Journals / EKEV Akademi Dergisi / 2014 / Cilt: 0 - Sayı: 58

MUŞ İSMİNİN MENŞEİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Pages
211–228
Publication Date
2014-03-20
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Söz konusu isim, X. yüzyıldan itibaren ilk defa İslam tarihi kaynaklarında görülmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türkiye’de bir şehir olan Muş (Ortaçağda Taron) isminin menşei ihtilaflıdır.
📊
Key Findings & Data:Bazıları Muş ismini farklı dillerden hareketle, bazıları da şehri kuranlar ile irtibatlandırarak açıklamaya çalışmışlardır.
💡
Conclusion & Impact:Söz konusu isim, X. yüzyıldan itibaren ilk defa İslam tarihi kaynaklarında görülmektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Taron · Muş · Musel Mamigonyan.

Özet

Türkiye’de bir şehir olan Muş (Ortaçağda Taron) isminin menşei ihtilaflıdır. Bazıları Muş ismini farklı dillerden hareketle, bazıları da şehri kuranlar ile irtibatlandırarak açıklamaya çalışmışlardır. Ancak söz konusu görüşler Muş ismiyle bağlantıları bir takım sorunlar içermektedir. Çalışmamız neticesinde Muş isminin, şehre yaklaşık 4 yüzyıl sahip olan Mamigonyan ailesindeki Muşel isminden geldiği anlaşılmaktadır. Bu isimlendirmenin, Müslümanlar tarafından yapılması tarihi verilere daha uygundur. Muhtemelen VIII-IX. asırlarda, bölgede hâkim olan Müslümanlar, Muşel Mamigonyan’dan hareketle şehre Muş ismini vermişlerdir. Söz konusu isim, X. yüzyıldan itibaren ilk defa İslam tarihi kaynaklarında görülmektedir.

🔖

Cite This Article

ESER, M. (2014). MUŞ İSMİNİN MENŞEİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. EKEV Akademi Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 58, 211–228. https://ajindex.com/articles/716002

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. Astarciyan, K. L. (1951). Tarihu’l-Ümmeti’l-Ermeniyye. Musul. Avdoyan, L. (2001). Feudal Histories: Paying Court to the Mamikonians and Bagratunis of Taron, Armenian Baghesh/Bitlis and Taron/Mush, Edited: Richard G. Hovannisian, Costa Mesa-California. Baykara, T. (1988). Anadolu’nun tarihi coğrafyasına giriş, Ankara. El-Belâzurî, Ebu’l-Abbâs Ahmed b. Yahya b. Câbir (279/892). (1407/1987). Fütûhu’l- Büldân, thk: Abdullâh Enîs et-Tabbâ‘, Beyrut. Belli, O. (1982). “Urartular”, Anadolu Uygarlıkları Ansiklopedisi (I-VI), Cilt: I, İstanbul.
  2. Bingöl, H. (1987). Muş’un kültür hayatına toplu bir bakış, İstanbul.
  3. Darkot, B. (1979). “Muş”, MEB İslam Ansiklopedisi, Cilt: VIII, İstanbul, s. 744-747. Ebu’l-Fidâ, Imâdüddîn İsmâîl b. Alî (732/1331). (1815). Takvîmü’l-Büldân, Paris. -------------Evliya Çelebi. (1986).
  4. Seyahatname, İstanbul.
  5. Galstyan, A. G. (2005). Ermeni kaynaklarına göre Moğollar-XIII.-XIV. yüzyıllara ait eserlerden alıntılar-, Ekler ve Açıklamalar ile Rusça’dan Çeviren: İlyas Kamalov, İstanbul.
  6. Grousset, R. (2005). Başlangıcından 1071’e Ermenilerin tarihi, (Çev: Sosi Dolanoğlu), İstanbul. el-Hamevî, Ebû Abdillah Yâkût b. Abdillâh (626/1229). (1397/1977). Mucemü’l-Büldân (I-V), Beyrut. el-Hâzimî, Ebû Bekr Zeynüddîn Muhammed b. Mûsâ el-Hemedânî (584/1188), el-Emâkin ev me’t-Tefeka Lafzuhû ve’f-teraka Müsemmâhu mine’l-Emkine, http:// www.alwaraq.net. Hewsen, Robert H. (2001). The Historical Geography of Baghesh/Bitlis and Taron/Mush, Armenian Baghesh/Bitlis and Taron/Mush, Edited: Richard G. Hovannisian, Costa Mesa-California, 41-59. İbnü’l-Esîr, Ebu’l-Hasan Izzüddîn Ali b. Muhammed el-Cezerî (630/1233). (1407/1987). el-Kâmil fi’t-Târîh (I-XI), Thk: Ebu’l-Fidâ Abdullâh el-Kâdî, Beyrut. İbn Haldûn, Abdurrahman b. Muhammed b. Haldûn el-Hadramî el-Mağribî (808/1406). (1421/2000). Târîhu İbn Haldûn -Kitâbü’l-Iber ve Divânü’l-Mübtede‘ ve’l- Haber fi Eyyâmi’l-Arab ve’l-Acem ve’l-Berber ve Men Âsârahüm min Zevi’s- Sultâni’l-Ekber-(I-VIII), Beyrut. İbn Hurdâzbih, Ebu’l-Kâsım Ubeydullah b. Abdillah (300/912). (1889). El-Mesalik ve’l- Memalik, Londra. İbnü’l-Ibrî, Ebu’l-Ferec Gregerious Cemâlüddin b. eş-Şemmâs el-Malatî (683/1286). (1415/1994). Târihu Muhtasaru’d-Düveli, (3. Baskı), Beyrut. …………, (1945). Ebü’l-Ferec tarihi, (Çev: Ömer Rıza Doğrul), Ankara. İbn Kesîr, Ebu’l-Fidâ İsmâil b. Ömer ed-Dımeşkî (774/1372). (1419/1998). el-Bidâye ve’n-Nihâye (I-XXI), Thk: Abdullâh b. Abdulmuhsin et-Türkî, Cîze. İbn Şeddâd, Ebû Abdillâh İzzüddîn Muhammed b. Ali (684/1285), el-A