Dergiler / Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi / 2017 / Cilt: 7 - Sayı: 1

ʿALĪ b. SEHL RABBEN et-ṬABERĪ’NİN FİRDEVSU’L-ḤİKME ADLI ESERİNDE HİNT TIBBINDAN “TIP ÖĞRENCİLİĞİ” ve “TEDAVİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ” ÜZERİNE

On “Pupilage of Medicine” and “Evaluation of Treatment” from Indian Medicine in Firdaws al-Ḥikma by ʿAlī b. Sahl Rabban al-Ṭabarī

Sayfa
41–50
Yayın Tarihi
2017-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yazının “bulgular” kısmında sunulan bu çeviriler, “tartışma” kısmında ele alınarak, yukarıda adı geçen SuśrutaSaṃhitā metniyle karşılaştırılmış ve literatür eşliğinde bir tartışma yürütülmüştür. Ṭaberī’nin bu makalenin konusunu oluşturan bölümlerde Hint tıbbı ve folklorunun kaynaklarını kullandığı ama, doğrudan alıntı yapmak yerine uyarlama yaptığı, Suśruta-Saṃhitā’nın yanı sıra Kelīle ve Dimne adlı Hint kökenli bir öykü kitabından da yararlandığı ve ona bazı katkılarda bulunduğu görülmüştür

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı Orta Çağ’da İslam dünyasında yazılmış ilk tıbbi ansiklopedik eserlerden biri kabul edilen Ebū’l-Ḥasan ʿAlī b.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sehl Rabben eṭ-Ṭaberī’nin Firdevsu’l-Ḥikme’sinde Hint tıbbına ait bilgilerin olduğu yedinci nevʿinin dördüncü makalesinin “Tıp öğrencilerinin üzerine gerekli olan hakkında” başlıklı üçüncü ve “Tedavinin iyi değerlendirilmesi ve tedavide acele etmekten çekinme hakkında” başlıklı dördüncü bāblarının incelenmesidir.
💡
Sonuç & Katkı:Yazının “bulgular” kısmında sunulan bu çeviriler, “tartışma” kısmında ele alınarak, yukarıda adı geçen SuśrutaSaṃhitā metniyle karşılaştırılmış ve literatür eşliğinde bir tartışma yürütülmüştür. Ṭaberī’nin bu makalenin konusunu oluşturan bölümlerde Hint tıbbı ve folklorunun kaynaklarını kullandığı ama, doğrudan alıntı yapmak yerine uyarlama yaptığı, Suśruta-Saṃhitā’nın yanı sıra Kelīle ve Dimne adlı Hint kökenli bir öykü kitabından da yararlandığı ve ona bazı katkılarda bulunduğu görülmüştür
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Firdevsu’l-Hikme · Susruta-Samhita · Kelile ve Dimne

Özet

Bu çalışmanın amacı Orta Çağ’da İslam dünyasında yazılmış ilk tıbbi ansiklopedik eserlerden biri kabul edilen Ebū’l-Ḥasan ʿAlī b. Sehl Rabben eṭ-Ṭaberī’nin Firdevsu’l-Ḥikme’sinde Hint tıbbına ait bilgilerin olduğu yedinci nevʿinin dördüncü makalesinin “Tıp öğrencilerinin üzerine gerekli olan hakkında” başlıklı üçüncü ve “Tedavinin iyi değerlendirilmesi ve tedavide acele etmekten çekinme hakkında” başlıklı dördüncü bāblarının incelenmesidir. Bunun için Firdevsu’lḤikme fī’ṭ-Ṭıbb’ın Doktor Muḥammed Zubeyr eṣ-Ṣiddīḳī tarafından hazırlanan ve 1928 yılında Berlin’de Maṭbaʿa-i Āf-tāb’da basılmış olan matbu bir nüshası incelenmiştir. Karşılaştırma için Suśruta-Saṃhitā’nın Kavitaj Kunja Lal Bhishagratna tarafından hazırlanmış ve Kalküta’da 1907 yılında yayınlanmış İngilizce bir çevirisi An English Translation of the Sushruta Samhita Based on Original Sanskrit Text, vol. I-Sutrasthanam kullanılmıştır. Ṭaberī’nin metninde bulunan ve yukarıda adı geçen bölümler Arapçadan Türkçeye çevrilmiştir. Yazının “bulgular” kısmında sunulan bu çeviriler, “tartışma” kısmında ele alınarak, yukarıda adı geçen SuśrutaSaṃhitā metniyle karşılaştırılmış ve literatür eşliğinde bir tartışma yürütülmüştür. Ṭaberī’nin bu makalenin konusunu oluşturan bölümlerde Hint tıbbı ve folklorunun kaynaklarını kullandığı ama, doğrudan alıntı yapmak yerine uyarlama yaptığı, Suśruta-Saṃhitā’nın yanı sıra Kelīle ve Dimne adlı Hint kökenli bir öykü kitabından da yararlandığı ve ona bazı katkılarda bulunduğu görülmüştür

Abstract

Abstract Aim of this study is to examine the 3rd and 4th chapters entitled with “On the qualities required by the student of medicine” and “On the right estimate of treatment and on the avoidance of hurry in it” of the 4th article of the 7th newʿ on Indian medicine in Firdaws al-Ḥikma, which is accepted as one of the first medical encyclopedic works in medieval Islamic world, written by Abū al-Ḥasan ʿAlī b. Sahl Rabban al-Ṭabarī. For this reason, a printed copy of Firdaws al-Ḥikma edited by Doctor Muḥammad Zubayr al-Ṣiddīqī and printed in the Buch- u. Kunstdruckerei “Sonne” G.m.b.H. in Berlin in 1928 was examined. An English Translation of the Sushruta Samhita Based on Original Sanskrit Text, vol. I-Sutrasthanam, edited by Kavitaj Kunja Lal Bhishagratna and printed in Calcutta in 1907 was used for comparison. Abovementioned Arabic chapters in Ṭabarī’s text were translated into Turkish. The translated chapters, which were presented in “findings” section of the article, were handled in “discussion” section and were compared with the text of Suśruta-Saṃhitā and were discussed in the light of literature. It was found that Ṭabarī used sources of Indian medicine and folk in the chapters of this article, but adapted them instead of direct quotation and he benefited from Suśruta-Saṃhitā and Kalīla and Dimna, which is a book of stories originated from India and he made some contributions to them.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ACIDUMAN, A. (2017). ʿALĪ b. SEHL RABBEN et-ṬABERĪ’NİN FİRDEVSU’L-ḤİKME ADLI ESERİNDE HİNT TIBBINDAN “TIP ÖĞRENCİLİĞİ” ve “TEDAVİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ” ÜZERİNE. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 1, 41–50. https://ajindex.com/articles/691181

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. Aydüz S. İslam dünyasının ilk tıp ansiklopedisi Firdevsü’l-Hikme ve müellifi ʿAlī b. Rabban Ṭaberī: Hayatı ve eserleri. Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı 2013; 11(15):17-33. Aydın F. Ali b. Rabben et-Taberî, hayatı ve eserleri. Sakarya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 1996; 1:303-31. Taylan N. Ali b. Rabben et-Taberî. In: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, Cilt 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı; pp: 434-6. Kaya M. Firdevsü’l-Hikme. In: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, Cilt 13. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı; 1996 pp: 2. Ağırakça A. İslâm Tıp Tarihi [Başlangıçtan VII./XIII. Yüzyıla Kadar]. İstanbul: Çağdaş Basın Yayın Ltd. Şti.; 2004. pp: 141-6. Meyerhof M. ʿAlî at-Tabarî’s “Paradise of Wisdom”: one of the oldest Arabic compendiums of medicine. Isis 1931; (1):6-54. Browne EG. Arabian Medicine-İslâm Tıbbı, Çeviren: Anaş E. İstanbul: İnkılâb Yayınları; 2012. p: 52. Ullmann M. Islamic Medicine. Edinburgh: Edinburgh University Press; 1978. pp: 7-41. Ebū’l-Ḥasan ʿAlī b. Sehl Rabben eṭ-Ṭaberī. Firdevsu’l-Ḥikme fī’ṭ-Ṭıbb, Taṣḥīḥ: Muḥammed Zubeyr eṣ-Ṣiddīḳī. Berlin: Maṭbaʿa-i Āftāb; 1928 [ʿAlī b. Rabban al-Ṭabarī. Firdausu’l-Ḥikmat or Paradise of Wisdom. Edited by Ṣiddiḳi M.Z. Berlin: Kunstdruckerei Sonne; 1928]. Pp: 558-560. An English Translation of the Sushruta Samhita Based on Original Sanskrit Text. Edited and Published by Kavitaj Kunja Lal Bhishagratna With a Full and comprehensive Introduction, Translation of Different Readings, Notes, Comparative Views, Index, Glossary & Plates (In Three Volumes), Vol. I-Sutrasthanam. Calcutta: J. N. Bose; 1907. pp: 16-20, 30-2, 37, 2, 246, 306-7, 337, 339-41. Bayat AH. Tıp Tarihi, 1. Baskı. İzmir: Sade Matbaa; 2003. Pp: 173-4. Meyerhof M. Science and Medicine. In: Arnold T, Guillaume A, editors. The Legacy of Islam. Oxford: Calderon Press; pp: 311-55. Sezgin F. Geschihte Des Arabischen Schriftums, Band III, Medizin-Pharmazie-Zoologie-14.Tierheilkunde Bis ca. 430 H. Leiden: E. J. Brill; 1970. pp: 197-9, 200-1. El-Bîrûnî, Ebû Reyhân Muhammed b. Ahmed. Tahkîku Mā Li’l-Hind-Bîrûnî’nin Gözüyle Hindistan, Çeviren: Burslan K, Arapça aslı ve İngilizce tercümesiyle karşılaştırarak Osmanlıca çeviriyi yayına hazırlayan ve notlandıran: Yitik Aİ. Ankara:
  2. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Tarih Kurumu Yayınları; 2015. p: 102. Redhouse, JW. A Turkish and English Lexicon, Shewing in English the Significations of the Turkish Terms, New Impression. Beirut: Librairie du Liban; 1996. Steingass F. A