Dergiler / Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 1

Arapçada İsimlerin Mücâvere Gerekçesiyle Mecrûr Yapılması Olgusu

PHENOMENON OF MAKİNG NAMES GENİTİVE DUE TO CONTİGUİTY İN ARABİC LANGUAGE

Sayfa
559–584
Yayın Tarihi
2020-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Biz bu çalışmada mücâvere kelimesinin sözlük ve terim anlamlarını, tartışma konusu âyet ve şiir beyitlerinin hangileri olduğunu, tefsir ve nahiv âlimlerinin konu hakkındaki farklı görüş ve gerekçelerini, Kur’ân-ı Kerim ve Arap şiirinden örnekler eşliğinde ele alıp inceleyeceğiz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Arap dili ve gramerinin önemli simalarından olan Halîl b.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ahmed el-Ferâhîdî ve öğrencisi Sîbeveyhi’den günümüze bazı gramer konuları nahiv âlimleri arasında tartışma konusu olmaya devam etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Biz bu çalışmada mücâvere kelimesinin sözlük ve terim anlamlarını, tartışma konusu âyet ve şiir beyitlerinin hangileri olduğunu, tefsir ve nahiv âlimlerinin konu hakkındaki farklı görüş ve gerekçelerini, Kur’ân-ı Kerim ve Arap şiirinden örnekler eşliğinde ele alıp inceleyeceğiz.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Arapça · Nahiv · İ’rab

Özet

Arap dili ve gramerinin önemli simalarından olan Halîl b. Ahmed el-Ferâhîdî ve öğrencisi Sîbeveyhi’den günümüze bazı gramer konuları nahiv âlimleri arasında tartışma konusu olmaya devam etmiştir. Bunlardan birisi de nahiv ilminde “el-Cerru bi’l-mücâvere” olarak bilinin, aslen cümlede cer konumunda bulunmayan bir ismin, öncesindeki mecrûr bir isme komşuluk gerekçesiyle mecrûr yapılması olgusudur. “el-Cerru bi’l-mücâvere” ile isimlerin mecrûr yapılmasının temel gayesi iki kelime arasında son hareke bakımından ses uyumu oluşturup telaffuzda ahenk sağlamaktır. İ’rab bakımından bir öncesindeki kelimeye uyan ismin sadece fonetiğinde bir değişiklik meydana gelmekte, anlamı ve i’rab konumu değişmemektedir. Bu olgunun Cahiliye dönemi Arap şiiri ve Kur’ân-ı Kerim âyetlerinde bulunup bulunmadığı meselesi nahivciler arasında tartışma konusu olmuştur. Gramercilerin büyük çoğunluğu bu olgunun kıyasi olmayıp sadece Araplardan işitilen (semâ‘) belirli kullanımlarla sınırlı olduğu görüşündedir. Biz bu çalışmada mücâvere kelimesinin sözlük ve terim anlamlarını, tartışma konusu âyet ve şiir beyitlerinin hangileri olduğunu, tefsir ve nahiv âlimlerinin konu hakkındaki farklı görüş ve gerekçelerini, Kur’ân-ı Kerim ve Arap şiirinden örnekler eşliğinde ele alıp inceleyeceğiz.

Abstract

Some grammatical issues have remained controversial among scholars of grammar since Halil b. Ahmed one of the important figures of the Arabic language and grammar, and his student Sibeveyhi. One of them is the phenomenon that a name that is not originally in the genitive case in the sentence is made genitive due to being neighbor to a preceding genitive noun, which is known as “el-Cerru bi’l-mücâvere” in grammar. The main aim of making the nouns genitive with the "el-Cerru bi’l-mücâvere" is to provide harmony in pronunciation by creating sound harmony between two words in terms of the last diacritic vowel of them. A change occurs only in the phonetics of the noun which adapts to preceding noun in terms of parsing, its meaning and parsing location do not change. The issue of whether this phenomenon existed in the Pre-Islamic poetry and the verses of the Qur'an has been a matter of controversy among grammarians. The vast majority of grammarians are of the opinion that this phenomenon is not regular but only limited to certain uses which are heard from Arabs (hearing). In this study, we will examine dictionary and term meanings of the contiguity, what the verses and poetry couplets of discussion are, the different views and justifications of scholars of tafsir and grammar on the subject with examples from the Qur'an and Arabic poetry.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERGÜVEN, Ş. (2020). Arapçada İsimlerin Mücâvere Gerekçesiyle Mecrûr Yapılması Olgusu. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 1, 559–584. https://ajindex.com/articles/696726

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Abdulhamîd, Muhammed Muhyiddîn. Şerhu şuzûri’z-zeheb fî ma‘rifeti kelâmi’l-Arab. Kâhire: Dâru’t-Telâi‘, 2004. Abdurresûl, Ömer. Dîvânu Düreyd b. es-Sımma. Kahire: Dâru’l-Me‘ârif, ts. Ahfeş el-Evsat, Ebü’l-Hasen Saʿîd b. Mesʿade el-, Meʿâni’l-Kur’ân. thk. Hüdâ Mahmûd Kurâ‘a. 2 Cilt. Kahire: Mektebetü’l-Hâncî, 1990. Alûsî, Şihâbuddîn Ebü’s-Senâ Mahmûd b. Abdillah el-. Rûhu’l-me‘âni fî tefsîri’l-Kur’âni’l-‘Azîm ve’s-Seb‘i’l-Mesânî. thk. Mâhir Habbûş. 30 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2010. Âmidî, Ali b. Muhammed el-. el-İhkâm fî usûli’l-ahkâm. thk. Abdurrezzâk Afîfî. 4 Cilt. Riyad: Dâru’s-Sumey‘î li’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, 2003. Bağdâdî, Abdulkâdir b. Ömer el-. Hizânetü'l-edeb ve lübbü lübâbi lisâni'l-ʿArab. thk. Abdusselâm Muhammed Hârûn. 13 Cilt. Kahire: Mektebetü’l-Hâncî, 1984. Beyzâvî, Nâsırüddîn Ebü’l-Hayr Abdullah b. Ömer b. Muhammed el-. Envâru’t-tenzîl ve esrâru’t-te’vîl el-ma‘rûf bi Tefsîri’l-Beyzâvî. thk. Muhammed Abdurrahmân el-Mar‘aşlî. 5 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî; Müessesetü’t-Târihi’l-Arabî, ts. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmail el-. Sâhihu’l-Buhârî. Dımaşk & Beyrut: Dâru İbn Kesîr, 2002. Cüveynî, İmâmu’l-Harameyn Ebü’l-Me‘âlî Abdulmelik b. Abdullah b. Yûsuf el-. el-Burhân fî usûli’l-fikh. thk. Abdulazîm ed-Dîb. 2 Cilt. Devletü Katar, 1399 h. Ebû Hayyân, Muhammed b. Yûsuf el-Endelüsî, İrtişâfu’d-darab min lisâni’l-‘Arab. thk. Receb ‘Usmân Muhammed. 5 Cilt. Kahire: Mektebetü’l-Hâncî, 1998. Ebû Hayyân, Muhammed b. Yûsuf el-Endelüsî. el-Bahru’l-Muhît, thk. Âdil Ahmed Abdulmevcûd vd. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1993. Ebû ʿUbeyde, Maʿmer b. el-Müsennâ. Mecâzu’l-Kur’ân. thk. Fuat Sezgin. 2 Cilt. Kahire: Mektebetü’l-Hâncî, ts. Enbârî, Ebû Bekr Muhammed b. el-Kâsım el-. ez-Zâhir fî me‘ânî kelimâti’n-nâs. thk. Hâtim Sâlih ed-Dâmin. 2 Cilt. Bağdad: Dâru’ş-Şu’ûni’s-Sekâfiyyeti’l-‘Âmme, 1987. Esterâbâdî, Radiyyuddîn Muhammed b. Hasen el-. Şerhu şâfiyeti İbni’l-Hâcib. thk. Muhammed Nûrulhüseyn & Muhammed Muhyiddîn Abdulhamîd. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, ts. Fâ‘ûr, Ali Hasen. Dîvânu Züheyr b. Ebî Sülmâ. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1988. Ferâhîdî, Ebû Abdirrahmân el-Halîl b. Ahmed el-. Kitâbü’l-‘Ayn müretteben ‘alâ hurûfi’l-mu‘cem. thk. Abdulhamid Hindâvî. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 2003. Ferâhîdî, Ebû Abdirrahmân el-Halîl b. Ahmed el-. Kitâbu’l-cümel fi’n-nahv. thk. Fahruddîn Kabâve. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1985. Ferrâ, Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Ziyâd el-. Meʿâni’l-Kur’ân. 3 Cilt. Beyrut: