Dergiler / Türklük Bilimi Araştırmaları / 2009 / Sayı: 25

YENİLEŞME DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE (1859-1959) HALK ZEVKİNE YÖNELİŞ

Yenileşme Dönemi Türk Şiirinde (1959-1959) Halk Zevkine Yöneliş

Sayfa
119–143
Yayın Tarihi
2009-08-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu düşünce, dilde ve edebiyatta “halka ve hayata yönelme”yi zorunlu kılar.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türklerin İslâm medeniyetine girmelerinden sonra, Türk dünyasında, Acem edebiyatının etkisi ile, halk edebiyatının üstünde klasik bir edebiyat meydana gelir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gerek muhteva, gerekse dil ve anlatım tarzı bakımından birbirinden ayrı iki edebiyat kendi ilkeleri doğrultusunda gelişir, zenginleşir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu düşünce, dilde ve edebiyatta “halka ve hayata yönelme”yi zorunlu kılar.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dil · edebiyat · halk

Özet

Türklerin İslâm medeniyetine girmelerinden sonra, Türk dünyasında, Acem edebiyatının etkisi ile, halk edebiyatının üstünde klasik bir edebiyat meydana gelir. Gerek muhteva, gerekse dil ve anlatım tarzı bakımından birbirinden ayrı iki edebiyat kendi ilkeleri doğrultusunda gelişir, zenginleşir. Batı medeniyeti ile karşılaştıktan sonra Tanzimat hareketi ile birlikte edebiyatın toplumsal hayattaki önemi anlaşılır. “Dilde sadeleşme” teşebbüsleri ve “ümmet” hayatından “millet” hayatına geçişle “millî lisan-millî edebiyat” düşüncesi doğar. Bu düşünce, dilde ve edebiyatta “halka ve hayata yönelme”yi zorunlu kılar.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KILIÇ, Y. D. D. A. F. (2009). YENİLEŞME DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE (1859-1959) HALK ZEVKİNE YÖNELİŞ. Türklük Bilimi Araştırmaları, Sayı: 25, 119–143. https://ajindex.com/articles/708417

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. ananesine, bir hayata, bir maziye bağlı olduğunu, fakat sadece güzelliğine imrenerek ve onu taklit ederek yaptığımız eserlerin bu derinleşmiş ve bir tarihin içine dalbudak salmış kökten mahrum olduğunu gördükten sonra başladığını kaydeder. Ona göre, millî bir edebiyata “kendimize dönmek şartıyla
  2. kendi hayatımıza, mazimize, zenginliklerimize dönmek
  3. (.) kendimizi bilmek, tanımak ve sevmek
  4. (.) mükemmeliyeti olduğu kadar muhtevayı da kendimizde aramak”la ulaşabiliriz. Kendimizi bulabileceğimiz kaynak ise ne “klâsik eski” ne de “Garb”tır. Bu kaynak, “bin başlı muamma gibi gözümüzün önünde duran Anadolu”dur, onun sakladığı kültür hazineleridir
  5. “folklor, halk şâirleri, halk masalları, destanlar velhasıl harsımızın alt tabakasında uyuyan zenginlikler”dir. Çünkü “bütün bu Dede Korkut masalları, bu Körğlu’lar, Tahir ile Zühre’ler, Aslı ile Kerem’ler büyük Türk destanının parçaları ve Anadolu fethinin kahramanlık hikâyeleri ile beraber milletimizin bütün dış görünüşlerin altında samimiyetle, inançla yaşadığı bir hayatın mahsulüdürler ve muhtelif merhalelerinde milletimize ve harsımıza ait birçok realitelerle doludurlar. hemen hepsi kâh sert tabiatla, kâh etraftaki yabancı harslarla ve bazen de kendi müesseseleriyle yaptığı mücadelelerden doğmuşlardır. Onun için onları tanımak, büyük anafikirlerini bulup meydana çıkarmak, nispeten saf kalmış bir an’anede nesilden nesile naklattikleri davaları öğrenmek, bu toprakta yaşamış nesilleren macerasını içinden aydınlatmak demektir.” (Kerman 1998: 85-97) Sonuç Tanzimat’tan beri, özellikle İkinci Meşrutiyet’ten sonra Türk sanat hayatında birbirinden çok ayrı zevk, düşünce ve kabiliyet sahibi birçok aydının üzerinde durduğu ve kendi açısından görüp halletmeye çalıştığı asıl mesele “millî edebiyat meselesi”dir. Söz konusu meselede sanatkârlardan bir kısmı millî bir edebiyatı “hâlis bir Türkçe”de, bir kısmı “hece vezni”nde, bir kısmı “millî benlik”te, bir kısmı da Anadolu’da yaşayan halkın hayatında, “kültür zenginlikleri”nde aramışlardır. Denebilir ki, imparatorluktan Cumhuriyet’e, “ümmet”ten “millet”e geçiş sürecinde dil, sanat ve edebiyat büyük bir güç kaynağı olarak görülür. Millet bilinci ve Cumhuriyet düşüncesi bu kaynaktan beslenir, millî devletin kuruluşu hazırlanır. Türkiye’de Millî devlet ve Cumhuriyet bu anlayış üzerine temellendirilir. Cumhuriyet’ten sonra halkın dili, halkın hayatı, halkın zihni ve estetik değerleri, farklı dünya görüşlerine sahip olsalar da, yeni Türk sanatkârının hazinesi olarak kabul edilir.