Yükseköğretimuygulamalarında, mevzuatın yorumlanmasında iyi niyetli bir yaklaşımıngerekliliği, 2547 sayılı Kanunun sınırlayıcı yönünün olduğu ve demokratikbir yönetim anlayışını yansıtmadığı, demokratik ve adil bir yönetimin kanunlara ihtiyaç duyulmadan da uygulanabileceği yönünde görüşler dilegetirilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, Türk yükseköğretim yönetim sistemindeki saydamlıkve hesap verebilirlik olgusunun incelenmesi ve hesap verebilirlikle ilgiliuygulamalar hakkında üniversitelerde görev yapan yöneticilerin (rektör,rektör yardımcısı, dekan ve enstitü müdürü)görüşlerinin incelenmesidir.Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.Araştırmanın veri kaynakları, son üç dönemde kamu üniversiteleri içindenOrtadoğu Teknik Üniversitesi tarafından akademik performans genelsıralamasında ilk onda yer alan ve 2015 yılı bütçe büyüklüğü bakımındanilk on üniversite içinde yer almış olan üç devlet üniversitesindeyöneticilik yapan/yapmış olan 13 katılımcı ile yükseköğretim konusundaçalışmaları bulunan geçmişte rektörlük, dekanlık, genel müdürlük vebakan danışmanlığı yapmış 6 kişi olmak üzere toplamda 19 katılımcıdanoluşmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma sonuçlarına göre üniversite yöneticileri yönetimdesaydamlık ve hesap verebilirlik mekanizmasına ilişkin sorumluluk, yetkikullanımı ve karar sürecinde rektörlerin yetkilerinin çok fazla olduğu,yönetimde yetki gaspının olabildiği; üniversite yöneticilerinin finansalkaynak kullanımlarında geniş takdirin bulunduğu, kurumsal standartlarınyeterince işlevsel olmadığı yönünde çeşitli görüşler ileri sürülmüştür.Araştırmada, üniversite yöneticilerinin uymak zorunda olduğu kurumsalstandartların ikna edici düzeyde olmadığı belirtilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Yükseköğretimuygulamalarında, mevzuatın yorumlanmasında iyi niyetli bir yaklaşımıngerekliliği, 2547 sayılı Kanunun sınırlayıcı yönünün olduğu ve demokratikbir yönetim anlayışını yansıtmadığı, demokratik ve adil bir yönetimin kanunlara ihtiyaç duyulmadan da uygulanabileceği yönünde görüşler dilegetirilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2015 · 13 katılımcı
⚙️Değişkenler:Türk Yükseköğretim Sistemi · 2547 sayılı Kanun · Yükseköğretimde Saydamlık ve Hesap verebilirlik
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türk yükseköğretim yönetim sistemindeki saydamlıkve hesap verebilirlik olgusunun incelenmesi ve hesap verebilirlikle ilgiliuygulamalar hakkında üniversitelerde görev yapan yöneticilerin (rektör,rektör yardımcısı, dekan ve enstitü müdürü)görüşlerinin incelenmesidir.Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.Araştırmanın veri kaynakları, son üç dönemde kamu üniversiteleri içindenOrtadoğu Teknik Üniversitesi tarafından akademik performans genelsıralamasında ilk onda yer alan ve 2015 yılı bütçe büyüklüğü bakımındanilk on üniversite içinde yer almış olan üç devlet üniversitesindeyöneticilik yapan/yapmış olan 13 katılımcı ile yükseköğretim konusundaçalışmaları bulunan geçmişte rektörlük, dekanlık, genel müdürlük vebakan danışmanlığı yapmış 6 kişi olmak üzere toplamda 19 katılımcıdanoluşmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre üniversite yöneticileri yönetimdesaydamlık ve hesap verebilirlik mekanizmasına ilişkin sorumluluk, yetkikullanımı ve karar sürecinde rektörlerin yetkilerinin çok fazla olduğu,yönetimde yetki gaspının olabildiği; üniversite yöneticilerinin finansalkaynak kullanımlarında geniş takdirin bulunduğu, kurumsal standartlarınyeterince işlevsel olmadığı yönünde çeşitli görüşler ileri sürülmüştür.Araştırmada, üniversite yöneticilerinin uymak zorunda olduğu kurumsalstandartların ikna edici düzeyde olmadığı belirtilmiştir. Yükseköğretimuygulamalarında, mevzuatın yorumlanmasında iyi niyetli bir yaklaşımıngerekliliği, 2547 sayılı Kanunun sınırlayıcı yönünün olduğu ve demokratikbir yönetim anlayışını yansıtmadığı, demokratik ve adil bir yönetimin kanunlara ihtiyaç duyulmadan da uygulanabileceği yönünde görüşler dilegetirilmiştir.
YAMAN, A., ÖZDEMİR, S. (2016). Yükseköğretim Yönetici Görüşlerine Göre Yükseköğretimde Yeniden Yapılanma İhtiyacı. İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 1, 2–37. https://ajindex.com/articles/771601
AAUP, (1970). 1940 Statement of principles on academic free domandtenure. Akademik özgürlük ve görev süresi esasları 1940 beyanı. 17/06/2015 tarihinde http://www.aaup.org/report/1940- statement-principles-academic-freedom-and-tenure#B3 adresinden erişilmiştir. Acar, M. (2013).
Eğitimde hesap verebilirlik. Özdemir, S. (Ed.). Eğitim Yönetiminde Kuram Ve Uygulama içinde. (381-410) Ankara:
PegemA. Aktan, C. (2008). Akademik özerklik. 23.03.2015 tarihinde http://www. canaktan.org/egitim/universite-reform/aka-ozerklik.htm#_ edn5 adresinden erişilmiştir. Arap, K. S. (2010). Türkiye yeni üniversitelerine kavuşurken: Türkiye›de yeni üniversiteler ve kuruluş gerekçeleri. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 65(01), 001-029.
Aydın, İ. (2006). Eğitim ve öğretimde etik. (2. Baskı). Ankara:
PegemA. Aytaç, M., Aytaç, S., Fırat, Z., Bayram, N. ve Keser, A. (2001). Akademisyenlerin çalışma yaşamı ve kariyer sorunları. Bursa: Uludağ Üniversitesi.
Aykaç, B., Yayman, H. ve Özer, M. A. (2003). Türkiye’de idari reform hareketlerinin eleştirel bir tahlili. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. C.5, S.2, (158). Aypay, A. (2015). Türkiye’de Yükseköğretim Alanı, Kapsamı ve Politikası. (Edt.) Ankara:
Pegem Akademi. Aypay, A., (2003). Yükseköğretimin yeniden yapılandırılması: Sosyo ekonomik ve politik çevrelerin üniversitelerde kurumsal adaptasyona etkileri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 9(2), 194-213. Ankara:
PegemA. Balyer, A. (2011). Academic freedom: Perceptions of academics in Turkey. Education & Science/Eğitim ve Bilim, 36(162). Barker, J.M. (1951). Türkiye ekonomisi kalkınma programı için tahli ve tavsiyeler (Barker Misyonu Raporu). Washington D.C.: Milletlerarası İmar ve Kalkınma Bankası. Başbakanlık. (2003). Kamu yönetiminde yeniden yapılanma, değişimin yönetimi için yönetimde değişim, 1 (2) Ankara:
T.C. Başbakanlık. Batırel, Ö.F., Durman, M., Ergüder, Ü., Eriş, A., Eşme, İ., Öztürk, R., Soysal, A., Şenatalar, B. ve Uğur, A. (2014). Yükseköğretimin yeniden yapılandırılması kapsamında dikkate alınması gereken temel ilkeler ve yaklaşımlar. (19 Haziran 2014 Basın Bildirisi). İstanbul.
Çalık, T. ve Süzen Z. B. (2013). Avrupa üniversiteler birliği kurumsal değerlendirme raporlarında yer alan tespitler ve öğretim üyelerinin iyileştirme önerilerine katılım düzeyleri, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi 3(3), 355-390.
Çelik, Z. ve Gür, B. S. (2014). Yükseköğretim sistemlerinin yönetimi ve üniversite özerkliği: Küresel eğilimler ve Türkiye örneği. Yüksekö