2. Akdoğan, Y. (1999). İslamcılık Bağlamında Türkiye’de Siyasal İslam’ın Gelişimi ve Refah Partisi 1980-1998.
  3. Yayımlanmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi,
  4. İstanbul.
  5. Akın, R. (2000). Türk Siyasal Tarihi 1908-2000. İstanbul:
  6. XII Levha Yayınları.
  7. Aksoy, M. (2005). Başörtüsü-Türban: Batılılaşma-Modernleşme, Laiklik ve Örtünme. İstanbul:
  8. Kitap Yayınevi.
  9. Akşin, S. (2007). Kısa Türkiye Tarihi. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  10. Aljazeera Türk. (2013). Türkiye’de Başörtüsü Yasağı. Nasıl Başladı, Nasıl Çözüldü?. 31 Ağustos 2020 tarihinde http://www.aljazeera.com.tr/dosya/turkiyede-basortusu-yasagi-nasil-basladi-nasil-cozuldu adresinden erişildi. Althusser, L. (2000). İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları (Y. Alp & M. Özışık, Çev.). İstanbul:
  11. İletişim Yayınları.
  12. Anbarlı, Ş. (2006). Baskıya Karşı Direnme Hakkı ve Sivil İtaatsizlik (Türkiye Örneği). Yayımlanmamış doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi,
  13. İzmir.
  14. Anbarlı, Ş. (2007). Baskıya Karşı Direnme Biçimi Olarak Sivil İtaatsizlik ve Meşruluğu Sorunu. Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(2), 71-98.
  15. Arat, Y. (2011). Çekişme ve İşbirliği: Türkiye’de Kadınların Güçlenme Mücadeleleri. Reşat Kasaba (Ed.), Türkiye Tarihi 1839-2010, Modern Dünyada Türkiye içinde (s.415-451). İstanbul:
  16. Kitap Yayınevi.
  17. Arslan, A. G. (2019). Türkiye’de Politik Nesne Olarak Kadın: 28 Şubat Örneği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi,
  18. Malatya. Atabek, N. (1999). Susurluk Skandalı Sonrası Temiz Toplum Talebiyle Ortaya Konan Sivil İtaatsizlik Eylemlerinin Türk Basınında Görünümü. Kurgu Dergisi, 16, 111-135.
  19. Atılgan, G. (2015). Sanayi Kapitalizminin Şafağında. Gökhan Atılgan, Cenk Saraçoğlu & Ateş Uslu (Ed.), Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Siyasal Hayat içinde (s. 521-651). İstanbul:
  20. Yordam Kitap. Aygün, T. (2006). Efendiliğin Reddi. Sivil İtaatsizlik ve Doğrudan Eylem. İstanbul:
  21. Versus Kitap. Aytepe, F. (2015). Türkiye’de İslamcı Kadın Hareketinin Tarihsel Dönüşümü, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Dumlupınar Üniversitesi,
  22. Kütahya. Bayraktar, N & Kemal, H.H. (2011). Şulebaşın Mucidi Davasını Anlattı. 25 Ağustos 2020 tarihinde https://www.sabah.com.tr/galeri/turkiye/sulebasin_mucidi_davasini_anlatti/17 adresinden erişildi. Benli, F. (2008). Örtünemeyen Sorun Başörtüsü: Temel Boyutları ile Türkiye’de Başörtüsü Yasağı Sorunu. Neslihan Akbulut (Ed.), Hukuki ve Siyasal Boyutlarıyla Türkiye’de Başörtülü Kadınl