Dergiler / Marifetname / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 1

HULÛL HURAFE MİDİR? KELAMİ AÇIDAN BİR DEĞERLENDİRME

Sayfa
115–140
Yayın Tarihi
2021-06-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hurafelerin, tarihsel ve toplumsal birçok etkileşim sonucunda kuşaktan kuşağa aktarılma gibi bir özelliğinin bulunması bu sorunun süreğen bir yapıya sahip olduğunu da göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dinin temel ilkelerinin akıl ve mantık dışı bir takım unsurlarla yozlaştırılması bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hurafelerin, tarihsel ve toplumsal birçok etkileşim sonucunda kuşaktan kuşağa aktarılma gibi bir özelliğinin bulunması bu sorunun süreğen bir yapıya sahip olduğunu da göstermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca tanrı ile insan arasındaki ontolojik farklılık ile ilgili vurgular burada daha anlamlı hale gelmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tevhid · Hulul · Hurafe

Özet

Dinin temel ilkelerinin akıl ve mantık dışı bir takım unsurlarla yozlaştırılması bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle İslam dini çerçevesinde ortaya çıkan bir takım bâtıl inanış ve davranışlar dinin saflığını koruması açısından bir tehdit oluşturmaktadır. Bu durum ilk planda bireyde dine karşı bir yabancılaşma ve dinin kendisinde ise aslından uzaklaşma olarak belirmektedir. Hurafelerin, tarihsel ve toplumsal birçok etkileşim sonucunda kuşaktan kuşağa aktarılma gibi bir özelliğinin bulunması bu sorunun süreğen bir yapıya sahip olduğunu da göstermektedir. Bu açıdan kelam ilminin aslı olan ulûhiyet çerçevesinde dine sonradan dâhil olan hulûl anlayışının tasviri ve tespiti önem arz etmektedir. Hulûl fikrinin bir takım aşırı gulat/sapkın çevrelerce dinin aslından gibi yansıtılıyor ve bir takım tevillerle de savunuluyor olması çalışmanın önemini arttırmaktadır. Bu itibarla öncelikle amacımız kronolojik olarak hulûl anlayışının kavramsal tahlilini yapmak ve diğer din ve inanışlardaki durumunu incelemek olacaktır. Ayrıca İslam düşüncesinde derin izler bırakmış olan hulûl inancının hurafe olup olmadığı epistemolojik açıdan ele alınacaktır. Bunun yanında kelam âlimlerinin, kelamın aslî gayesi çerçevesinde ortaya koydukları zât-sıfat ilişkisi bağlamındaki ontolojik tespitleri hulûl anlayışının hurafe olup olmadığı hakkında bizim için önemlidir. Bu nedenle betimsel nitelikli bu çalışmada doküman taraması yapılarak içerikler ve ilgili örnekler değerlendirilecektir. Son tahlilde hulûl anlayışının İslam dini açısından sınırlı çevreler tarafından dile getirildiği genel anlayışa yansımadığı tespit edilmiştir. Buna karşın diğer din ve akımlar ile var olan kültürel etkileşimin zaman zaman bu söylemlerin toplum içerisinde dillendirilmesine yol açtığı görülmüştür. Ayrıca tanrı ile insan arasındaki ontolojik farklılık ile ilgili vurgular burada daha anlamlı hale gelmektedir.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

OKŞAR, Y. (2021). HULÛL HURAFE MİDİR? KELAMİ AÇIDAN BİR DEĞERLENDİRME. Marifetname, Cilt: 8 - Sayı: 1, 115–140. https://ajindex.com/articles/688039

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Adıbelli, Ramazan. “İsa’nın “Maşiah”a Dönüşümü: Mesihi Yahudilikte Mesihlik Fenomeni”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 5/2 (2016): 242-270.
  2. Adıbelli, Ramazan. “Ve Yahudiler, “İsa Mesih, Allah'ın Oğludur” Dediler: Modern Bir Senkretik Fenomen Olarak Mesihi Yahudilik”. bilimname, 29/2 (2015): 9-32.
  3. Aydın, Ali. İnsanlık Tarihinde Şirk-I. İstanbul: Ortak Akıl Yayınları, 2019.
  4. Ay, Resul. “Erken Dönem Anadolu Sufiliği ve Halk İslam’ında Hulûlcü Yaklaşımlar ve Hulûl Anlayışının Farklı Tezahürleri”. Bilig 72 (2015): 1-24.
  5. Bağçeci, Muhittin. Kelam İlmine Giriş. Kayseri: Can Ofset, 2000. el-Bağdadî, Abdülkadir. Mezhepler Arasındaki Farklar. trc. E. R. Fığlalı. Ankara: TDV Yayınları, 2014.
  6. Bayat, Fuzuli. Mitolojiye Giriş. Çorum: KaraM Yayıncılık, 2005. el-Behiy, Muhammed. İslam Düşüncesinin İlâhi Yönü. trc. Sabri Hizmetli. Ankara: Fecr Yayınevi, 1992. Beyzâvî, Kâdî. Tavâli'u'l-envâr min metâli'i'l-enzar (Kelâm Metafiziği). trc. İ. Çelebi- M. Çınar. İstanbul: YEKBY., 2014.
  7. Champdor, Albert. Eski Mısır’ın Ölüler Kitabı. trc. Suat Tahsuğ. İstanbul: Ruh ve Madde Yayınları, 1984. Cürcânî, Seyyid Şerif. Kitâbu’t-ta’rifât. Beyrut: Mektebetü Lübnan, 1985. Cürcânî, Seyyid Şerif. Şerhu’l-mevâkıf. trc. Ömer Türker. 3. cilt. İstanbul: TYEKB, 2015. Cüveynî. Kitâbü’l-irşâd. trc. A. Bülent Baloğlu vdğr. Ankara: TDV Yayınları, 2010.
  8. Çakan, İ. Lütfi. Hurâfeler ve Bâtıl İnanışlar. İstanbul: İfav, 2016.
  9. Çelebi, İlyas. “Uğursuzluk”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 2012. 42: 51-52.
  10. Demirci, Kürşat. Dinler Tarihinin Meseleleri. İstanbul: İnsan Yayınları, 2002.
  11. Demirci, Kürşat. “Hulûl”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 18: 340-341. İstanbul: TDV Yayınları, 1998.
  12. Eliade, Mircea. Kutsal ve Dindışı. trc. M. Ali Kılıçbay. Ankara: Gece Yayınları, 1991.
  13. Eliade, Mircea. Dinsel İnançlar ve Düşünceler Tarihi. trc. Ali Berktay, cilt: 2. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2003.
  14. Erdil, Kemalettin. Yaşayan Hurafeler. Ankara: TDV Yayınları, 2010.
  15. Erşahin, Seyfettin. “Hurafe İle Mücadelenin Niceliği ve Niteliği Üzerine”. Diyanet İlmi Dergi 42/1 (2006): 7-20. el-Eş’arî, Ebû’l-Hasen. Mâkâlâtü’l-islâmiyyîn. trc. M. Dalkılıç-Ö. Aydın. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2005.
  16. Eyyüboğlu, İ. Zeki. Anadolu İnançları. İstanbul: Derin Yayınları, 2007.
  17. Frazer, James G. Altın Dal (Dinin ve folklorun Kökleri). trc. Mehmet H. Doğan. 2 Cilt. İstanbul: Payel Yayınevi, 2004. Gazzâlî, Ebû Hamid. Tehâfütü’l-felâsife. trc. M. Kaya-H. Sarıoğlu. İstanbul: Klasik, 2005.
  18. Güler, İl