Dergiler / Türkbilig / 2019 / Sayı: 38

Eski Türkçe Metinlerde Geçen “erinç” Sözcüğünün Kullanımından Hareketle Anlam Alanı ve Etimolojik Durumu

The Semantic and Ethymological Status Of The Word “Erinc” With Reference To The Use In Old Turkic Texts

İbrahim Kekevi(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ)0000-0003-0554-1052
Sayfa
67–76
Yayın Tarihi
2019-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yapılan açıklamada sözcüğün köküne ilişkin eldeki veriler dayanak olarak kullanılmış ve anlam alanının nitelikli bir tanımlaması amaçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çalışmada Eski Türkçe ve Orta Türkçe döneminde görülen “erinç” sözcüğünün kullanımı anlam alanı açıklanmak üzere incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kullanımı üzerinden Türk dilinin kaynak eserlerinde verilen anlamlar incelenmekle birlikte “erinç” sözcüğünün geçtiği Türk dili sözlüklerinde ve ilgili sözlüklerde verilen bilgiler de göz önünde bulundurularak karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Yapılan açıklamada sözcüğün köküne ilişkin eldeki veriler dayanak olarak kullanılmış ve anlam alanının nitelikli bir tanımlaması amaçlanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:erinç · anlam · kullanım

Özet

Çalışmada Eski Türkçe ve Orta Türkçe döneminde görülen “erinç” sözcüğünün kullanımı anlam alanı açıklanmak üzere incelenmiştir. Kullanımı üzerinden Türk dilinin kaynak eserlerinde verilen anlamlar incelenmekle birlikte “erinç” sözcüğünün geçtiği Türk dili sözlüklerinde ve ilgili sözlüklerde verilen bilgiler de göz önünde bulundurularak karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır. Sözcükle ilgili zaman içindeki anlam değişiminin sebepleri verilmiş, bunlara bağlı olarak sözcükteki kesinlik ve olasılık ikiliği açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan açıklamada sözcüğün köküne ilişkin eldeki veriler dayanak olarak kullanılmış ve anlam alanının nitelikli bir tanımlaması amaçlanmıştır.

Abstract

In this study, the use of the word “erinç” in the Old Turkic and Middle Turkic period was examined. The meanings given in the source works of Turkic language are examined. An evaluation has been made considering the information given in the Turkic Language Dictionaries and the related dictionaries. The reasons for the change of meaning over the word have been given, and depending on these, it has been tried to explain the duality of certainty and probability in the word. In the statement, the available data for the root of the word was used as a basis and a qualified definition of the semantic field was aimed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kekevi, İ. (2019). Eski Türkçe Metinlerde Geçen “erinç” Sözcüğünün Kullanımından Hareketle Anlam Alanı ve Etimolojik Durumu. Türkbilig, Sayı: 38, 67–76. https://ajindex.com/articles/706887

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. AKSAN, Doğan, (2016), Anlambilim, Ankara: Bilgi Yayınevi.
  2. ARAT, Reşid, R., (2007), Kutadgu Bilig I, Metin, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  3. ARAT, Reşid, R., (2003), Kutadgu Bilig II, Çeviri, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  4. AYDIN, Erhan, (2017), Orhon Yazıtları, Köl Tegin, Bilge Kağan, Tonyukuk, Ongi, Küli Çor, İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
  5. AYDIN, Erhan, (2019), Sibirya’da Türk İzleri – Yenisey Yazıtları, İstanbul: Kronik Yayınları.
  6. CAFEROĞLU, Ahmet, (2015), Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  7. CLAUSON, Gerard, (1972), An Etymological Dictionary of Pre- Thirteenth- Century Turkish, Oxford University Press.
  8. ERCİLASUN, A. Bican, (2016), Türk Kağanlığı ve Türk Bengü Taşları, İstanbul: Dergâh Yayınları.
  9. ERCİLASUN, A. Bican, AKKOYUNLU, (2015), Ziyat, Kaşgarlı Mahmud, Dîvânu Lugâti’t-Türk, Giriş-Metin-Çeviri-Notlar-Dizin, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  10. HAMILTON, James R., (2011), İyi ve Kötü Prens Öyküsü, çev: Vedat Köken, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  11. KÖK, Abdullah, (2004), Karahanlı Türkçesi Satır-Arası Kur’an Tercümesi (Basılmamış Doktora Tezi), T. C. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  12. NADELYAYEV, V. M. / NASILOV, D. M. / TENIŞEV, E. R. / SÇERBAK, A. M.,(1969), Drevnetyurkskiy Slovar’, Leningrad: Nauka.
  13. NASİLOV, Dmitriy M., (2006, 2007), “Kak nam bıt’ s ärinç?”, Tyurkologiçeskiy Sbornik, 235-245.
  14. ŞİRİN, Hatice, (2016), Eski Türk Yazıtları Söz Varlığı İncelemesi, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  15. ŞİRİN, Hatice, (2013), “Yabogan (A 80) Yazıtı Üzerine”, Bengü Beläk. Ahmet Bican Ercilasun Armağanı, (Ed. Bülent Gül), Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü: 457-464.
  16. RAMSTEDT, Gustav J, (1935), Kalmückisches Wörterbuch, Helsinki, Suomalais Ugrilainen Seura.
  17. RÖHRBORN, Klaus, (2017), Uigurisches Wörterbuch II. Nomina-Pronomina-Partikeln Band 2: aš - äžük, Franz Steiner Verlag.
  18. TEKİN, Talat, (2014), Orhon Yazıtları, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  19. THOMSEN, Vilhelm, (2011), Orhon Yazıtları Araştırmaları, çev: Vedat Köken, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  20. TIBIKOVA, L.N. –NEVSKAYA, İ. A.-ERDAL, M. (2012), Katalog Drevnetyurkskih Runiçeskix Pamyatnikov Gornogo Altaya, Gorno-Altaysk: Gorno-Altaysk Gosudarstvennıy Universitet.