KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 7 - Sayı: 1

Zannın Mahiyeti Delil ve Amelî Değeri

Mesut BAYAR
Sayfa
203–224
Yayın Tarihi
2021-01-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada önce zannî bilginin epistemolojik ve hukuki mahiyetinin ortaya çıkarılması için gayret edilmiş elde edilen sonuçlarla zanla amel ilişkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslâm fıkhında zan, fıkhın hem usûlü hem de fürû‛una ait meselelerden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Usûlde zan, hükmün kaynağı olması açısından, fürû’ da ise zannî bilginin fıkıhtaki etkileri açısından incelenmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada önce zannî bilginin epistemolojik ve hukuki mahiyetinin ortaya çıkarılması için gayret edilmiş elde edilen sonuçlarla zanla amel ilişkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Zan · Şüphe · Yakîn

Özet

İslâm fıkhında zan, fıkhın hem usûlü hem de fürû‛una ait meselelerden biridir. Usûlde zan, hükmün kaynağı olması açısından, fürû’ da ise zannî bilginin fıkıhtaki etkileri açısından incelenmektedir. İslâm hukukunda asıl olan, tüm inanç ve davranışların kesin bir dayanağının olmasıdır. Fakat kesinliğe ulaşılmayan durumlarda özellikle davranışlara ve amellere ait meselelerde zan ile amel etmek de yeterli görülmüştür. Ancak bu zannın salt şüphe halinden ibaret olmaması ve kişide bir kanaat oluşturması gerekir. Buna doktrinde galebetü’z-zann denilmektedir. Zan, birden çok anlama sahip bir kelime olduğundan ve tüm anlamlarıyla âyet ve hadislerde kullanıldığından, ilk asırlarda bazı bilginler tarafından diğer bilgi mertebeleri olan şek ve vehim ile karıştırılmıştır. Bu sebeple zannın hiçbir hükmünün olmadığı görüşü ortaya çıkmıştır. Fakat tarihsel süreç içerisinde bu görüş terkedilmiş ve zannın özellikle amel konularında hükümler doğurduğu konusu genel kabul görmüştür. Zanla amel edebilmek için kişide zan ifade eden bir bilgi düzeyi olmalıdır. Bu durumun oluşmasında müctehid ile herhangi bir mükellef arasında kısmen fark vardır. Bu sebeple önce müctehid için zan halinin oluşması ele alınmış akabinde normal bir mükellefin karşılaşabileceği zan hali araştırılmıştır. Bu çalışmada önce zannî bilginin epistemolojik ve hukuki mahiyetinin ortaya çıkarılması için gayret edilmiş elde edilen sonuçlarla zanla amel ilişkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAYAR, M. (2021). Zannın Mahiyeti Delil ve Amelî Değeri. İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 1, 203–224. https://ajindex.com/articles/674142

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Apaydın, H. Yunus, “İctihad”, İslam Ansiklopedisi, İstanbul: TDV, 2000, XXI, 432-445. Âmidî, Ebü’l-Hasen Seyfüddîn Alî b. Muhammed, el-İhkâm fî usûli’l-ahkâm 4 Cilt thk: Abdürrezzâk Afîfî, Riyad: Dâru’s-Samî‛î, 1424/2003. Bereketî, Muhammed Umeym el-İhsan el-Müceddidî b. Abdülmenan, et-Ta’rîfâtü’l-fıkhiyye, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1424,2003.
  2. Beroje, Sahip, “Zannî Bilginin Mahiyeti, Dindeki Yeri ve Önemi”, e-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi, Cilt:9 Sayı:2 (18), Kasım-2017, s. 951-974. Bihârî, Muhibbullāh b. Abdişşekûr Müsellemü’sübût, 2 Cilt, Kahire: Matbaatül-Hasîniyye’l-Mısriyye, t. y. Bilmen, Ömer Nasuhi, Dinî ve Felsefî Ahlâk Lügatçesi, İstanbul: Bilmen Yayınevi, 1967.
  3. Bilmen, Ömer Nasuhi, Mülehhas İlmi Tevhid, İstanbul: Ahmed Said Matbaası, 1962. Buhârî, Alâuddîn Abdülazîz b. Ahmed, Keşfü’l-esrâr Şerhu Usûli’l-Pezdevî, 4 Cilt, y.y: Dâru’l-Kütübi’l-İslâmî, t. y. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl, Sahîhü’l-Buhârî, Riyad: Mektebetü’Rüşd, 1427/2006. Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. Alî, el-Fusûl fi’l-usûl, 4 Cilt, Kuveyt: Vizaretü’l-Evkâf, 1414/1994. Cevherî, Ebu Nasr İsmâîl b. Hammâd, es-Sıhâh Tâcü’l-lüğa, 6 Cilt, thk: Ahmed Abdugafûr Atar, Beyrut: Dâru’l-İlm, 1407/1987. Cürcânî, Alî b. Muhammed es-Seyyid eş-Şerîf, et-Ta’rîfât, thk. Muhammed Sıddîk Mınşavî, Kahire: Dâru’l-Fadîle, t. y. Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn Ebü’l-Meâlî Abdülmelik b. Abdillâh, el-Burhân fi usûli’l-fıkh, 2 Cilt, Thk: Salah b. Muhammed b. Avîza, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ilmiyye, 1418/1997. Ebu Ya’la, Muhammed b. Hüseyn, el-Udde fî usûli’l-fıkh, 5 Cilt, thk: Ahmed b. Alî b. Sîr el-Mübârekî, y. y: 1410/1990. Elbânî, Nasiruddîn, el-Hadis huccetun bi nefsih fi'l-akâid ve'l-ahkâm. Riyad: Mektebetü’l-Meârif, 142/2005.
  4. Elhan, Muhammed Muâz Mustafa, el-Kat‛î ve’z-zannî fi’s-subût ve’d-delâle inde’l-Usûliyîn, Dımaşk: Dâru’l-Kütübi’’t-Tayyib, 1428/2007.
  5. Erdoğan, Mehmet, Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Ensar Neşriyat, 2005. Fîrûzâbâdî, Ebü’t-Tâhir Mecdüddîn Muhammed b. Ya‘kūb, el-Kâmûsü’l-Muhît, Müessestü’r-Risâle, y. y: t. y. Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed, el-Mustasfâ min ‘ilmi’l-usûl 4 Cilt thk: Hamza Züheyr Hâfız, Medine: 1413/1993. Halebî, İbrâhîm b. Muhammed b. İbrâhîm, Niʿmetü’ẕ-ẕerîʿa fî nuṣreti’ş-şerîʿa, thk: Alî Rızâ b. Abdullâh, Riyad: Dârü’l-Mesîr, 1419/1998. Isfahânî, Ebü’l-Kāsım Hüseyn b. Muhammed b. Mufaddal Râkıb, Müfredâtü elfâzi’l-Kur’ân, thk: Safvân Adnân Dâvûdî, Dımaşk: Dâru’l-Kalem, 1430/2009. İbn Ebî Şeybe, Ebû Bekir Abdullah b. Muhammed b. İbrâhi