Dergiler / Türkbilig / 2000 / Sayı: 1

Yüzyıllarca Saklı Kalan On Define: Râsih’in Defineleri I

Sayfa
229–250
Yayın Tarihi
2000-01-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İki yüzyıl boyunca Râsih Divanı ’nın sayfalan arasında saklı kalan, elimizden geldiğince gün ışığına çıkarmaya çalıştığımız bu on Define ’nin bir hazine olarak değerini hâlâ koruduğuna inanıyoruz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:18. yüzyılın başlarında yaşadığı sanılan, hayatı hakkında kaynaklarda kısa ve farklı bilgiler olan Râsih, Divan sahibi şairlerdendir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Devrin ahlâkî ve toplumsal yargılarını konu edinen ve nazım şeklinin mesnevi olması yüzünden sıradan diyebileceğimiz bu şiirlerdeki orijinallik, Râsih’in attığı başlıklardadır. “Define’’ adı sözlük anlamının dışında, Râsih Divanı ’nda daha farklı olarak karşımıza çıkmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:İki yüzyıl boyunca Râsih Divanı ’nın sayfalan arasında saklı kalan, elimizden geldiğince gün ışığına çıkarmaya çalıştığımız bu on Define ’nin bir hazine olarak değerini hâlâ koruduğuna inanıyoruz.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Define · mesnevi · nasihat-nâme

Özet

18. yüzyılın başlarında yaşadığı sanılan, hayatı hakkında kaynaklarda kısa ve farklı bilgiler olan Râsih, Divan sahibi şairlerdendir. Divan'daki “Defineler” makalemizin konusunu teşkil etmektedir. Devrin ahlâkî ve toplumsal yargılarını konu edinen ve nazım şeklinin mesnevi olması yüzünden sıradan diyebileceğimiz bu şiirlerdeki orijinallik, Râsih’in attığı başlıklardadır. “Define’’ adı sözlük anlamının dışında, Râsih Divanı ’nda daha farklı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu şekildeki kullanımına, inceleyebilme imkanı bulabildiğimiz hiçbir kaynakta rastlayamadık. Nasihatnâme türündeki bu didaktik eserin adına niçin “Define” denilmiştir? Muhtemelen Râsih, verdiği nasihatları insan hayatı için bir kazanç ve hazine olarak görmesinden dolayı her bölüme bu ismi vermiş olmalıdır. İki yüzyıl boyunca Râsih Divanı ’nın sayfalan arasında saklı kalan, elimizden geldiğince gün ışığına çıkarmaya çalıştığımız bu on Define ’nin bir hazine olarak değerini hâlâ koruduğuna inanıyoruz.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Öztekin, Ö. (2000). Yüzyıllarca Saklı Kalan On Define: Râsih’in Defineleri I. Türkbilig, Sayı: 1, 229–250. https://ajindex.com/articles/707234

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Bursalı Mehmed Tahir (1325) Ahlâk Kitaplarımız, İstanbul.
  2. HENGİRMEN, Mehmet (1983) Güvahi Pend-nâme, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  3. KAPLAN, Mahmut (1995) Hayriyye-i Nâbî (İnceleme-Tenkitli Metin), Ankara: Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
  4. KUT, Günay (1989) Orhan Şaik Gökyay, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  5. LEVEND, Agâh Sırrı (1963) “Ümmet Çağında Ahlâk Kitaplarımız”, TDAY Belleten, İstanbul.
  6. ONAY, Ahmed Talat (1992) Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar (Hazırlayan: Cemal Kurnaz), Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  7. ÖZKAN, Mustafa (1983) “Pend-nâme-i Güvahi’deki Atasözleri”, TUrk DUnyası Araştırmaları, 27: 222-247.
  8. ÖZKIRIMLI, Atilla (1992) “Nasihat-nâme”, Türk Edebiyatı Ansiklopedisi III, İstanbul: Cem Yayınları.
  9. _________________ (t.y.) Kabusnâme, İstanbul: Tercüman 1001 Eser.
  10. SEVGİ, Ahmet ve Mustafa ÖZCAN (1996) “Meşhur Bir Gazelin Sahibi: İki Râsih”, A li Canip Yöntem’in Eski Türk Edebiyatı Üzerine Makaleleri, İstanbul: Sözler Basım Yayın.
  11. ÜNVER, İsmail (1986) “Mesnevi”, TUrk Dili TUrk Şiiri özel Sayısı II (Divan Şiiri), 415-416-417: 430.