Dergiler / Ortadoğu Etütleri / 2022 / Cilt: 14 - Sayı: 1

İran ve Suudi Arabistan Dış Politikasında Enerjinin Etkisi

The Effect of Energy on the Foreign Policy of Iran and Saudi Arabia

Sayfa
109–140
Yayın Tarihi
2022-07-07
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu nedenle bölgede kurgulamak istediği düzeni kısıtlı petrol ve doğalgaz gelirleriyle gerçekleştirmeye ve bölgesel güç yarışında var olmaya çalışmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma İran ve Suudi Arabistan’ın enerji politikalarını ve sahip oldukları hidrokarbür kaynaklarının iç ve dış politikalarına etkisiyle iki ülke ilişkilerinde enerjinin yerini tartışmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu doğrultuda çalışma, her iki ülkede hidrokarbür rezervlerinin keşfinden sonra enerjinin ilgili ülkeleri ne ölçüde şekillendirdiği ve gelişen süreçte iki ülkenin bölgesel rekabetinde enerjinin etkisini açıklamayı amaçlamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu nedenle bölgede kurgulamak istediği düzeni kısıtlı petrol ve doğalgaz gelirleriyle gerçekleştirmeye ve bölgesel güç yarışında var olmaya çalışmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İran · Suudi Arabistan · Petrol

Özet

Bu çalışma İran ve Suudi Arabistan’ın enerji politikalarını ve sahip oldukları hidrokarbür kaynaklarının iç ve dış politikalarına etkisiyle iki ülke ilişkilerinde enerjinin yerini tartışmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, her iki ülkede hidrokarbür rezervlerinin keşfinden sonra enerjinin ilgili ülkeleri ne ölçüde şekillendirdiği ve gelişen süreçte iki ülkenin bölgesel rekabetinde enerjinin etkisini açıklamayı amaçlamaktadır. Suudi Arabistan dış politika yaklaşımında enerjiyi araçsallaştırmış ve gerek bölgesel gerekse uluslararası düzende sahip olduğu enerji rezervleriyle yer bulabilmiştir. Suudi Arabistan gelecek dönemde de yerini koruyabilmek için çeşitli stratejiler ortaya koymaktadır. 1979 yılından önce ABD’nin iki sütunlu bölgesel politikasının bir sütununu oluşturan İran, devrimden sonra bölgede ABD karşıtı bir tavır takınmış ve nükleer enerji geliştirme programlarıyla uluslararası sistemde tehdit unsuru olarak belirginleşmiştir. Tahran, uluslararası sistemde tehdit olarak ortaya çıkmasının bedelini uluslararası toplumdan izole edilmesi ve yalnızlaştırılmasıyla ödemiştir. Bu durumsa İran ekonomisinin çökmesine ve âtıl kapasiteye düşmesine yol açmıştır. Maruz kaldığı yaptırımlar nedeniyle İran enerji sektörü büyük hasar almıştır. Yeterince gelişememiş olan enerji sektörü gereken teknoloji transferini de yapamamıştır. Hâlihazırda İran, petrol üretimi devrim öncesi üretim miktarına devrimden yıllar sonra ulaşabilse de çok fazla arttıramamıştır. Bu nedenle bölgede kurgulamak istediği düzeni kısıtlı petrol ve doğalgaz gelirleriyle gerçekleştirmeye ve bölgesel güç yarışında var olmaya çalışmaktadır.

Abstract

This study discusses the energy policies of Iran and Saudi Arabia and the place of energy in the relations between the two countries, with the effect of their hydrocarbon resources on their domestic and foreign policies. In this direction, the study aims to explain the extent to which energy has shaped the related countries after the discovery of hydrocarbon reserves in both countries and the effect of energy on the regional competition of the two countries in the developing process. Saudi Arabia has instrumentalized energy in its foreign policy approach and has been able to find a place in both regional and international order with its energy reserves. Saudi Arabia presents various strategies in order to maintain its position in the coming period. Iran, which formed a pillar of the two-pillar regional policy of the USA before 1979, took an anti-US stance in the region after the revolution and became evident as a threat in the international system with its nuclear energy development programs. Tehran has paid the price of its emergence as a threat in the international system by isolating and isolating it from the international community. This situation led to the collapse of the Iranian economy and its idle capacity. Iran's energy sector has been severely damaged due to the sanctions it has been subjected to. The energy sector, which has not developed enough, has not been able to make the necessary technology transfer. Currently, although Iran's oil production reached the pre-revolutionary production amount years after the revolution, it could not increase it much. For this reason, it tries to realize the order it wants to establish in the region with limited oil and natural gas revenues and to exist in the regional power race.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞEKER, Ş. (2022). İran ve Suudi Arabistan Dış Politikasında Enerjinin Etkisi. Ortadoğu Etütleri, Cilt: 14 - Sayı: 1, 109–140. https://ajindex.com/articles/720269

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Asl, Nasır Kashef. İran İslam Cumhuriyeti Dış Politikasının Oluşumunu Etkileyen Etmenler: Bir İranlı Görüşü, Ortadoğu Siyasetinde İran içinde, yazan Mehmet Şahin ve Türel Yılmaz, 141-162. Ankara: Barış Kitap Yayın, 2011.
  2. Ataman, Muhittin, ve Nuh Uçgan. Suudi Arabistan’daki Stratejik Doğal Kaynakların Önemi ve Siyaset ile Ekonomi Üzerindeki Etkisi, Ortadoğu Yıllığı 2010 içinde, yazan Kemal İnat, Muhittin Ataman ve İsmail Numan Telci, 509-532. İstanbul: Açılım Kitap, 2011.
  3. Djalili, Mohammed-Reza, ve Thierry Kellner. İran’ın Son İki Yüzyıllık Tarihi. Çeviren Reşat Uzmen. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları, 2011.
  4. Domazeti, Riad. Suudi Arabistan. İstanbul: İnsamer, 2021.
  5. Gürel, Şükrü S. Orta Doğu Petrolünün Uluslararası Politikadaki Yeri. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 1979.
  6. Karadeniz, Yılmaz. İran Tarihi(1700-1925). İstanbul: Selenge Yayınları, 2012.
  7. Kınzer, Stephen. Şah'ın Bütün Adamları Bir Amerikan Darbesi ve Ortadoğu'da Terörün Kökenleri. Çeviren Selim Ônal. lstanbul: İletişim Yayınları, 2004.
  8. Özev, Muharrem Hilmi. Milliyetçilik, Din ve Petrol Üçgeninde Körfez Ülkeleri. İstanbul: Tasam Yayınları, 2018.
  9. Akdoğan, İsmail. İran Devrimi’nden Arap Baharı’na Suudi Arabistan-İran İlişkileri, Ortadoğu 8, no. 73 (2016): 16-19.
  10. Arıkan, Pınar. Ulusal Çıkar Çatışması ve Mezhepsel Kutuplaşma Arasında İran-Suudi Arabistan Gerginliği. Orsam Bölgesel Gelişmeler Değerlendirmesi, 2016.
  11. Atlı, Altay. “Petrol savaşları ve koronavirüsün gölgesinde küresel ekonomi” Anadolu Ajansı. Son erişim tarihi: 27 Nisan 2021, https://www.aa.com.tr/tr/analiz/petrol-savaslari-ve-koronavirusun-golgesinde-kuresel-ekonomi/1764599.
  12. Azimy, Ghorban. İran'ın Hazar Havzası Ve Basra Körfezi'ne Yönelik Hidrokarbür Kaynaklı Enerji Politikaları. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, 2017.
  13. Başkan, Birol. Körfez’in İran Sorunu: Güvenlik İkileminde Çoklu İlişkiler. Akademik Orta Doğu 7, no. 14 (2013): 39-62.
  14. Behravesh, Maysam. “Iran and Britain: The Politics of Oil and Coup D’état after the Fall of Reza Shah.” E-International Relations. Son erişim tarihi: 06 Nisan 2021, https://www.e-ir.info/2010/12/02/iran-and-britain-the-politics-of-oil-and-coup-d%e2%80%99etat-after-the-fall-of-reza-shah/.
  15. Behravesh, Maysam. “Iran and Britain: The Politics of Oil and Coup D’état before the Fall of Reza Shah”. E-International Relations. Son erişim tarihi: 06 Nisan 2021, https://www.e-ir.info/2010/11/09/iran-and-britain-the-politics-of-oil-a