Dergiler / EKEV Akademi Dergisi / 2014 / Cilt: 0 - Sayı: 58

MUŞ İSMİNİN MENŞEİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Sayfa
211–228
Yayın Tarihi
2014-03-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Söz konusu isim, X. yüzyıldan itibaren ilk defa İslam tarihi kaynaklarında görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’de bir şehir olan Muş (Ortaçağda Taron) isminin menşei ihtilaflıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bazıları Muş ismini farklı dillerden hareketle, bazıları da şehri kuranlar ile irtibatlandırarak açıklamaya çalışmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Söz konusu isim, X. yüzyıldan itibaren ilk defa İslam tarihi kaynaklarında görülmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Taron · Muş · Musel Mamigonyan.

Özet

Türkiye’de bir şehir olan Muş (Ortaçağda Taron) isminin menşei ihtilaflıdır. Bazıları Muş ismini farklı dillerden hareketle, bazıları da şehri kuranlar ile irtibatlandırarak açıklamaya çalışmışlardır. Ancak söz konusu görüşler Muş ismiyle bağlantıları bir takım sorunlar içermektedir. Çalışmamız neticesinde Muş isminin, şehre yaklaşık 4 yüzyıl sahip olan Mamigonyan ailesindeki Muşel isminden geldiği anlaşılmaktadır. Bu isimlendirmenin, Müslümanlar tarafından yapılması tarihi verilere daha uygundur. Muhtemelen VIII-IX. asırlarda, bölgede hâkim olan Müslümanlar, Muşel Mamigonyan’dan hareketle şehre Muş ismini vermişlerdir. Söz konusu isim, X. yüzyıldan itibaren ilk defa İslam tarihi kaynaklarında görülmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ESER, M. (2014). MUŞ İSMİNİN MENŞEİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. EKEV Akademi Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 58, 211–228. https://ajindex.com/articles/716002

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Astarciyan, K. L. (1951). Tarihu’l-Ümmeti’l-Ermeniyye. Musul. Avdoyan, L. (2001). Feudal Histories: Paying Court to the Mamikonians and Bagratunis of Taron, Armenian Baghesh/Bitlis and Taron/Mush, Edited: Richard G. Hovannisian, Costa Mesa-California. Baykara, T. (1988). Anadolu’nun tarihi coğrafyasına giriş, Ankara. El-Belâzurî, Ebu’l-Abbâs Ahmed b. Yahya b. Câbir (279/892). (1407/1987). Fütûhu’l- Büldân, thk: Abdullâh Enîs et-Tabbâ‘, Beyrut. Belli, O. (1982). “Urartular”, Anadolu Uygarlıkları Ansiklopedisi (I-VI), Cilt: I, İstanbul.
  2. Bingöl, H. (1987). Muş’un kültür hayatına toplu bir bakış, İstanbul.
  3. Darkot, B. (1979). “Muş”, MEB İslam Ansiklopedisi, Cilt: VIII, İstanbul, s. 744-747. Ebu’l-Fidâ, Imâdüddîn İsmâîl b. Alî (732/1331). (1815). Takvîmü’l-Büldân, Paris. -------------Evliya Çelebi. (1986).
  4. Seyahatname, İstanbul.
  5. Galstyan, A. G. (2005). Ermeni kaynaklarına göre Moğollar-XIII.-XIV. yüzyıllara ait eserlerden alıntılar-, Ekler ve Açıklamalar ile Rusça’dan Çeviren: İlyas Kamalov, İstanbul.
  6. Grousset, R. (2005). Başlangıcından 1071’e Ermenilerin tarihi, (Çev: Sosi Dolanoğlu), İstanbul. el-Hamevî, Ebû Abdillah Yâkût b. Abdillâh (626/1229). (1397/1977). Mucemü’l-Büldân (I-V), Beyrut. el-Hâzimî, Ebû Bekr Zeynüddîn Muhammed b. Mûsâ el-Hemedânî (584/1188), el-Emâkin ev me’t-Tefeka Lafzuhû ve’f-teraka Müsemmâhu mine’l-Emkine, http:// www.alwaraq.net. Hewsen, Robert H. (2001). The Historical Geography of Baghesh/Bitlis and Taron/Mush, Armenian Baghesh/Bitlis and Taron/Mush, Edited: Richard G. Hovannisian, Costa Mesa-California, 41-59. İbnü’l-Esîr, Ebu’l-Hasan Izzüddîn Ali b. Muhammed el-Cezerî (630/1233). (1407/1987). el-Kâmil fi’t-Târîh (I-XI), Thk: Ebu’l-Fidâ Abdullâh el-Kâdî, Beyrut. İbn Haldûn, Abdurrahman b. Muhammed b. Haldûn el-Hadramî el-Mağribî (808/1406). (1421/2000). Târîhu İbn Haldûn -Kitâbü’l-Iber ve Divânü’l-Mübtede‘ ve’l- Haber fi Eyyâmi’l-Arab ve’l-Acem ve’l-Berber ve Men Âsârahüm min Zevi’s- Sultâni’l-Ekber-(I-VIII), Beyrut. İbn Hurdâzbih, Ebu’l-Kâsım Ubeydullah b. Abdillah (300/912). (1889). El-Mesalik ve’l- Memalik, Londra. İbnü’l-Ibrî, Ebu’l-Ferec Gregerious Cemâlüddin b. eş-Şemmâs el-Malatî (683/1286). (1415/1994). Târihu Muhtasaru’d-Düveli, (3. Baskı), Beyrut. …………, (1945). Ebü’l-Ferec tarihi, (Çev: Ömer Rıza Doğrul), Ankara. İbn Kesîr, Ebu’l-Fidâ İsmâil b. Ömer ed-Dımeşkî (774/1372). (1419/1998). el-Bidâye ve’n-Nihâye (I-XXI), Thk: Abdullâh b. Abdulmuhsin et-Türkî, Cîze. İbn Şeddâd, Ebû Abdillâh İzzüddîn Muhammed b. Ali (684/1285), el-A