Dergiler / Türklük Bilimi Araştırmaları / 2013 / Sayı: 33

Türk Süsleme Sanatında Nar: “Form, Kö-ken ve İkonografik Anlamı”

Sayfa
61–92
Yayın Tarihi
2013-07-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bazen mimari bir eserin (dinî bir mekânı, bir konak veya sarayın duvarını) bazen de el sanatlarının (dokuma, mezartaşı, seramik, metal vs) süsleme unsurları arasında yer alan nar; tılsımlı, koruyucu, ölümsüzlük, doğurganlık, bolluk ve bereket gibi anlamalarının yanı sıra dini bir sembol mahiyeti de taşımaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede, gerek İslamiyet öncesi gerekse İslamiyet’in kabulünden sonraki Türk süsleme sanatında önemli bir bezeme unsuru olan nar motifi ele alınarak, Türk kültüründeki yeri değerlendirilmekte; söz konusu motifin form, köken ve ikonografik anlamı üzerinde durulmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu makalede, gerek İslamiyet öncesi gerekse İslamiyet’in kabulünden sonraki Türk süsleme sanatında önemli bir bezeme unsuru olan nar motifi ele alınarak, Türk kültüründeki yeri değerlendirilmekte; söz konusu motifin form, köken ve ikonografik anlamı üzerinde durulmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bazen mimari bir eserin (dinî bir mekânı, bir konak veya sarayın duvarını) bazen de el sanatlarının (dokuma, mezartaşı, seramik, metal vs) süsleme unsurları arasında yer alan nar; tılsımlı, koruyucu, ölümsüzlük, doğurganlık, bolluk ve bereket gibi anlamalarının yanı sıra dini bir sembol mahiyeti de taşımaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:nar · süsleme · sembol

Özet

Bu makalede, gerek İslamiyet öncesi gerekse İslamiyet’in kabulünden sonraki Türk süsleme sanatında önemli bir bezeme unsuru olan nar motifi ele alınarak, Türk kültüründeki yeri değerlendirilmekte; söz konusu motifin form, köken ve ikonografik anlamı üzerinde durulmaktadır. Bazen mimari bir eserin (dinî bir mekânı, bir konak veya sarayın duvarını) bazen de el sanatlarının (dokuma, mezartaşı, seramik, metal vs) süsleme unsurları arasında yer alan nar; tılsımlı, koruyucu, ölümsüzlük, doğurganlık, bolluk ve bereket gibi anlamalarının yanı sıra dini bir sembol mahiyeti de taşımaktadır.

Abstract

In this essay, both pre-Islamic and post-Islamic era the motif of pomegranate, an important ornamental element in Turkish ornamental art, and its place in Turkish culture will be discussed; Also the form, the origin and the iconographical meaning of the motif involved will be emphasized. The pomegranate, sometimes used as an element of an architectural work (religious place, wall of a palace or mansion) and at other times as an element of handcrafts (woven, grave stone, ceramics, metal, etc.), has various meaning like talisman, protection, immortality, fertility, abundance and plentitude. In addition, it is of religious symbol quality.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇAĞLITÜTÜNCİGİL, E. (2013). Türk Süsleme Sanatında Nar: “Form, Kö-ken ve İkonografik Anlamı”. Türklük Bilimi Araştırmaları, Sayı: 33, 61–92. https://ajindex.com/articles/708245

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. AÇA, Mehmet (2005), “Türk İnanış ve Düşünüş Sistemlerinde Meyve”, Fikret Türkmen Armağanı, Kanyılmaz Matbaacılık, İzmir, s.11-22.
  2. AKÇAY, Mustafa (2008), “İslamiyette Nar”, Turkish Studies, Volume 3/5, s.113-133.
  3. AKMAN, Eyüp (2008), “Azerbaycan Manilerinde/Bayatılarında Meyve”, Turkish Studies, Volume 3/5, s.205-216.
  4. AKSU, Nurettin–IŞIK, Ayfer (1997), Türkiye Türkçesi/Kırgız Türkçesi Sözlüğü, Kültür Bakanlığı Yay., İstanbul.
  5. AKSU, Nurettin (2006), Konuşan Sözlük Türkiye Türkçesi/Kazak Türkçesi, Özkan Matbaacılık, Ankara.
  6. AKTEMUR, A.Murat–KUKARACI, Umut (2006), “Anadolu Selçuklu Devri Sivas Yapılarında Taş Süslemeciliği”, Selçuklular Döneminde Sivas Sempozyumu Bildirileri 29 Eylül–01 Ekim 2005,
  7. Sivas, Sivas Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yay., s.4644 AKURGAL, Ekrem (1995),
  8. Hatti ve Hitit Uygarlıkları, Net Yayınevi,
  9. İ stanbul. ALLAN, J.W. (1971),
  10. Medieval Middle Eastern Pottery, University of Oxford Yay., Oxford. ALTAYLI, Seyfettin (1994),
  11. Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü, C.II, İstanbul,
  12. M.E.B Basımevi. AND, Metin (2007), Minyatürlerle Osmanlı-İslâm Mitologyası, Yapı Kredi Yay., İstanbul.
  13. ARDIÇLI, Orhan (1997),
  14. Büyük Rüya Tabirleri Ansiklopedisi, Timaş Yay., İstanbul.
  15. ARIK, Rüçhan (1973), Batılılaşma Türk Mimarisi Örneklerinden Anadolu’da Üç Ahşap Cami, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara.
  16. ARIK, Rüçhan (1974), “Camide Resim”, Türkiyemiz, S.14, Akbank Kültür Yay.,, İstanbul, s.2-9.
  17. ARIK, Rüçhan (1976), Batılılaşma Dönemi Anadolu Tasvir Sanatı, İş Bankası Kültür Yay., Ankara.
  18. ARIK, Rüçhan (2000),
  19. Kubad Abad, İş Bankası Kültür Yay., İstanbul.
  20. ARSEVEN, C. Esad (1973),
  21. Türk Sanatı, İstanbul,
  22. M.E.B Basımevi. ASLANAPA, Oktay (1965),
  23. Anadolu Türk Çini ve Keramik Sanatı, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yay., İstanbul.
  24. ASLANAPA, Oktay (1966), “Antalya Müzesinde Selçuklu Çinileri”, Türk Kültürü, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayını, Ankara, s.5-25.
  25. ASLANAPA, Oktay (2004),
  26. Osmanlı Devri Mimarisi, İnkilâp Kitabevi,
  27. İ stanbul. ASGEROVA, Nergis (1983),
  28. Arhitekturnıe Ornamenti Azerbaydjana, Baku. ATIL, Esin (1973),
  29. Ceramics From The World of Islam, Freer Gallery of Art Katalog Yay., Washington. AYYILDIZ, Erol (1984), Türkçe-Arapça Arapça-Türkçe Cep Lügati, Ensar Neşriyat, İstanbul.
  30. BİNARK, İsmet (1966), “Orta Asya Resim Sanatı”, Türk Kültürü, C.IV, S.47, Y.IV, s.1059-1065.
  31. BİLGET, N. Burhan (1989),
  32. Gök Medrese, Kültür Bakanlığı/1104 Tanıtım Eserleri/28, Ankara.
  33. BİLGİÇ, Emin-vd. (1990),
  34. Ankara Kültepe Tabletleri I, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara. BURSALI,