Dergiler / Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi / 2019 /

Bilim ve Sözde Bilim: Bilimsel Topluluğun Doğasının Belirlenmesi ve Sözde Bilimin Ayırt Edilmesine Yönelik Sosyal Bir Ölçüt

Sayfa
567–588
Yayın Tarihi
2019-09-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makale, bir disiplinin sözde bilim olarak nitelendirilebilmesi için öncelikle o disiplinin bilimsellik iddiasında bulunması, daha sonra bilimsel topluluk tarafından sürdürülen bir araştırma geleneğine kabul edilmemiş ya da bu araştırma geleneği tarafından terk edilmiş olması gerektiği düşüncesi ile sonuçlandırılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Bilimin ne olduğunun tespit edilmesi ve bilimi sözde bilimlerden ya da bilimsel olmayan alanlardan ayırt edecek ölçütün ne olması gerektiğine yönelik tartışma, bilim felsefesinde sınır çizme sorunu olarak ele alınmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu makalede, öncelikle söz konusu soruna yönelik geleneksel yaklaşımlar incelenmiş ve ardından bu yaklaşımların bilimsel toplulukların doğasına ilişkin özellikleri göz ardı ettiği ortaya konmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Makale, bir disiplinin sözde bilim olarak nitelendirilebilmesi için öncelikle o disiplinin bilimsellik iddiasında bulunması, daha sonra bilimsel topluluk tarafından sürdürülen bir araştırma geleneğine kabul edilmemiş ya da bu araştırma geleneği tarafından terk edilmiş olması gerektiği düşüncesi ile sonuçlandırılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Bilim · Sözde Bilim · Sınır Çizme Sorunu

Özet

Öz Bilimin ne olduğunun tespit edilmesi ve bilimi sözde bilimlerden ya da bilimsel olmayan alanlardan ayırt edecek ölçütün ne olması gerektiğine yönelik tartışma, bilim felsefesinde sınır çizme sorunu olarak ele alınmaktadır. Bu makalede, öncelikle söz konusu soruna yönelik geleneksel yaklaşımlar incelenmiş ve ardından bu yaklaşımların bilimsel toplulukların doğasına ilişkin özellikleri göz ardı ettiği ortaya konmuştur. Daha önce yapılan çalışmalar bilimi daha çok önermeler, ifadeler ya da salt epistemik bir sistem olarak ele almakta ve bilimsel akıl yürütmenin biçimi ile bilimsel kuramların özelliklerine odaklanmaktadır. Bu tespit çerçevesinde, sunulan çalışmada, bilimsel bir disiplinin asgari olarak iki özellik (yapısal ve kanıta dayalı olması) üzerine kurulması gerektiği vurgulanarak, sınır çizme sorununun çözümüne yönelik önerilen alternatif ölçüt bilimin sosyal yönüne dikkat çekmektedir. Bu bakımdan, makalenin asıl ilgisi, sınır çizme sorununu alternatif bir yolla ele alabilmek amacıyla bilimin ve onun uygulayıcılarının sosyal özelliklerine yönelik tespitleri, sözde bilimin uygulayıcıları ile kıyaslayarak aktarmaktır. Makale, bir disiplinin sözde bilim olarak nitelendirilebilmesi için öncelikle o disiplinin bilimsellik iddiasında bulunması, daha sonra bilimsel topluluk tarafından sürdürülen bir araştırma geleneğine kabul edilmemiş ya da bu araştırma geleneği tarafından terk edilmiş olması gerektiği düşüncesi ile sonuçlandırılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YARDIMCI, A. B. (2019). Bilim ve Sözde Bilim: Bilimsel Topluluğun Doğasının Belirlenmesi ve Sözde Bilimin Ayırt Edilmesine Yönelik Sosyal Bir Ölçüt. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 567–588. https://ajindex.com/articles/75471

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. ALTERS, Brian J. (1997). “Whose Nature of Science?”, Journal of Research in Science Teaching: The Official Journal of the National Association for Research in Science Teaching, 34(1): 39-55.
  2. BOUDRY, Maarten & BRAECKMAN, Johan (2011). “Immunizing Strategies and Epistemic Defense Mechanisms”, Philosophia, 39(1), 145-161.
  3. DAWES, Gregory W. (2018). “Identifying Pseudoscience: A Social Process Criterion”, Journal for General Philosophy of Science, 49(3), 283-298.
  4. DERKSEN, Anthony A. (1993). “The Seven Sins of Pseudo-science”, Journal for General Philosophy of Science. 24(1): 17–42.
  5. FEIGL, Herbert (1974). “Empiricism at Bay?”, A Portrait of Twenty-five Years, ss. 1-20,
  6. Dordrecht, Springer. FEYERABEND, Paul (1975). Against Method. London: New Left Books. HANSSON, Sven O. (2008). “Science and Pseudo-science”. Stanford Encyclopedia of Philosophy, Erişim Tarihi: 10.01.2019, (http://plato.stanford.edu/entries/pseudo-science).
  7. HANSSON, Sven O. (2009). “Cutting the Gordian Knot of Demarcation”, International Studies in the Philosophy of Science, 23(3), 237-243.
  8. HANSSON, Sven O. (2013). “Defining Pseudoscience and Science”, The Philosophy of Pseudoscience, ed. Massimo Pigliucci & Maarten Boudry, ss. 61-77, Chicago and London: Chicago University Press.
  9. HULL, David L. (2010). Science as a process: An Evolutionary Account of the Social and Conceptual Development of Science, Chicago: University of Chicago Press.
  10. IRZIK, Gürol & NOLA, Robert (2011). “A Family Resemblance Approach to the Nature of Science for Science Education”, Science & Education, ss. 567–607.
  11. IRZIK, Gürol & NOLA, Robert (2014). “New Directions for Nature of Science Research”, International Handbook of Research in History, Philosophy and Science Teaching, ss. 999-1021, Dordrecht: Springer. KABADAYI, Talip (2008). “Larry Laudan'da “Araştırma Gelenekleri”nin Yöntembilgisi”, FLSF Dergisi, 5, 7-34.
  12. KOERTGE, Noretta (2013). “Belief Buddies versus Critical Communities”. The Philosophy of Pseudoscience, ed. Massimo Pigliucci & Maarten Boudry, ss. 165-180, Chicago and London: Chicago University Press.
  13. KUHN, Thomas S. (1962). The Structure of Scientific Revolutions. Chicago: University of Chicago Press.
  14. LAUDAN, Larry (1983). “The Demise of the Demarcation Problem”, Physics, Philosophy and Psychoanalysis, ss. 111-127, Springer: Dordrecht. MAHNER, Martin (2007). “Demarcating Science from Non-Science”, General Philosophy of Science, ss. 515-575, Amsterdam: Elsevier. MAHNER, Martin (2013). “Science and Pseudoscience How