Dergiler / Osmanlı Araştırmaları / 2018 / Cilt: 53 - Sayı: 53

Vakıf Belgelerine Göre Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Dönemi Aileleri II: Âl-i Timurtaş Paşa

Sayfa
51–120
Yayın Tarihi
2018-12-07
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bayezid Paşa’nın,Timurtaş Paşa’nın pek bilinmeyen oğlu Yahşi Bey’in oğlu olduğuna yönelik ortayakonulan iddia, çalışmanın en önemli yönünü teşkil etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda âmil olan etkenler, bu süreçten pay sahibiolan zümreler ve bu zümreler içinde ön plana çıkan önemli aileler üzerinde yapılanaraştırmalar, belge yetersizliğine bağlı olarak sınırlı sayıda kalmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlılarınçok kısa bir süre içerisinde cihanşümul bir devlet haline gelirken, başlangıçta kendilerindendaha güçlü oldukları düşünülen beyliklerin önüne nasıl geçmiş olduklarınıaçıklamaya çalışmak çok kolay olmamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bayezid Paşa’nın,Timurtaş Paşa’nın pek bilinmeyen oğlu Yahşi Bey’in oğlu olduğuna yönelik ortayakonulan iddia, çalışmanın en önemli yönünü teşkil etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kara Timurtaş Paşa · Aykut Alp · Yahşi Oğlu Bayezid Paşa

Özet

Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda âmil olan etkenler, bu süreçten pay sahibiolan zümreler ve bu zümreler içinde ön plana çıkan önemli aileler üzerinde yapılanaraştırmalar, belge yetersizliğine bağlı olarak sınırlı sayıda kalmıştır. Osmanlılarınçok kısa bir süre içerisinde cihanşümul bir devlet haline gelirken, başlangıçta kendilerindendaha güçlü oldukları düşünülen beyliklerin önüne nasıl geçmiş olduklarınıaçıklamaya çalışmak çok kolay olmamıştır. Özellikle bu dönüşümün belirgin birşekilde hissedildiği Murad Hüdâvendigâr ve oğlu Yıldırım Bayezid dönemlerindeizlenen siyaset, Osmanlıların devşirmelere dayanarak kendileri ile aynı asabiyete dayalıbeylikleri ortadan kaldırma faaliyeti olarak tanımlanmıştır. Bu çalışma, OsmanlıDevleti’nin teessüsünü başlatan “hutbe”ye olan biatın sınırlarının Bithynia’yı aştığıyönündeki tezin bir devamı olarak, beylikler üzerindeki gevşek vassallık bağının tamhâkimiyete evrilme sürecini, Kara Timurtaş Paşa ve evlatları üzerinden gözler önünesermek amacıyla kaleme alınmıştır. Devletin kuruluşu aşamasında sahip olduklarıerki, “büyük feth”e kadar Çandarlı vezir ailesi gibi babadan oğula aralıksız devamettiren Timurtaşzâde’lerin, kuruluş devrinin çok önemli bir diğer ailesi olarak kabuledilmesi gerekir. Ali, Oruç ve Umur Bey’lerden başka Timurtaş Paşa’nın Yahşi veFiruz Bey adlarındaki diğer oğullarından gelen kolların, Ankara Savaşı’ndan sonradevletin yeniden toparlanmasına yaptıkları katkılar ve kurdukları vakıflar vasıtasıylasosyal siyasetteki rolleri bu çalışmanın genel çerçevesini oluşturur. Bayezid Paşa’nın,Timurtaş Paşa’nın pek bilinmeyen oğlu Yahşi Bey’in oğlu olduğuna yönelik ortayakonulan iddia, çalışmanın en önemli yönünü teşkil etmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TURGUT, V. (2018). Vakıf Belgelerine Göre Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Dönemi Aileleri II: Âl-i Timurtaş Paşa. Osmanlı Araştırmaları, Cilt: 53 - Sayı: 53, 51–120. https://ajindex.com/articles/695197

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Bibliyografya Arşiv Belgeleri BOA. TD. (Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Tapu Defteri) 166, 338, 438, 453. TADB. TTD. (Tapu Arşiv Dairesi Başkanlığı, Tapu Tahrir Defteri) 26, 34, 67. TADB. TTD. EV. (Tapu Arşiv Dairesi Başkanlığı, Tapu Tahrir Defteri, Evkaf ) 544, 547, 548, 550, 553, 560, 562, 565, 568, 569, 571, 572, 572, 575, 579, 580, 583, 585,. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 244, s. 21. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 581, s. 513-514/488-489. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 582, s. 125/83. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 586, s. 211/205 VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 591, s. 177-187, 200/178-186, 192. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 593, s. 7/6. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 605, s. 244-249/330-334. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 607, s. 211/320. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 609, s. 235/279. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 618/2, s. 186/158. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 730, s. 85/50. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 740, s. 405/158. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 744, s. 174/147. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 747, s. 126. VGMA (Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi), D. 988, s. 259/162. Eserler Abdizâde, Hüseyin Hüsameddin: Amasya Tarihi, I, haz. Ali Yılmaz, M. Akkuş, Amasya: Belediye Yayınları 1986.
  2. Algar, Hamid: “Kâzerûniye”, TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA), XXV (Ankara, 2002), s. 146-147.
  3. Akın, Himmet: Aydınoğulları Tarihi Hakkında Bir Araştırma, Ankara: Üniversite Basımevi 1968.
  4. Aslanapa, Oktay: Edirne’de Osmanlı Devri Âbideleri, İstanbul: Üçler Basımevi 1949. Aşıkpaşazâde: Tevârih-i Âl-i Osman (Atsız Neşri), İstanbul: Ötüken Neşriyat 2011.
  5. Ayverdi, E. Hakkı: Osmanlı Mimarisinde Çelebi ve II. Sultan Murad Devri 806-855 (1403- 1451), İstanbul: Fetih Cemiyeti Yayınları 1972.
  6. Ayverdi, E. Hakkı: Osmanlı Mimarisinde İlk Devir (630-805/1230-1402), I, İstanbul: Fetih Cemiyeti Yayınları 1966.
  7. Baltacı, Cahit: XV-XVI. Asırlarda Osmanlı Medreseleri, İstanbul: İrfan Matbaası 1976.
  8. Barkan, Ö. Lütfi, Enver Meriçli: Hüdavendigar Livası Tahrir Defterleri, I, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları 1988.
  9. Barkan, Ö. Lütfi: “Osmanlı İmparatorluğu’nda Bir İskân ve Kolonizasyon Metodu Olarak Vakıflar ve Temlikler I: İstila Devrinin Türk Dervişleri ve Zâviyeleri”, Vakıflar Dergisi (VD), II (1942), s. 279-386.
  10. Berki, A. Himmet: “İslâm’da Vakıf: Zağanus Paşa ve Zevcesi Nefise Hatun Vakfiyeleri”, Vakıflar Dergisi (VD), V (19