KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türklük Bilimi Araştırmaları / 2007 / Sayı: 22

TARİH VE KÜLTÜR KAYNAĞI OLARAK HASB-İ HÂLLER

Tarih ve Kültür Kaynağı Olarak Hasb-i Hâller

Doç. Dr. H. Dilek BATİSLAM
Sayfa
29–42
Yayın Tarihi
2007-05-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sıralanan özellikleri dolayısıyla hasb-i hâller; hem divan şiirinin toplum hayatıyla olan yakın ilgisini göstermekte hem de tarih ve kültür kaynağı olarak yararlanılabilecek nitelikler taşımaktadır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Genel olarak divan edebiyatında şairin, kendi durumunu ve hâlini anlattığı şiirlere hasb-i hâl denilmekle birlikte, divan şiiri geleneğinde farklı biçim ve içerik özelliklerine sahip hasb-i hâl örnekleri de bulunmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çeşitli hasb-i hâl örneklerine bakıldığında hasb-i hâllerde şairlerin kendi durumlarından ya da toplumun durumundan şikâyet ettikleri, farklı iş ve meslek gruplarından kişilerin, tiplerin eleştirisine yer verdikleri görülür.
💡
Sonuç & Katkı:Sıralanan özellikleri dolayısıyla hasb-i hâller; hem divan şiirinin toplum hayatıyla olan yakın ilgisini göstermekte hem de tarih ve kültür kaynağı olarak yararlanılabilecek nitelikler taşımaktadır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hasb-i hâl · divan şiiri · tarih

Özet

Genel olarak divan edebiyatında şairin, kendi durumunu ve hâlini anlattığı şiirlere hasb-i hâl denilmekle birlikte, divan şiiri geleneğinde farklı biçim ve içerik özelliklerine sahip hasb-i hâl örnekleri de bulunmaktadır. Hasb-i hâllerin, divanlarda hasb-i hâl başlığı altında değişik nazım şekilleriyle yazılanlarının yanı sıra divanların dışında bağımsız olarak mesnevi nazım şekliyle yazılmış olanları da vardır. Çeşitli hasb-i hâl örneklerine bakıldığında hasb-i hâllerde şairlerin kendi durumlarından ya da toplumun durumundan şikâyet ettikleri, farklı iş ve meslek gruplarından kişilerin, tiplerin eleştirisine yer verdikleri görülür. Bu yönleriyle hasb-i hâller toplumsal eleştiri, toplumda görülen aksaklıklar, toplumun ve insanın geçirdiği değişim, çeşitli meslekler konusunda bilgi içermeleri, yazıldığı dönemin sosyal hayatını aydınlatmaları bakımından zengin içerikli eserlerdir. Sıralanan özellikleri dolayısıyla hasb-i hâller; hem divan şiirinin toplum hayatıyla olan yakın ilgisini göstermekte hem de tarih ve kültür kaynağı olarak yararlanılabilecek nitelikler taşımaktadır

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BATİSLAM, D. D. H. D. (2007). TARİH VE KÜLTÜR KAYNAĞI OLARAK HASB-İ HÂLLER. Türklük Bilimi Araştırmaları, Sayı: 22, 29–42. https://ajindex.com/articles/708453

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. AKSOYAK, İ. Hakkı (1999), Gelibolulu ‘Âlî ve Divanlarının Tenkitli Metni, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Basılmamış Doktora Tezi), Ankara.
  2. AKYÜZ, Kenan-Süheyl Beken-Sedit Yüksel-Müjgân Cunbur (1990), Fuzûlî Divanı, Akçağ Yay., Ankara.
  3. AYLAR, Selçuk (1995), “Divan Şiirinde Sosyal Hayatın İzlerine Dair Birkaç Örnek”, Dergâh, C. VI, S. 65, s. 10-11, 22, İstanbul. Bağdatlı Rûhî (1287), Külliyât-ı Eş‘âr-ı Rûhî-i Bağdâdî, İstanbul.
  4. BATİSLAM, Hanife Dilek (2003), Hasbıhâl-i Sâfî, Kitabevi,
  5. İstanbul.
  6. DİLÇİN, Cem (1999), “Türk Kültür Kaynağı Olarak Divan Şiiri”, Türk Dili Dergisi, S. 571, s. 618-626,
  7. Ankara.
  8. ÖZTOPRAK, Nihat (2000), “Divan Şiirinde Osmanlı Geleneğinin İzleri”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, Tarih ve İslâm Araştırma Vakfı, S. 3, s. 155- 168, İstanbul.
  9. PALA, İskender (2000), “Bir Elmanın İki Yarısı: Klâsik Şiir ve Osmanlı Tarihi”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, Tarih ve İslâm Araştırma Vakfı, S. 3, s. 141-154,
  10. İstanbul.
  11. POLAT, Nâzım Hikmet (2005), Eski ile Yeni Arasında Mütevelli-zâde Ömer İhyâ, Niğde Üni. Yay., Niğde SEFERCİOĞLU, Mustafa Nejat (2002), “Divan Şiirinin Gerçek Hayatla Bağlan- tısı”, Türkler Ansiklopedisi, Yeni Türkiye Yay.,C.11, s. 664-681,
  12. Ankara.
  13. ŞENTÜRK, Ahmet Atillâ (1993/a), “Klâsik Osmanlı Edebiyatı Işığında Eski Âdetler ve Günlük Hayattan Sahneler”, Türk Dili Dergisi, S. 495, s. 175- 188, Ankara. ___________ (1993/b), “Osmanlı Şairlerinin Gözlemciliği ve Klasik Edebiyatı- mızda Realiteye Dair”, Dergâh, C. IV, S. 41, s. 8-10, İstanbul. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (TDEA), (1981), C. IV, “Hasb-i hâl” mad- desi, Dergâh Yay., s. 135, İstanbul.
  14. YILMAZ, Kâşif (1998), “Muasır İki Divan Şairinin Manzumelerine Göre XVI. Yüzyılda Sosyal Hayat”, Bir Dergisi, S. 9-10, s. 643-650, Ankara.