Dergiler / Türklük Bilimi Araştırmaları / 2016 / Sayı: 40

BULMAK VE BULUNMAK FİİLLERİNİN ANLAM VE KULLANIM ÖZELLİKLERİ

Sayfa
83–104
Yayın Tarihi
2016-12-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu durum, Türkçenin hemen hemen bütün dö-nemlerinde görülen dikkat çekici bir özelliktir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkçede bulmak ve bulunmak fiilleri bağımsız fiil ve birleşik fiil kuruluşlarıyla Türkçenin en eski dönemlerinden itibaren kullanılagel-miş kelimelerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu tür ku-ruluşlarla ifadenin kuvvetlenip zenginleşmesi, söz tekrarına düşülmemesi, ad cümlelerinden fiil cümlelerine geçilebilmesi gibi kolaylıklar sağlanabil-mekte, anlatım gücünün olanakları artmaktadır. “Bulmak” ve “bulunmak” fiilleri söz dizimi sırasında çeşitli kullanım özellikleriyle kalıplaşıp deyim-leşmekte ve böylece kısa ve etkili ifadenin yolu da açılmış olmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu durum, Türkçenin hemen hemen bütün dö-nemlerinde görülen dikkat çekici bir özelliktir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:bulmak fiili · bulunmak fiili · yardımcı fiil

Özet

Türkçede bulmak ve bulunmak fiilleri bağımsız fiil ve birleşik fiil kuruluşlarıyla Türkçenin en eski dönemlerinden itibaren kullanılagel-miş kelimelerdir. Türkçede “etmek, olmak, yapmak, kılmak, almak, ver-mek, görmek, bilmek” gibi fiillerin yanı sıra “bulmak” ve “bulunmak” ke-limeleri de birleşik fiil kuruluşunda yer alan yardımcı fiillerdir. Bu tür ku-ruluşlarla ifadenin kuvvetlenip zenginleşmesi, söz tekrarına düşülmemesi, ad cümlelerinden fiil cümlelerine geçilebilmesi gibi kolaylıklar sağlanabil-mekte, anlatım gücünün olanakları artmaktadır. “Bulmak” ve “bulunmak” fiilleri söz dizimi sırasında çeşitli kullanım özellikleriyle kalıplaşıp deyim-leşmekte ve böylece kısa ve etkili ifadenin yolu da açılmış olmaktadır. Ay-rıca bu fiiller yalnız yardımcı fiil göreviyle kullanılmayıp birleşik fiil oluş-turmakta da rol almaktadır. Bu durum, Türkçenin hemen hemen bütün dö-nemlerinde görülen dikkat çekici bir özelliktir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KALFA, D. D. M. (2016). BULMAK VE BULUNMAK FİİLLERİNİN ANLAM VE KULLANIM ÖZELLİKLERİ. Türklük Bilimi Araştırmaları, Sayı: 40, 83–104. https://ajindex.com/articles/708160

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. ABİK, A.Deniz (2005), “Türkçede ‘Vefât’ Kelimesi ve Yardımcı Fiilleri”, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi 14, s. 13-28.
  2. BANGUOĞLU, Tahsin (1998),
  3. Türkçenin Grameri, TDK Yayınları,
  4. Ankara.
  5. CLAUSON, Sir Gerard (1972), An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish, Oxford Üniversitesi,
  6. Londra. HACIEMİNOĞLU, Necmettin (1991),
  7. Türk Dilinde Yapı Bakımından Fiiller, Kültür Bakanlığı Yayınları, Kaynak Eserler Dizisi 47, Ankara.
  8. ERCİLASUN, Ahmet Bican (1984),
  9. Kutadgu Bilig Grameri Fiil, Gazi Üniversi-tesi Yayınları, Ankara. Muhammed bin Hamza (Haz. Ahmet TOPALOĞLU) (1976), XV. Yüzyıl Başla-rında Yapılmış Kur’an Tercümesi I, Kültür Bakanlığı Yayınları, İstanbul. Muhammed bin Hamza (Haz. Ahmet TOPALOĞLU) (1978), XV. Yüzyıl Başla-rında Yapılmış Kur’an Tercümesi II (Sözlük), Kültür Bakanlığı Yayınları,
  10. İstanbul.
  11. TİETZE, Andreas (2002), Tarihi ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugatı 1: A-E, Simurg Yayınları,
  12. İstanbul.
  13. TUĞLACI, Pars (1995),
  14. Okyanus, Ansiklopedik Türkçe Sözlük, ABC Yayınevi,
  15. İstanbul.
  16. Türkçe Sözlük (2011),
  17. TDK Yayınları, Ankara.