Dergiler / Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi / 2019 /

“Olmayan” ve “Değil” Sözcükleri ve Olumsuzluk Üzerine Mantıksal Bir Değerlendirme

Sayfa
325–350
Yayın Tarihi
2019-09-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma kavramların asıl olarak olumsuz olamayacağını ama olumsuzluk geniş anlamıyla kabul edilirse kavramları olumsuzlamak için en uygun olan işaretçinin “olmayan” sözcüğü olduğunu savunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Olumsuzluk asıl olarak önermelerin bir özelliğidir ve önermenin doğruluğuna yönelerek başta çelişki olmak üzere çeşitli karşı önerme çiftlerinin oluşumuna yol açar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çelişik önermelerden tikel olanlar “varlığı”, tümel olanlar “yokluğu” gösterdiği için çelişki oluşur ve çelişik önermeler her zaman farklı doğruluk değeri alır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma kavramların asıl olarak olumsuz olamayacağını ama olumsuzluk geniş anlamıyla kabul edilirse kavramları olumsuzlamak için en uygun olan işaretçinin “olmayan” sözcüğü olduğunu savunmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Değil · Olumsuzluk · Olmayan

Özet

Öz Olumsuzluk asıl olarak önermelerin bir özelliğidir ve önermenin doğruluğuna yönelerek başta çelişki olmak üzere çeşitli karşı önerme çiftlerinin oluşumuna yol açar. Türkçede bir önermeye veya cümleye olumsuzluk kazandırmak cümleyi bağlayan kopulaya veya kopula benzeri yapılara “-ma” veya “değil” işaretçilerinin getirilmesiyle olur. Böylece olumsuzlanan cümle aslında yeni bir iddia getirmez ama olumludaki iddiayı inkâr eder. Önermeler arasındaki tam karşı olmalarda çelişik önermeler oluşur. Çelişik önermelerden tikel olanlar “varlığı”, tümel olanlar “yokluğu” gösterdiği için çelişki oluşur ve çelişik önermeler her zaman farklı doğruluk değeri alır. Acaba önermelerde olduğu gibi özellikle ad durumundaki kavramların da olumsuzluk kazanması ve çelişik kavram çiftleri oluşması mümkün müdür? Kavramlar varlıkları ve varlıklarda “olanı” gösterir, dolayısıyla her kavram aslında olumludur. Kavramlar önermeler gibi bir iddia içermediğine göre olumsuzluk kazanıp inkârda bulunamazlar ama bağıntılı, karşıt, eksik ve yoksun oluşlarına göre bir tür karşı olma ilişkisi içinde olabilirler. Bu tür ilişkiler de, olumsuzluk geniş olarak yorumlanırsa, bir tür olumsuzluk olarak kabul edilebilir ve bu durumda kavramlar da olumsuzlanabilir. Ancak “olmayan” sözcüğünün adlara gelmesiyle “ağaç olmayan” gibi elde edilen dilsel yapılar esasında olumsuz değil, belirsiz birer addır. Buna rağmen belirsiz adlarla yapılan kavram ayrımları en geniş ve keskin sınıflamaları sağlar. Bu çalışma kavramların asıl olarak olumsuz olamayacağını ama olumsuzluk geniş anlamıyla kabul edilirse kavramları olumsuzlamak için en uygun olan işaretçinin “olmayan” sözcüğü olduğunu savunmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇİÇEKDAĞI, C. (2019). “Olmayan” ve “Değil” Sözcükleri ve Olumsuzluk Üzerine Mantıksal Bir Değerlendirme. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 325–350. https://ajindex.com/articles/75459

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. ARİSTOTELES (1998). Birinci Çözümlemeler, çev. Ali Houshiary, Ankara: Dost Kitabevi Yayınları. ARİSTOTELES (2002a). Kategoriler, çev. Saffet Babür, 2. Basım, İstanbul:
  2. İmge Yayınevi.
  3. ARİSTOTELES (1996). Metafizik, çev. Ahmet Arslan, 2. Basım, İstanbul: Sosyal Yayınlar. ARİSTOTELES (2002b). Yorum üzerine, çev. Saffet Babür, 2. Basım, İstanbul:
  4. İmge Yayınevi.
  5. ÇİÇEKDAĞI, Caner (2018).
  6. Peri Hermenias Üzerine İki Yorum, Bursa: Sentez Yayıncılık. HORN, L. R. (2019). “Negation”, Erişim Tarihi: 01.05.2019, (https://plato.stanford.edu/entries/negation/)
  7. KNEALE, W. & KNEALE, M. (1988). The Development of Logic, 10. Ed., Oxford: Clarendon Press.
  8. KABAAĞAÇ Sina ve ALOVA Erdal (1995).
  9. Latince Türkçe Sözlük, İstanbul:
  10. Sosyal Yayınlar. NİŞANYAN SÖZLÜK (2019). “Müspet”, Erişim Tarihi: 03.04.2019, (https://www.nisanyansozluk.com/?k=müspet)
  11. TDK, Güncel Türkçe Sözlük (2019). “Olumlu”, Erişim Tarihi: 02.06.2019, (http://sozluk.gov.tr/)
  12. ONLINE ETYMOLOGY DICTIONARY (2019). “Positive”, Erişim Tarihi: 04. 03.2019, (https://www.etymonline.com/word/positive)
  13. ÖZMEN, Mehmet (1997). “Türkçe’de Değil Kelimesi Ve Kullanımları”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1995, ss. 315-368, Ankara:
  14. TDK Yayınları.
  15. ÜSTÜNOVA, Kerime (2016). “Dilbilgisel Olumsuzlayıcılar”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(4): 1703-1715.