“Sadece Üç Mescid İçin Yolculuğa Çıkınız” Erken Tarihli Bir Hadis Üzerine İnceleme

Özet

[Hz.] Peygamber’in bu meşhur hadisi Mekke’ye umre ve hac farizası yanında Medine ve Kudüs’teki mescidlere de hacca izin vermektedir. Medine ve Kudüs’e de istisnai bir konum atfeden bu rivayetin sıhhati üzerine bir tartışma ortaya çıkmıştır. Üç mescidle ilgili çok erken tarihli olan ve amacı diğer mabetlere hacca gitmeyi hariç tutan gelenek, ikinci yüzyılın başlarında bir iç mücadele dönemi sonrasında tanınmıştır. Bu dönemde, bazı geleneksel çevreler tarafından Kudüs’ün konumu tartışılırken, diğer mabetler de hac yerleri olarak kabul edilmek için rekebet etmişlerdir. Üç mescid hadisi hakkında geleneksel alimler görüş birliğine varırken, aynı zamanda popüler inanç unsurları, bu kutsal mekanlara yapılan hac rütüelleri üzerinde kalıcı izler bırakmıştır.