Dergiler / Marifetname / 2022 / Cilt: 9 - Sayı: 1

Râfiî el-Kazvînî ve Tenkîh Faaliyetindeki Rolü

Sayfa
157–186
Yayın Tarihi
2022-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, sonraki dönemlerde mezhep görüşünü temsilde belirleyici olan Râfiî’nin ilmî kişiliği yanında mezhebi tahrîr/tenkîh etmesindeki rolüne yer verilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Şâfiî müctehidlerin muteber şahsiyetlerinden biri olan Râfiî el-Kazvînî, ilk olarak babası Muhammed b.
📊
Temel Bulgular & Veri:Abdilkerîm el-Kazvînî (ö. 580/1184) ve annesinin dayısı Ebü’l-Hayr Ahmed et-Tâlkânî’nin (ö. 589/1193) rahle-i tedrisinde bulunduktan sonra alanında uzman birçok kişiden tefsir, hadis ve fıkıh sahasına ilişkin seviyeli bir eğitim almıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, sonraki dönemlerde mezhep görüşünü temsilde belirleyici olan Râfiî’nin ilmî kişiliği yanında mezhebi tahrîr/tenkîh etmesindeki rolüne yer verilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fıkıh · Şâfiî Mezhebi · Müctehid

Özet

Şâfiî müctehidlerin muteber şahsiyetlerinden biri olan Râfiî el-Kazvînî, ilk olarak babası Muhammed b. Abdilkerîm el-Kazvînî (ö. 580/1184) ve annesinin dayısı Ebü’l-Hayr Ahmed et-Tâlkânî’nin (ö. 589/1193) rahle-i tedrisinde bulunduktan sonra alanında uzman birçok kişiden tefsir, hadis ve fıkıh sahasına ilişkin seviyeli bir eğitim almıştır. Yaşadığı asrın ileri gelen ulemasından İslâmî ilimleri okuyarak fıkıh ilminde ihtisas sahibi olan Râfiî, Kazvîn’de ders halkaları oluşturarak tedris faaliyetinde bulunmuş; dönemin halifeleri tarafından Şam ve Mısır baş kadılık görevine atanan Ahmed b. Halîl el-Mühellebî (ö. 638/1240), Zekiyyüddin el-Münzirî (656/1258) ve İbn Sükkerî (ö.713/1313) gibi önemli simalar yetiştirmiştir. Zekâsı, aklı ve özellikle haiz olduğu fıkhî meseleleri ayırt etme yetisiyle Râfiî, doktrin içerisinde yer alan dağınık görüşleri toplayarak ilgili görüşlerden hangisinin daha kuvvetli olabileceğine dair tespitlerde bulunup mezhebi tahrîr/tenkîh etmiş, bir bakıma mezhebin görüşlerini ilmî elekten geçirip ayıklamıştır. Mezhep içerisindeki görüşleri inceleyerek farklı tarikleri birleştirme ve dağınık bilgileri ayıklayıp mezhep birikimini veciz ifadelerle yansıtma faaliyetinden dolayı ulemanın dikkatini üzerine çeken Râfiî, mezhepte iki otoriteden biri anlamına gelen Şeyhân’dan biri olma -diğeri ise Nevevî (ö. 676/1277)- unvanına layık görülmüştür. Bu yüzden onun hayatına ve ilmî kişiliğine Şâfiî terâcim eserlerinde oldukça yer verilmiştir. Bu çalışmada, sonraki dönemlerde mezhep görüşünü temsilde belirleyici olan Râfiî’nin ilmî kişiliği yanında mezhebi tahrîr/tenkîh etmesindeki rolüne yer verilecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SİZGEN, İ. (2022). Râfiî el-Kazvînî ve Tenkîh Faaliyetindeki Rolü. Marifetname, Cilt: 9 - Sayı: 1, 157–186. https://ajindex.com/articles/688028

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. Abdürrezzâk b. Hemmâm. el-Musannef. thk. Habîbürrahmân el-Aʻzamî, Beyrut: Mektebetü’l-İslâmî, 1970-1983.
  2. Aybakan, Bilal. “Râfiî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 34/394-396. İstanbul: TDV Yayınları, 2007. ---------- “Şâfiî Mezhebi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 38/233-247. İstanbul: TDV Yayınları, 2010. Aynî, Bedrüddîn Muhammed b. Ahmed. el-Binâye şerhu’l-Hidâye. thk. Emîn Sâlih Şa‘bân, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2000. Bağdâdî, İsmâîl Paşa. Hediyyetü’l-‘ârifîn. Beyrut: Müessesetü’t-târîhi’l-arabî, 1951. Cüveynî, Abdülmelik b. Abdillah b. Yûsuf. Nihâyetü’l-matlab fî dirâyeti’l-mezheb. thk. Abdulazîm Mahmûd ed-Dîb, Beyrut: Dâru’l-Minhâc, 2007. Dâğıstânî, Murtezâ Alî b. Muhammed el-Muhammedî. el-Medhal ilâ usûli’l-imâm eş-Şâfiî. Dağıstan: Dâru’s-Selâm, 2008. Dimyâtî, Ebûbekir Muhammed Şettâ. İ’ânetu’t-tâlibîn. Halep: Dâru İhyâi’l-Kütübi’l-‘Arabî, ts. Ensârî, Ebû Yahyâ Zekeriyyâ b. Muhammed. Esne’l-metâlib şerhu ravzi’t-tâlib. Kahire: Dâru’l-Kitâbi’l-İslâmî, 1313. Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Ahmed. el-Vasît fi’l-mezheb. thk. Ahmed Mahmud İbrahim, Kahire: Dâru’s-Selâm, h. 1417. Gufeys, Halit b. Muhammed b. Cârullah, Tahkîku hâdimi’r-Râfiî ve’r-ravda. Arabistan: el-Mektebetü’l-‘Arabiyyetu’s-Suudiyye, 2015. Habîb, Tâhir. el-Fıkhu’l-mâlikî ve edilletüh. Lübnan: Dâru İbn Hazm, 1998. Hâcı Halîfe, Mustafa b. Abdillah er-Rûmî. Keşfu’z-zunûn ‘an esâmi’l-kütübi ve’l-fünûn. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-‘Arabî, 1992. Heytemî, Ahmed b. Muhammed b. Ali b. Hacer. Tuhfetü’l-muhtâc fî şerhi’l-minhâc. Mısır: el-Mektebetu’t-Ticâriyyetü’l-Kübrâ, 1983. Hüseynî, Ebû Bekir b. Hidâyetillah. Tabakâtu’ş-şâfiîyye. thk. Adil Nuveyhıd, Beyrut: Dâru’l-Âfâki’l-Cedîde, 1979. İbnü’l-‘İmâd, Ebü’l-Felâh Abdülhay b. Ahmed b. Muhammed es-Sâlihî el-Hanbelî. Şezerâtu’z-zeheb fî ahbâri men zeheb. thk. Mahmûd el-Arnavût, Beyrut: Dâru İbn Kesîr, 1991. İbn Kesîr, İmâdüddîn İsmail b. Ömer, Tabakâtu’ş-şâfiîyye. thk. Abdulhafîz Mansûr, Beyrut: Dâru’l-medâri’l-İslâmî, 2004. İbn Kudâme, Ebû Muhammed Abdullah b. Ahmed b. Muhammed el-Makdisî. el-Kâfî. thk. Abdullah b. Abdulmuhsin et-Turkî, Beyrut: Daru Hicr, ts. İbnü’l-Mülakkın, Sirâcuddîn Ebû Hafs Ömer b. Alî b. Ahmed eş-Şâfiî. el-Bedru’l-münîr fî tahrîci’l-ehâdîs ve’l-âsâri’l-vâkı‘a fi’ş-şerhi’l-kebîr. thk. Mustafa Ebü’l-ğayt Abdulhay, Arabistan: Daru’l-Hicret, 2004. İbn Neccâr, Takiyyüddîn Ebu’l-Bekâ Muhammed b. Ahmed b. Abdilazîz b. Alî el-Fetûhî. Şerhu’l-kevkebi’l-münîr. thk. Muhammed ez-Zuhaylî,