KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi / 2026 / Sayı: 30

Saf Aklın Eleştirisi’nde Nedensellik Antinomisi ve Özgürlük Problemi

Ümit Öztürk(Gümüşhane Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Felsefe Bölümü)0000-0002-8569-9820
Sayfa
67–82
Yayın Tarihi
2018-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, Kant’ın Saf Aklın Eleştirisi ’nde bahsedilen zemînin kurucu unsurlarından biri olarak geçen nedensellik antinomisi ve bağlı olarak özgürlük probleminin nasıl çözüldüğü “Sinn” ve “Bedeutung” mefhumları eksenide tartışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bir bütün olarak Kant fikriyatının hedefi, aklın tanımaya ( erkennen ) yönelik saf kullanımı ile aynı yetinin eylemde bulunma îtibâriyle düşünmeye ( denken ) yönelik saf kullanımının birlik içerisinde nasıl mümkün olduğunu temellendirmekten oluşur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kant sistemi gereği mezkûr yetinin iki farklı türdeki kullanımının, hem transendental bir yanılsamaya ( Schein ) düşmeden hem de transendental bir birlik içerisinde gerçekleşmesini sağlayan meşru bir zemîni bulunmalıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, Kant’ın Saf Aklın Eleştirisi ’nde bahsedilen zemînin kurucu unsurlarından biri olarak geçen nedensellik antinomisi ve bağlı olarak özgürlük probleminin nasıl çözüldüğü “Sinn” ve “Bedeutung” mefhumları eksenide tartışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kant · Teorik Felsefe · Pratik Felsefe

Özet

Bir bütün olarak Kant fikriyatının hedefi, aklın tanımaya ( erkennen ) yönelik saf kullanımı ile aynı yetinin eylemde bulunma îtibâriyle düşünmeye ( denken ) yönelik saf kullanımının birlik içerisinde nasıl mümkün olduğunu temellendirmekten oluşur. Aklın ilk türdeki kullanımı teorik, ikinci türdeki kullanımı pratik olarak adlandırılırken; ilk kullanımın nesneleri bilinenler, ikincisininki ise düşünülenler diye nitelendirilir. Kant sistemi gereği mezkûr yetinin iki farklı türdeki kullanımının, hem transendental bir yanılsamaya ( Schein ) düşmeden hem de transendental bir birlik içerisinde gerçekleşmesini sağlayan meşru bir zemîni bulunmalıdır. Bu çalışmada, Kant’ın Saf Aklın Eleştirisi ’nde bahsedilen zemînin kurucu unsurlarından biri olarak geçen nedensellik antinomisi ve bağlı olarak özgürlük probleminin nasıl çözüldüğü “Sinn” ve “Bedeutung” mefhumları eksenide tartışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Öztürk, Ü. (2018). Saf Aklın Eleştirisi’nde Nedensellik Antinomisi ve Özgürlük Problemi. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, Sayı: 30, 67–82. https://doi.org/10.20981/kaygi.410562

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. ALLISON, H. E. (1983). Kant’s Transcendental Idealism: An Interpretation and Defense, New Haven & London: Yale University Press [(2004). Kant's Transcendental Idealism: An Interpretation and Defense, Revised and Enlarged Edition, Yale University Press].
  2. ALLISON, H. E. (1990). Kant’s Theory of Freedom, Cambridge University Press.
  3. BECK, Lewis White (1963). A Commentary on Kant’s Critique of Practical Reason, The University of Chicago Press.
  4. ÇİLİNGİR, Lokman (2003). “Transendental Özgürlük,” Felsefe Tartışmaları, 2003/31: 33-49.
  5. ÇİLİNGİR, Lokman (2005). Pratik Aklın Doğal Diyalektiği, Ankara: Elis Yayınları.
  6. EGE, Ragıp (2005). “Jacques Derrida’nın, Hegel’in ‘Aufhebung’ (Ortadan Kaldırma) Kavramını Soruşturması Üzerine,” Kaygı, 4/2005: 116-125.
  7. KANT, Immanuel (1990ff). Immanuel Kants gesammelte Schriften, Hrsg.: Bd. 1-22 Preussische Akademie der Wissenschaften, Bd. 23 Deutsche Akademie der Wissenschaften zu Berlin, ab Bd. 24 Akademie der Wissenschaften zu Göttingen), Berlin [Elektronische Edition der Gesammelten Werke Immanuel Kants, http://korpora.zim.uni-duisburg-essen.de/kant].
  8. KANT, Immanuel (1992). Critique of Pure Reason, trans. by Norman Kemp Smith, Macmillan.
  9. KANT, Immanuel (1993). Arı Usun Eleştirisi, çev. Aziz Yardımlı, İstanbul: İdea Yayınevi.
  10. KANT, Immanuel (1994). Pratik Aklın Eleştirisi, çev. İoanna Kuçuradi, Ülker Gökberk, Füsün Akatlı, Ankara: TFK.
  11. KANT, Immanuel (1995). Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena, çev. İoanna Kuçuradi & Yusuf Örnek, Ankara: TFK.
  12. KANT, Immanuel (1996). Critique of Pure Reason, trans. by Werner S. Pluhar, Hackett Publishing.
  13. KANT, Immanuel (1999). Critique of Pure Reason, ed. & trans. by Paul Guyer & Allen W. Wood, Cambridge University Press.
  14. KANT, Immanuel (2000). Critique of the Power of Judgement, trans. by Paul Guyer & Eric Matthewes, Cambridge University Press.
  15. KANT, Immanuel (2002). Theoretical Philosophy after 1781, ed. & trans. by Henry Allison & Peter Heath, Cambridge University Press.
  16. KAYGI, Abdullah (2006). “Kesin Buyruğu Anlamak,” Barışın Felsefesi. 200. Ölüm Yıldönümünde Kant, yay. haz. İ. Kuçuradi, ss. 7-53, Ankara: TFK.
  17. KUÇURADI, Ioanna (1997). “Çeşitli Dialektik Kavramları: Metot ve Görüş,” Çağın Olayları Arasında, ss. 91-140, Ankara: Ayraç Yayınevi.
  18. ÖZTÜRK, Ümit ve Seda ÖZSOY (2015). “Batı Felsefesinden Yapılan Çevirilerde Türkçenin İmkânları: Kant’ın Teorik Sistemi Üzerinden Bir Araştırma,” Kutadgubilig. Felsefe-Bilim Araştırmaları, 28/2015: 49-72.
  19. WOOD, Allen W. (2005). Kant, Blackwell Publishing.
  20. WOOD, Allen W. (2009). Kant, çev. Aliye Kovanlıkaya, Ankara: Dost Kitabevi.