Dergiler / Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi / 2020 /

Ali Sedat’ın Port-Royal Mantıkçılarıyla Hesaplaşması Hangi Mantıksal Tutum Zemininde Gerçekleşti?

Sayfa
47–60
Yayın Tarihi
2020-03-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu farklılık onların mantıksal tutumlarını önemli ölçüde etkilemiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Osmanlı’nın son dönem mantıkçılarından Ali Sedat Avrupalı/Batılı mantıkçılarla entelektüel bir hesaplaşmaya girişmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu yönüyle Port-Royal Mantıkçıları ile Sedat’ın mantıksal tutumları birbirinden farklıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu farklılık onların mantıksal tutumlarını önemli ölçüde etkilemiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Ali Sedat · Port-Royal Mantıkçıları · Osmanlıca Mantık

Özet

Öz Osmanlı’nın son dönem mantıkçılarından Ali Sedat Avrupalı/Batılı mantıkçılarla entelektüel bir hesaplaşmaya girişmiştir. Hesaplaştığı mantıkçılardan bir grubu Port-Royal Mantıkçılarıdır. Mantıksal tutum, bir mantıkçı veya mantıkçılar topluluğunun kendi dönemlerinde mantık biliminin ana konularına yönelik yaklaşımlarıdır. Bu yönüyle Port-Royal Mantıkçıları ile Sedat’ın mantıksal tutumları birbirinden farklıdır. Bu makalede Sedat’ın Port-Royal Mantıkçılarına yönelttiği eleştirilerin içeriğini kritik etmiyorum. Aksine ortada iki farklı mantıksal tutum olduğunu ileri sürmek amacıyla onların tarihi ve entelektüel arka planlarını irdeliyoruz. Ali Sedat ile Port-Royal mantıkçıları, biri İslam Dünyasında (Osmanlı’da) diğeri Avrupa’da iki farklı geleneklere sahip mantıkçılardır. Bu farklılık onların mantıksal tutumlarını önemli ölçüde etkilemiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZEL, A. (2020). Ali Sedat’ın Port-Royal Mantıkçılarıyla Hesaplaşması Hangi Mantıksal Tutum Zemininde Gerçekleşti?. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 47–60. https://ajindex.com/articles/75443

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. AYIK, Hasan (2002). “Eski ve Yeni Mantığın Kavşağında Ali Sedat”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt: 4, sayı: 1: 195-205.
  2. AYIK, Hasan (2002). “Ali Sedat Mantığında Dil-Düşünce İlişkisi”, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt: 2, sayı: 28-29: 267-276.
  3. BOGER, George (2004). “Aristotle's Underlying Logic”, Handbook of The History of Logic. edit. Dov M. Gabbay ve John Woods, vol. 1, North-Holland. BOGER, George (2004). “Completion, Reduction and Analysis: Three Proof-theoretic Processes in Aristotle’s Prior Analytics”, Handbook of The History of Logic. edit. Dov M. Gabbay ve John Woods, vol. 1, North-Holland. BİNGÖL, Abdülkuddûs (1993). Klasik Mantık’ın Tanım Teorisi (Aristoteles, İbn Sînâ ve Port-Royal Mantıkçıları ile sınırlandırılmış olarak), İstanbul:
  4. M.E.B. Yay. DESCARTES, Rene (1997). Aklın İdaresi İçin Kurallar, çev. Mehmet Karasan, İstanbul:
  5. MEB yay. DESCARTES, Rene (1997). Metod Üzerine Konuşma, çev. Mehmet Karasan, İstanbul: MEB yayınları. ES-SEMERKANDÎ, Şemsüddîn (2014), Kıstâsü’l-Efkâr-Düşüncenin Kıstası, metin-çev. Necmettin Pehlivan, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı. EL-KAZVİNÎ, Ömer b. Ali el-Kâtibî (2017). “Risâletü’ş-Şemsiyye fi’l-Kavâidi’l-Mantıkıyye”, Kâtibî Şemsiyye Risalesi, tahkik, çeviri ve şerh: Ferruh Özpilavcı, İstanbul: Litera yay. FÂRÂBÎ, (2018). “İlimlerin Sayımı İkinci Bölüm: Mantık İlmi Hakkında”, Mantığa Giriş Risaleleri, metin-çev ve der., Yaşar Aydınlı, İstanbul:
  6. Litera yay. GABBAY, Dov M. ve John WOODS (2008), “Preface”, Handbook of The History of Logic (Medieval and Renaissance Logic), edit. Dov M. Gabbay ve John Woods, Vol. 2, North-Holland. GÖKBERK, Macit (1998).
  7. Felsefe Tarihi, İstanbul:
  8. Remzi Kitabevi.
  9. KÖZ, İsmail (2002). “Modern Türk Düşüncesinde Mantık Çalışmaları”, AÜİFD, cilt: XLIII, sayı 1: 135-169.
  10. KUŞLU, Harun (2017). Nasîruddîn Tûsî’de Önermeler Mantığı, İstanbul:
  11. Klasik yay. Logic, Or The art of Thinking: Being The Port-Royal Logic, translated French, with an introduction, by Thomas Spencer Baynes, Edinburgh, ts., isimsiz. LÖRİNGHOFF, Von Freytag (1973). Mantık-Saf Mantık Sistemi, çev. T. Mengüşoğlu, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
  12. ÖNER, Necati (1999).
  13. Felsefe Yolunda Düşünceler, Ankara:
  14. Akçağ Yayınları.
  15. ÖNER, Necati (1959). “Türkiye’de Yeni Mantık Cereyanlarının İlk Habercisi: Ali Sedat”. Ankara Üniversitesi Dergisi, I-IV, Doğuş Limited Şirketi Matbaası: 60-69.
  16. ÖZEL, Aytekin (2012). Aristoteles’in Analitik