Dergiler / Görünüm / 2020 / Sayı: 9

Histeri Belası: Medea vs Hedda Gabler

Sayfa
13–26
Yayın Tarihi
2020-12-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma, tiyatro sanatının en ünlü iki kadın karakterini, antik çağlardan Medea ve modern zamanlardan Hedda Gabler’i merkezine alarak, histeri mefhumunun tarihsel sürecini feminist bir bakış açısı ile tartışmayı amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tüm dünyada ‘histeri’ ya da ‘isteri’ olarak bilinen, ani ve aşırı duygusal tepkimelerin yol açtığı psikosomatik ve psikonevrotik bozukluk; ilk kez tanılandığı çağlarda anatomik bilginin yetersizliği sebebiyle ‘rahim kaynaklı bir hastalık’ olarak tanımlanmış; antik zamanlardan on dokuzuncu yüzyıl sonlarına değin kadına özgü bir rahatsızlık olarak tıp literatüründe yer almıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu ‘bilimsel’ yanılgı yüzlerce yıl sürecek tarihsel bir yanılgıya kapı açmış ve birçok kadın için ezber bir yargıya varılmasına sebep olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma, tiyatro sanatının en ünlü iki kadın karakterini, antik çağlardan Medea ve modern zamanlardan Hedda Gabler’i merkezine alarak, histeri mefhumunun tarihsel sürecini feminist bir bakış açısı ile tartışmayı amaçlamaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Histeri · Medea · Hedda Gabler

Özet

Tüm dünyada ‘histeri’ ya da ‘isteri’ olarak bilinen, ani ve aşırı duygusal tepkimelerin yol açtığı psikosomatik ve psikonevrotik bozukluk; ilk kez tanılandığı çağlarda anatomik bilginin yetersizliği sebebiyle ‘rahim kaynaklı bir hastalık’ olarak tanımlanmış; antik zamanlardan on dokuzuncu yüzyıl sonlarına değin kadına özgü bir rahatsızlık olarak tıp literatüründe yer almıştır. Bu ‘bilimsel’ yanılgı yüzlerce yıl sürecek tarihsel bir yanılgıya kapı açmış ve birçok kadın için ezber bir yargıya varılmasına sebep olmuştur. Çağlar boyunca aklını işletmeye çalışan, duygusunu dile getirmeye cüret eden, kendini ifade etmeye,varlığını ispat etmeye çabalayan kadınlar histeri etiketi altında gizil ‘cinsel kıskançlık’ yargısıyla yaftalanmış; bu sözde rahatsızlığın giderilmesi adına ilkel tedavi yöntemlerine maruz bırakılmış ya da yalnızlaştırılmıştır. Bu çalışma, tiyatro sanatının en ünlü iki kadın karakterini, antik çağlardan Medea ve modern zamanlardan Hedda Gabler’i merkezine alarak, histeri mefhumunun tarihsel sürecini feminist bir bakış açısı ile tartışmayı amaçlamaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇOBAN, D. (2020). Histeri Belası: Medea vs Hedda Gabler. Görünüm, Sayı: 9, 13–26. https://ajindex.com/articles/762077

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Aydın, Suavi &Emiroğlu, Kudret, Antropoloji Sözlüğü, Ankara, Bilim Sanat Yay., 2009
  2. Belkıs, Özlem, Feminist Tiyatro, İstanbul, Mitos Boyut Yay., 2015
  3. Berktay, Fatmagül, Tek Tanrılı Dinler Karşısında Kadın, İstanbul, Metis Yay., 2019
  4. Budak, Selçuk, Psikoloji Sözlüğü, Bilim Sanat Yay., Ankara,2009
  5. Case, Sue-Ellen, Feminizm ve Tiyatro, çev: Ayşan Sönmez, İstanbul, BGST Yay., 2010
  6. Cavarero, Adriana, Platon’a Rağmen, çev:Bilge Tanrısever, İstanbul, Otonom Yay., 2017
  7. Connel, R.W, Toplumsal Cinsiyet ve İktidar, çev:Cem Soydemir,, İstanbul, Ayrıntı Yay., 2019
  8. Çabuklu, Yaşar, Toplumsalın Sınırında Beden, İstanbul, Kanat Yay., 2004
  9. Erkızan-Beyaz, H.Nur, Aristotales Yazıları, Bursa, Sentez Yay., 2012
  10. Ersöz-Günindi, Aysel, Toplumsal Cinsiyet Sosyolojisi, Ankara, Anı Yay., 2016
  11. Euripides, Medea, çev: Metin Balay, İstanbul, Mitos Boyut Yay., 2002
  12. Freud, Sigmund & Breuer, Josef, Histeri Üzerine Çalışmalar, çev: Emre Kapkın, İstanbul, Payel Yay., 2013
  13. Hippokrates, Hippokrates Külliyatı, çev: Nur Nirven, İstanbul, Pinhan Yay., 2018
  14. İbsen, Henrik, Hedda Gabler, çev: T.Yılmaz Öğüt, İstanbul, Mitos Boyut Yay., 2019
  15. Mitchel, Juliet, Psikanalizm ve Feminizm, çev: Ayşe Kurtulmuş, İstanbul, Yaprak Yay., 1984
  16. Mitchel, Juliet &Oakley,Ann, Kadın ve Eşitlik, çev:Fatmagül Berktay, İstanbul, Pencere Yay.,1998
  17. Nişanyan, Sevan, Sözlerin Soyağacı, İstanbul, Everest Yay., 2012
  18. Janet, Pierre, Histerinin Ana Semptomları, çev: Burcu Tümkaya, İstanbul, Pinhan Yay., 2020
  19. Scott, Joan W., Feminist Tarihin Peşinde, çev: Fahriye Dinçer-Özlem Aslan, İstanbul, BGST, 2013
  20. Uğurlu, Cemil, M, ‘Hipokrat’, Ankara Üniversitesi Tıp Fak. Mecmuası, Cilt:50, Sayı:2, 1997
  21. Vernant, Jean-Pierre, Yunan Düşüncesinin Kaynakları, çev: Hüseyin Portakal, İstanbul, Cem Yay., 2017