KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 1

EBU'L-MUÎN EN-NESEFÎ'DE TEKLİFİN İMKÂN VE BOYUTLARI

Mücteba ALTINDAS
Sayfa
500–526
Yayın Tarihi
2021-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylece Nesefî’nin insanın ontolojik ve bilişsel yetileri ile yaratılış amacı arasındaki ilişkiyi dikkate alarak bütüncül bir yaklaşım sergilediği görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İlahi irade ile insan arasında ahlaki bir ilişki olan teklif, uygun yaratılış özelliklerine sahip olan insana yöneltilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nesefî, aklın doğru bilgiye ulaşmada önemli bir vasıta olarak iyi ve kötü değerleri tümel olarak kavradığını, ancak tikel anlamda ayrıntılı olarak bilemeyeceğini söylemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece Nesefî’nin insanın ontolojik ve bilişsel yetileri ile yaratılış amacı arasındaki ilişkiyi dikkate alarak bütüncül bir yaklaşım sergilediği görülmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ebü'l-Muîn en-Nesefî · Teklif · Hikmet

Özet

İlahi irade ile insan arasında ahlaki bir ilişki olan teklif, uygun yaratılış özelliklerine sahip olan insana yöneltilmiştir. Mükellefin akıl, irade ve güç gibi varoluşsal özelliklere sahip olması teklifin ontolojik gerekçesini oluşturmaktadır. Bu bağlamda Ebü’l-Muîn en-Nesefî, insanı ilâhî teklife muhatap bir özne olarak imkân, potansiyel ve kabiliyetleri açısından ele alarak imtihan gerçeğine dikkat çekmektedir. Ona göre insanın güzel bir sonuca ulaşmadan sadece yokluk için yaratılması hikmet açısından anlamsızdır. Nesefî, aklın doğru bilgiye ulaşmada önemli bir vasıta olarak iyi ve kötü değerleri tümel olarak kavradığını, ancak tikel anlamda ayrıntılı olarak bilemeyeceğini söylemektedir. Bu nedenle akla yardımcı olmak amacıyla tikel olan hususlarda peygamberin kılavuzluğuna ihtiyaç vardır. İlahi hikmetin bir gereği olarak peygamberler vasıtasıyla yapılan teklif, insanlar için övgüye değer güzel bir sonucun elde edilmesini amaçlamaktadır. Buna göre teklif hikmet içerisinde anlam kazanmakta, insana verilen özgürlüğün sonucu mükâfat veya ceza şeklinde ortaya çıkmaktadır. Böylece Nesefî’nin insanın ontolojik ve bilişsel yetileri ile yaratılış amacı arasındaki ilişkiyi dikkate alarak bütüncül bir yaklaşım sergilediği görülmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ALTINDAS, M. (2021). EBU'L-MUÎN EN-NESEFÎ'DE TEKLİFİN İMKÂN VE BOYUTLARI. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 1, 500–526. https://ajindex.com/articles/696660

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Akbulut, Ahmet. Nübüvvet Meselesi Üzerine. Ankara, 1992.
  2. Alper, Hülya. “İmam Matürîdî ve Sonrasında Teklifle İlişkisi Bakımından Hüsün ve Kubuh Meselesi”. İmam Mâtürîdî ve İmam Mâtürîdiyye Geleneği-Tarih, Yöntem, Doktrin. ed. Hülya Alper. İstanbul: MÜ İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2018, 339-364.
  3. Alper, Hülya. “Temel Kavramlarla İmam Mâtürîdî’nin Düşünce Sistemi”, İslam Düşüncesinin Ana Merkezleri: Mâverâünnehir. koord. İlyas Çelebi. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2019, 303-345. Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdulkâhir. Ehli Sünnet Akâidi-Kitâbu Usûli’d-Dîn, çev. Ömer Aydın. İstanbul: İşaret Yayınları, 2016. Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdulkâhir. Usûlü’d-dîn. İstanbul: Devlet Matbaası, 1928.
  4. Balkan, Levent. İmam Mâturîdî’nin Nübüvvet Anlayışının Eleştirisi. Ankara:
  5. Ankara Üniversitesi,
  6. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  7. Bozkurt, Mustafa. “Eş‘arî ve Kâdî Abdulcebbar’ın Teklif Konusundaki Görüşlerinin Mukayesesi”. Uluslararası İmam Eş‘arî ve Eş‘arîlik Sempozyumu Bildirileri. İstanbul: Beyan Yayınları, 2015, 1/151-166.
  8. Bozkurt, Mustafa. “Kadı Abdülcebbar'ın Teklif Anlayışı”. Dini Araştırmalar 9 (2006), 211-231.
  9. Bulut, Zübeyir. “Hüsün ve Kubuh Meselesinin Ahlak Teorilerine Temel Oluşturması Bakımından Analizi”. Kelâm Araştırmaları Dergisi 13/2 (2015) Cüveynî, İmâmü’l-Harameyn Abdülmelik. el-Akîdetü’n-Nizâmiyye fi’l-erkâni’l-İslâmiyye. thk. M. Zahid el-Kevserî. el-Mektebetü’l-Ezheriyye li’t-Türâs, 1992. Cüveynî, İmâmü’l-Harameyn Abdülmelik. Kitâbü’l-İrşâd. thk. M. Yusuf Mevla-Ali A. Abdulhamid. Mısır: Mektebetü’l-Hancî, 1950.
  10. Çelebi, İlyas. “Hüsün ve Kubuh”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 19/59-63. İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  11. Çelebi, İlyas. “Mu‘tezile”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 31/391-401. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
  12. Erdem, H. Sabri. Tabsire’ye Semantik Yaklaşım. Ankara:
  13. Ankara Üniversitesi,
  14. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 1988. Eş‘arî, Ebü’l-Hasen Alî b. İsmâil. el-İbâne an usuli’d-diyâne. Beyrut: Dâru İbni Zeydûn, ts. Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed. el-İktisâd fi’l-i‘tikâd. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1983.
  15. Gündoğar, Hamdi. “Ebu’l-Muîn En-Nesefî’nin İnsan Fiilleri Probleminde Mu‘tezile’ye Yönelttiği Bazı Eleştiriler”. Kelam Araştırmaları 9/1 (2011), 199‐214. Işık, Harun. “Mâtürîdî Düşüncesinde İlahi Yaratma Karşısında İnsan Özgürlüğünün İmkânı”. İmam Mâtürîdî ve İmam Mâtürîdiyye Geleneği-Tarih, Yöntem, Doktrin. ed. Hülya Alper, MÜ İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul, 2018, 237-253. İbn Manzûr, Ebü’l-Fad