Dergiler / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi / 2019 / Cilt: 6 - Sayı: 2

Fars Edebiyatında İlk Sâkînâme Örneği

The First Examples of Sakinamah In Persian Literature

Sayfa
732–753
Yayın Tarihi
2019-07-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eserde sâkînâme başlığı altında yer verilen beyitler; sâkî, şarap, kadeh gibi kavramlar üzerinden incelenmeye çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:XII. yüzyılın önemli şairlerinden olan ve Hamse yazma geleneğini başlatan Nizâmî-yi Gencevî (ö. 607-611 (1212-1214), edebiyata katmış olduğu yeniliklerle dikkat çekmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Farklı ve yeni edebi türler kullanmasıyla sahada öncülük etmiş olan şair, Fars edebiyatının en çekici türlerinden biri olan sâkînâme türünün de yaratıcısıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Eserde sâkînâme başlığı altında yer verilen beyitler; sâkî, şarap, kadeh gibi kavramlar üzerinden incelenmeye çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Nizâmî-yi Gencevî · Hamse · Şerefnâme

Özet

XII. yüzyılın önemli şairlerinden olan ve Hamse yazma geleneğini başlatan Nizâmî-yi Gencevî (ö. 607-611 (1212-1214), edebiyata katmış olduğu yeniliklerle dikkat çekmektedir. Farklı ve yeni edebi türler kullanmasıyla sahada öncülük etmiş olan şair, Fars edebiyatının en çekici türlerinden biri olan sâkînâme türünün de yaratıcısıdır. Kendisinden sonra kaleme alınan bu lirik şiir türüne öncülük etmiştir. Nizâmî, bu türde kaleme almış olduğu şiirleri müstakil bir eser olarak yazmamıştır. Fakat şair, Hamse’de yer alan mesnevilerden Leylâ vü Mecnûn’un başında 33 beyit ve son eseri İskendernâme’de 156 beyit ile sâkî’ye hitaben yazmış olduğu sâkînâme bölümlerine yer vermiştir. Bu çalışma, Nizâmî-yi Gencevî’nin olgunluk dönemi eseri olarak ifade ettiği, son mesnevisi İskendernâme’nin ilk kitabı Şerefnâme’de yer alan sâkînâmeler ile ilgilidir. Eserde sâkînâme başlığı altında yer verilen beyitler; sâkî, şarap, kadeh gibi kavramlar üzerinden incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract

Nezami Ganjavi (d. 607-611 (1212-1214), one of the important poets of the 12th century and who started the tradition of Khamsa writing, has attracted attention with the innovations it adds to literature. Poet who pioneered in the field by using different and new literary genres, he is the creator of Sakinamah which is one of the most attractive types of Persian literature. He was the pioneer of this lyrical type of poetry. Nezami did not write the poems he wrote in this genre as an independent work. But the mathnawi, which involve Leylâ vü Mecnûn 33 couplets and 156 couplets in his latest work Eskandarnamah adressing saki, were included in Khamsa.This study is related with Sakinamah taking part in Sharafnama which was the first book of İskendername and the last work of maturity age of Nezami Ganjavi. The couplets included in the title of Sakinamah, such as sâkî, wine, goblet are tried to be explained with related sample couplets.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYDIN, F. T. (2019). Fars Edebiyatında İlk Sâkînâme Örneği. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 2, 732–753. https://ajindex.com/articles/731216

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. ARSLAN, M., Sâkî-nameler, İstanbul: Kitabevi Yayını, 2012.
  2. ARTUN, E., Dinî-Tasavvufî Halk Edebiyatı. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2010.
  3. ASLANOĞLU, O., “Pervîn-i İʻtisâmî’nin Divanı’nın Tahlili”, Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2014.
  4. ATEŞ, A., “Nizâmî” Milli Eğitim Bakanlığı İslam Ansiklopedisi, 9: 318-327, İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1988.
  5. CEBECİOĞLU, E., Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, İstanbul: Anka Yayınları, 2005.
  6. ÇAPAN, P., “Şeyh Galib’de Ateş İmajına Dair”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy., 12 (2005): 137-166. DESTGÎRDÎ, V., Şerefnâme-yi Nizâmî-yi Gencevî, (1. Baskı), Tahran: İntişârât-i Râh-i Câvidân, 1390/1970. ---------, Külliyât-i Hamse-yi Nizâmî’yi Gencevî, Tahran: 1388/1968. DİHHUDÂ, A. E., Lugatnâme-yi Dihhudâ, Tahran: 1346/1927.
  7. KARAİSMAİLOĞLU, A., “Sâkînâme”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 36:14-15, Ankara: TDV Yayınları, 2009.
  8. KARAİSMAİLOĞLU, A., “İran Edebiyatında Sâkînâmeler”, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, 1991. KAZVÎNÎ, M. A. F., Tezkire-i Meyhâne, nşr. Ahmed Gülçîn-i Meânî, Tahran: 1390/1970.