Dergiler / İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2016 / Cilt: 17 - Sayı: 3

Fen ve Teknoloji Öğretmenlerinin Mesleki Tükenmişliğini Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi

Examining of Acting on Science and Technology Teacher’s Professional Burnout Variables

Sayfa
22–40
Yayın Tarihi
2016-10-08
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Mesleği ekonomik sebeplerle seçenlerin, mesleği sevdiği için seçenlerden daha çok tükendiği; mesleği toplumsal nedenlerle seçenlerin, mesleği sevdiği için seçenlerden daha çok tükendiği ve mesleği ekonomik sebeplerden seçenlerin, başka iş bulamadığından mesleği seçenlere göre daha çok tükendiği tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma fen ve teknoloji öğretmenlerinin mesleki tükenmişliklerine etki eden demografik özellikleri, öz-yeterlik ve yetkinlik değişkenlerini incelemeyi, bu değişkenler arasındaki ilişkiyi ve bu değişkenlerin birbirini açıklama derecesini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma grubunu Zonguldak’ta bulunan devlet ortaokullarında görev yapan 51 fen ve teknoloji öğretmeni oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Mesleği ekonomik sebeplerle seçenlerin, mesleği sevdiği için seçenlerden daha çok tükendiği; mesleği toplumsal nedenlerle seçenlerin, mesleği sevdiği için seçenlerden daha çok tükendiği ve mesleği ekonomik sebeplerden seçenlerin, başka iş bulamadığından mesleği seçenlere göre daha çok tükendiği tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fen ve Teknoloji Öğretmeni · Mesleki Tükenmişlik · Öz-yeterlik

Özet

Bu çalışma fen ve teknoloji öğretmenlerinin mesleki tükenmişliklerine etki eden demografik özellikleri, öz-yeterlik ve yetkinlik değişkenlerini incelemeyi, bu değişkenler arasındaki ilişkiyi ve bu değişkenlerin birbirini açıklama derecesini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışma grubunu Zonguldak’ta bulunan devlet ortaokullarında görev yapan 51 fen ve teknoloji öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada tarama (survey) modeli kullanılmıştır. Verilere tek faktörlü varyans analizi (ANOVA) , basit korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon uygulanmıştır. ANOVA uygulamasında “kıdem”, “mesleki geleceğe ilişkin düşünceler” değişkenlerine göre gruplar bakımından tükenme puanları arasında anlamlı bir farklılık yokken; “meslek seçme nedeni” ne göre tükenme puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Mesleği ekonomik sebeplerle seçenlerin, mesleği sevdiği için seçenlerden daha çok tükendiği; mesleği toplumsal nedenlerle seçenlerin, mesleği sevdiği için seçenlerden daha çok tükendiği ve mesleği ekonomik sebeplerden seçenlerin, başka iş bulamadığından mesleği seçenlere göre daha çok tükendiği tespit edilmiştir. Basit korelasyon uygulamasında, yetkinlik ile toplam tükenme arasında orta düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki; performansa güven ile toplam tükenme arasında orta düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çoklu doğrusal regresyon analiz sonuçlarına göre regresyon performansının “duygusal tükenme” için yaklaşık %30; “duyarsızlaşma” için yaklaşık %38; “kişisel başarı” için yaklaşık %29; “yetkinlik” için yaklaşık %58 olduğu tespit edilmiştir. Son olarak sonuçlar literatür ışığında tartışılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

This study aims at investigating variables such as demographic, self-efficacy and competence that affect burnout of science and technology teachers; discovering relationship between these variables and revealing each other degree of explanation of these variables. Working group consists of 51 science teachers who work in Zonguldak. Survey model was used in the study. Single factor variance analysis (ANOVA), simple correlation and multiple linear regression were applied. In ANOVA application, although there isn’t a meaningful difference between “total burnout” means for “retirement”, “considerations concerning professional future” variables in terms of groups; there is a meaningful difference between “total burnout” means for reason of the teaching profession choosing variable. It was found that those who chose the profession for economic reasons exhausted more than who chose the teaching profession because of profession love; those who chose the profession for social reasons exhausted more than who chose the teaching profession because of profession love and those who chose the profession for economic reasons exhausted more than who chose teaching profession because he/she cannot find another job. There is intermediate level, negative and significant relationship between competence and total burnout; there is intermediate level, negative and significant relationship between confidence to performance and total burnout in correlation application. According to multiple linear regression analyze results, performance of regression is about 30% for “emotional exhaustion”, is about 38% for “depersonalization”, is about 29% for “personal success” and is about 58% for “competence”. Finally findings were discussed in the light of the related body of literature and some suggestions were made.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZDEMİR, İ., POLAT, D. (2016). Fen ve Teknoloji Öğretmenlerinin Mesleki Tükenmişliğini Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 17 - Sayı: 3, 22–40. https://ajindex.com/articles/674591

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Acun, M. (2010). Bazı değişkenlere göre biyoloji öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Dicle Üniversitesi,
  2. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır. Adiloğulları, G. E. (2013). Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Duygusal Zeka ile Mesleki Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Üniversitesi,
  3. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş. Alkan, E. (2011). Yıldırma (mobbing) davranışlarının beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin tükenmişliği üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi,
  4. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir. Aslan, N. (2009). Kars ili ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerde mesleki tükenmişlik düzeyi. Yüksek Lisans Tezi, Kafkas Üniversitesi,
  5. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kars. Avşaroğlu, S., Deniz, E. ve Kahraman, A. (2005). Teknik öğretmenlerde yaşam doyumu iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, 115-129.
  6. Balkıs, M., Duru, E., Buluş, M. ve Duru, S. (2011). Tükenmişliğin öğretmen adayları arasındaki yaygınlığı, demografik değişkenler ve akademik başarı ile ilişkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (29), 151-165.
  7. Baloğlu N. ve Karadağ, E. (2008). Öğretmen yetkinliğinin tarihsel gelişimi ve ohio öğretmen yetkinlik ölçeği: türk kültürüne uyarlama, dil geçerliği ve faktör yapısının incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, (56), 571-606.
  8. Bandura, A. (1982). Self-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37 (2), 122-147.
  9. Barut, E. (2011). İlköğretim II. kademe sosyal bilgiler öğretmenlerinin öz-yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Ankara ili örneği). Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi,
  10. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde. Başol, G. ve Altay, M. (2009). Eğitim yöneticisi ve öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15 (58), 191-216.
  11. Besler, E. (2006). Mesleki ve teknik eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerde tükenmişliğin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi,
  12. Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  13. Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: istatistik, araştırma deseni spss uygulamaları ve yorum. Ankara:
  14. Pegem Akademi. Cantrell, P., Young S. ve Moore, A. (2003). Factors affecting science teaching efficacy of preservice elementary teachers. Journal of Science Teacher Education. 14 (3), 177-192. Cemaloğlu N. ve E