KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ekonomi-tek / 2016 / Cilt: 5 - Sayı: 3

Cinsiyet ve İl Kırılımlı İnsani Gelişme Endeksi: Türkiye Örneği

Human Development Index With Gender and Province Breakdown: The Case Of Turkey

Filiz YEŞİLYURT
M. Ensar YEŞİLYURT
Oğuz KARADENİZ
Hülya KABAKÇI KARADENİZ
Ferda Esin GÜLEL
Atalay ÇAĞLAR
Sayfa
21–56
Yayın Tarihi
2016-09-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen ĐGE sonuçlarına dayanarak bölgesel kümelenmeler belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ekonomi biliminde bölgesel gelişme tartışmalarının odak noktalarından birisi, sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyinin bir ülkede veya bölgede nasıl tanımlandığı ve nasıl ölçüldüğüdür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu arayışlara bağlı olarak bütün dünyada farklı bakıs açıları ve yöntemlere dayalı hesaplamalar ve analizler yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen ĐGE sonuçlarına dayanarak bölgesel kümelenmeler belirlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İnsani Gelişme Endeksi · gelir endeksi · eğitim endeksi

Özet

Ekonomi biliminde bölgesel gelişme tartışmalarının odak noktalarından birisi, sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyinin bir ülkede veya bölgede nasıl tanımlandığı ve nasıl ölçüldüğüdür. Bu arayışlara bağlı olarak bütün dünyada farklı bakıs açıları ve yöntemlere dayalı hesaplamalar ve analizler yapılmıştır. Türkiye’de de benzer çalışmalar ve hesaplamalar yapılmıştır. Bu konuda yaygın şekilde kullanılagelen faktör analizinden sonra, Birleşmiş Milletler’in bazı öncü araştırmacıların çalışmalarına dayanarak geliştirdiği İnsani Gelişme Endeksi (İGE) son dönemlerin önemli yaklaşımlarından birisi olmuştur. Karşılaştırılabilir, anlaşılabilir ve kolay hesaplanabilir olması nedeniyle bu çalışmada IGE kullanılmıştır. Bu makalede, Türkiye için ilk defa illere göre cinsiyet kırılımlı İGE hesaplanmış ve sonuçları tartışılmıştır. Cinsiyet kırılımlı IGE için gerekli olan cinsiyet kırılımlı kişi basına GSYH, yazarlar tarafından önerilen bir yöntemle hesaplanmıştır. Elde edilen ĐGE sonuçlarına dayanarak bölgesel kümelenmeler belirlenmiştir.

Abstract

Within the field of economics, one of the focal points in the debate on regional development is how to define and then measure socio-economic development in a given country or region of a country. With the goal of sorting out this variety of views, analyses and measurements have been conducted worldwide. Turkish economists have also participated in this effort. Factor analysis has been used widely in this area, but the Human Development Index (HDI), developed by the United Nations based on the pioneering work of some researchers, has recently become important. The HDI is used in this work due to its comparability, comprehensiveness, and ease of computation. In this paper, HDI with a gender breakdown for Turkey’s provinces was computed for the first time and the results were discussed. GDP per capita with gender breakdown, which is needed to calculate HDI with gender breakdown, was computed based on a methodology suggested by the authors. Regional clusters were identified on the basis of HDI results obtained.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YEŞİLYURT, F., YEŞİLYURT, M. E., KARADENİZ, O., KARADENİZ, H. K., GÜLEL, F. E., ÇAĞLAR, A. (2016). Cinsiyet ve İl Kırılımlı İnsani Gelişme Endeksi: Türkiye Örneği. Ekonomi-tek, Cilt: 5 - Sayı: 3, 21–56. https://ajindex.com/articles/753683

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. AKA-Ahiler Kalkınma Ajansı, (2013), TR71 Bölgesi Đlçeleri Sosyo-Ekonomik Gelismislik Analizi. Albayrak, A. S., (2003), “Yöresel Gelismislik Farklılıklarının Saptanmasında Çok Değiskenli Bir Yaklasım: Türkiye’de Đllerin Sosyoekonomik Gelismislik Endeksi,” Süleyman Demirel Üniversitesi, Đktisadi ve Đdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8 (3), ss. 107–126.
  2. Atan, M., E. Özgür ve H. Güler, (2004), “Çok Değiskenli Đstatistiksel Analizler ve VZA ile Đllerin Gelismislik Düzeylerinin Karsılastırılması,” Gazi Üniversitesi Đktisadi ve Đdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6 (2), ss. 25-42.
  3. Aturupane, H,, P. Glewwe ve P. Isenman, (1994), “Poverty, Human Development, and Growth: An Emerging Consensus?” American Economic Review, 84 (2), ss. 244-249.
  4. Austad, S. N., (2006), “Why Women Live Longer than Men: Sex Differences in Longevity,” Gender Medicine, 3 (2), ss. 79–92.
  5. Basıhos, S., (2016), “Gelismislik Göstergesi Olarak Gece Isıkları: Ulusal Ölçekte ve Đl Bazında GSYH Tahmini,” TEPAV Tartısma Metni, 23, 2017.
  6. Berber, M., M. C. Genç, ve E. B. Yıldız, (2015), TR90 Doğu Karadeniz Bölgesi Đlçe Bazlı Sosyo-Ekonomik Gelismislik Endeksi ve Sınıflandırılması, Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı, Trabzon. Biswas, B. ve F. Caliendo, (2001-2002), “A Multivariate Analysis of the Human Development Index”, Indian Economic Journal, 49 (4), ss. 96-100.
  7. Castles, I., (1998), “The Mismeasure of Nations: A Review Essay,” Population and Development Review, 24 (4), ss. 831-845.
  8. Çağlar, A., F. E., Gülel, M. E., Yesilyurt, F. Yesilyurt ve O. Karadeniz, (2017), “Türkiye’de Đl, Yıl ve Cinsiyet Kırılımlı Ortalama ve Beklenen Okullasma Yılı,” Yönetim Bilimleri Dergisi, 15 (30), ss. 619-641.
  9. Çetinel, S., (2013), TR82 Bölgesi Sosyoekonomik Gelismislik Endeksi, Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı. Dinçer, B. ve M. Özaslan, (2004), Đlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelismislik Sıralaması Arastırması, DPT, Ankara.
  10. Dinçer, B., M. Özaslan ve T. Kavasoğlu, (2003), Đllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelismislik Sıralaması Arastırması, DPT, Ankara.
  11. Dinçer, B., M. Özarslan, ve E. Satısmıs, (1996), Đllerin Sosyo–Ekonomik Gelismislik Sıralaması Arastırması, DPT, Ankara.
  12. Doğan, H. G. ve Z. Gürler, (2013), “Türkiye’nin Đnsani Gelisme Endeksinin Analitik Olarak Değerlendirilmesi,” Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3 (2), ss. 69-76.
  13. Doğan, E. M. ve H. Tatlı, (2014), “Đnsani Gelisme ve Đnsani Yoksulluk Bağlamında Türkiye'nin Dünyadaki Yeri,” Ataturk University Journal of Economics ve Administrative Sciences, 28 (1), ss. 99