Dergiler / İran ve Turan Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 3 - Sayı: 5

İRAN, ANİRAN VE İRANŞEHR KAVRAMLARI ÜZERİNE

Sayfa
37–55
Yayın Tarihi
2020-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İran fikrinin Ahameniş, Helen, Part; hatta Yakındoğu mirası ile oluşan imparatorluk ideolojisi ile beraber sentezlendiğini söylemek mümkündür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İran sözcüğünün Orta Persçe şekli olan Ērān’ın Proto-İrani bir terim olan Aryānām’dan türediği ve ēr’ köküne ān çoğul ekinin getirilmesiyle oluştuğu kabul edilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ardeşir (224-240)’in yazıtlarında ve sikkelerinde rastlanır.
💡
Sonuç & Katkı:İran fikrinin Ahameniş, Helen, Part; hatta Yakındoğu mirası ile oluşan imparatorluk ideolojisi ile beraber sentezlendiğini söylemek mümkündür.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İRAN · İRANŞEHR · ANİRAN

Özet

İran sözcüğünün Orta Persçe şekli olan Ērān’ın Proto-İrani bir terim olan Aryānām’dan türediği ve ēr’ köküne ān çoğul ekinin getirilmesiyle oluştuğu kabul edilir. Kökeni Avesta’ya kadar uzanan İran (Ērān) sözcüğüne ilk kez Sasani hanedanının kurucusu I. Ardeşir (224-240)’in yazıtlarında ve sikkelerinde rastlanır. İran (Ērān) teriminin karşıtı olan Aniran (Anērān) terimi ise I. Şapur (240-272) ile birlikte görünmeye başlamıştır. Yedi iklimden oluşan bir dünyanın merkezinde durduğu kabul edilen Airyanem Vaejah (Aryan’ların yayıldığı bölge)’ın bir bakıma halefi olarak İranşehr (Ērānšahr) tıpkı İran gibi Sasanilerin bir tasarımıydı. İran fikrinin Ahameniş, Helen, Part; hatta Yakındoğu mirası ile oluşan imparatorluk ideolojisi ile beraber sentezlendiğini söylemek mümkündür.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TEKER, F. (2020). İRAN, ANİRAN VE İRANŞEHR KAVRAMLARI ÜZERİNE. İran ve Turan Tarihi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 5, 37–55. https://ajindex.com/articles/771206

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Bailey, H. W., “Arya”, Encyclopaedia Iranica, Online Edition Originally Published: December 15, 1987 Last Updated: August 15, 2011 This article is available print. Vol. II, Fasc. 7, pp. 681-683 https://iranicaonline.org/articles/arya-an-ethnic-epithet, erişim tarihi: 20.07.2020.
  2. Bocnurdi, Mecid Behruz Puya, “Goftogu Ba Turaç Deryayi Derbare- yi Endişe-yi İranşehri ve Merzha-yı Ferhengi İran”, Marlik, Sal-ı Devvom ve Sevvom Şomare-yi Pencom ve Şeşom, Behar, Tehran 1393/2015, s. 132-135.
  3. Boyce, M., The Letter of Tansar, Istituto Italiano per il Medio ed.Estremo Oriente, Rome 1968.
  4. Bundeheş, Motercim Fernebag Dadegi, Entişarat- i Tus, Tehran 1395/2017.
  5. Darmesettar, Ceyms, Mecmua-yı Kavanin-i Zerdüşt ( Vendidad- ı Avesta ), Motercim: Doktor Musa Cevan, Donya-yı Kitab, Peyk-e İran, Tehran, 1386/2008.
  6. Daryaee, Touraj,“ National History or Keyanid History?:The Nature of Sasanid Zoroastrian Historiography”, Iranian Studies, Volume 28, Numbers 3-4, Summer/Fall 1995, s.129-141.
  7. Daryaee, Touraj, “Kingship in Early Sasanian Iran”, The Sasanian Era The Idea of Iran vol.3, ed.Vesta Sarkhosh Curtis and Sarah Stewart, I.B Tauris, s. 60-70. Daryaee,T.,“Sasanian Coins & Kingship”, Persian Kings ed. K. Safdari, T.Daryeehttps://www.academia.edu/42204295/Sasanian_Coins_and_Kingship, erişim tarihi: 08.09.2020.
  8. Daryaee, Touraj, Šahrestānīhā ī Ērānšahr A Middle Persian Text on Late Antique Geography, Epic and History With English and Persian Translations and Commentary, Mazda Publishers,
  9. Costa Mesa, California 2002. Daryaee,Touraj, Sasanian Persia The Rise and Fall of An Empire, I. B. Tauris & Co. Ltd.,London-New York, 2009.
  10. Daryaee, Touraj. “Sasanian Kingship Empire and Glory: Aspects of Iranian Imperium”, Raj-o-Ganj Papers in Honour of Professor Z. Zarshenas, Edted by, V. Nadaf, F. Goshtasb, M. Shokri-Foumeshi, Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran 2013, s.11-22.
  11. Daryaee, Touraj., “Memory and History: The Construction of the Past in Late Antique Persia”, Name-ye Iran-e Bastan,: The International Journal of Ancient Iranian Studies, Vol. 1, No. 2, Irvine 2001, s.1-14.
  12. Denkard, The Acts of Religion, Book 3, ed. By, Dastur Peshotanji Behramji Sanjana, Ardeshir & Co. Bombay,1876. el- Mukaddesi, Muhammed b. Ahmed, İslam Coğrafyası ( Ahsenü’t-Tekasim), çev. Dr. Ahsen Batur, Selenge Yayınları, İstanbul 2015.
  13. Frye, Richard Nelson, Persia, Schocken Books, New York, 1969.
  14. Frye, Richard Nelson., The Golden Age of Persia, Phoenix Press, London 2008.
  15. Frye, Richard Nelson,