Dergiler / Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi / 2007 / Cilt: 7 - Sayı: 1

İslâm Kelâmında İnsan Fiilleri Bağlamında Kader Anlayışı

The Conception of Predestination within context of Human Acts in Muslim Theology

Sayfa
125–212
Yayın Tarihi
2007-02-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çünkü insan eylemlerini serbestçe seçme gücüne sahip bir varlık olarak dona-tılmıştır ve onun asıl kaderi özgürlüğü yerli yerinde kullanmasıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, bir yandan İslâm kelâmında derin tartışmalara ve fırkalaşmalara neden olan kader ve insan fiilleri ilişkisi sorununu analiz etmeyi amaçlamakta, öte yandan kaderi inşa’î bir süreç olarak değerlendirmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda, her yaratığa doğuştan birtakım imkânlar ve yeteneklerin bahşedildiği ön plana geçer ve in-san bunları yaşamında etkin olarak kullanarak kendi yön ve geleceğini bir şe-kilde tayin eder.
💡
Sonuç & Katkı:Çünkü insan eylemlerini serbestçe seçme gücüne sahip bir varlık olarak dona-tılmıştır ve onun asıl kaderi özgürlüğü yerli yerinde kullanmasıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Allah · kader · kazâ

Özet

Bu makale, bir yandan İslâm kelâmında derin tartışmalara ve fırkalaşmalara neden olan kader ve insan fiilleri ilişkisi sorununu analiz etmeyi amaçlamakta, öte yandan kaderi inşa’î bir süreç olarak değerlendirmektedir. Dolayısıyla, ka-derin bir süreç ve yaratış oluşuna bağlı olarak aslında her şey, ezelde vasfen, sûreten, amaçsallık ve hikmetlice belirlenmiştir. Bu bağlamda, her yaratığa doğuştan birtakım imkânlar ve yeteneklerin bahşedildiği ön plana geçer ve in-san bunları yaşamında etkin olarak kullanarak kendi yön ve geleceğini bir şe-kilde tayin eder. Dahası, tüm doğal ogular ile beşeri yapıp etmeleri ve başarıları yöneten temel ilkeler ve kurallar, Levh-i Mahfûz’da tümel olarak yazılıp kaydedilmiştir. Allah katında ya da O’nun ilminde bu evrensel ilkeler asla değişmez. Evrende her şey kısmen bunların belli bir zaman ve mekân koşulları altında bir gerçekleştirimi-dir. Bu makalede insanın sorumlu bir varlık olduğu açıkça vurgulanmaktadır. Çünkü insan eylemlerini serbestçe seçme gücüne sahip bir varlık olarak dona-tılmıştır ve onun asıl kaderi özgürlüğü yerli yerinde kullanmasıdır.

Abstract

This paper aims at analysing the problem of relation of predestination to human acts that cause deep debates and sect diffrences in Muslim theology on one hand, and values the predestination as a process of construction on the other. So, everything was essentially predestined from the aspects of quality, form, aim, teleology and wisdom in eternity, depending on the fact that presestination is a process and creation. In this context, it is the most important thing that each creature is originally endowed with possibilities and abilities, and by some manner of means, human being determines his direction and future, activating them in his life. Moreover, the main principles and rules that govern natural facts and human deeds and successes were universally written and recorded in the Well-Preserved Tablet (al-Lawh al-Mahfûz). These universal principles never change near God, or in His omniscience. In part, everything is manifestation of them under conditions of particular time and place in universe. In this article, it is clearly stressed that human is a responsible being. Because he was provided with capacity to choice his acts freely, and his essential fate is that he uses freedom in its proper place.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAZANÇ, F. K. (2007). İslâm Kelâmında İnsan Fiilleri Bağlamında Kader Anlayışı. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 1, 125–212. https://ajindex.com/articles/657717

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. ABDUH, Muhammed, Risâletü’t-Tevhîd, thk. Muhammed Reşî Rızâ, Mektebetü‟l-Kâhire, Kahire 1379 / 1960. ABDÜLBÂKÎ, Muhammed Fuâd Abdülbâkî, “Ktb” mad., el-Mu‘cemü’l- Müfehres li Elfâzi’l-Kur’âni’l-Kerîm, Çağrı Yayınları, İstanbul 1990, (ss. 591-595). ABDÜLCEBBÂR, el-Kâdî, el-Muğnî fî Ebvâbi’t-Tevhîd ve’l-Adl, thk. Ahmed Fuâd el-Ehvânî ve İbrâhîm Medkûr, c. VI/I (et-Ta„dîl ve‟t-Tecvîr), e- Müessesetü‟l-Mısriyyetü‟l-Amme li‟t-Te‟lîf ve‟t-Terceme ve‟t-Tıbâ„a ve‟n-Neşr, Kahire 1382 / 1962. ABDÜLCEBBÂR, el-Kâdî, el-Muğnî fî Ebvâbi’t-Tevhîd ve’l-Adl, thk. Mustafâ es-Sekâ, c. XIV (el-Aslah-İstihkâku‟z-Zem-et-Tevbe), Matba„atü Îsâ el- Bâbî el-Halebî ve Şürkâ‟ih, Kahire 1385 / 1965. ABDÜLCEBBÂR, el-Kâdî, el-Muğnî fî Ebvâbi’t-Tevhîd ve’l-Adl, thk. Tâhâ Hü- seyin, c. XIII (el-Lutf), Kahire Matba„atü Dâri‟l-Kütübi‟l-Mısriyye, 1382 / 1962. ABDÜLCEBBÂR, el-Kâdî, el-Muhît bi’t-Teklîf, thk. Ömer es-Seyyid Azmî, el- Mü‟ssesetü‟l-Mısriyyetü‟l-Âmme li‟t-Te‟lîf ve‟l-Enbâ‟ ve‟n-Neşr, Kahire 1965. ABDÜLCEBBÂR, el-Kâdî, Fazlü’l-İ‘tizâl ve Tabakâtü’l-Mu‘tezile, thk. Fuâd Seyyid, ed-Dârü‟t-Tûnusiyye li‟n-Neşr, Tunus 1393 / 1974. ABDÜLCEBBÂR, el-Kâdî, Müteşâbihü’l-Kur’ân, neşr. Adnân Muhammed Zerzûr, c. I, Dâru‟t-Türâs, Kahire 1386 / 1966. ABDÜLCEBBÂR, el-Kâdî, Şerhu’l-Usûli’l-Hamse, thk. Abdülkerîm Osmân, Mektebetü Vehbe, Kahire 1408 / 1988. ABDÜLCEBBÂR, el-Kâdî, el-Münye ve’l-Emel, cem. Ahmed b. Yahyâ el- Murtazâ, thk. Isâmüddîn Muhammed Alî, Dârü‟l-Ma„rifeti‟l-Câmi„iyye li‟-Tıbâ„a ve‟n-Neşr, el-İskenderiyye 1985. ABDÜLHAMÎD, İrfan, “Cebriyye” mad., T.D.V. İslâm Ansiklopedisi, c. VII, İs- tanbul 1993, (ss. 205-208). ABDÜLHAMÎD, İrfan, İslâm’da İtikâdî Mezhepler ve Akaid Esasları, çev. M. Saim Yeprem, Marifet Yayınları, İstanbul 1983.
  2. AHMED B. HANBEL, Ahmed b. Muhammed b. Hanbel, el-Müsned, c. II, V, Kahire 1313 / 1895. AJDUKIEWICZ, K., Temel Kavramlar ve Kuramlar (Felsefeye Giriş), çev. Ahmet Cevizci, Gündoğan Yayınları, Ankara 1989.
  3. AKBULUT, Ahmet, Sahabe Devri Siyasi Hadiselerinin Kelami Problemlere Etkileri, Birleşik Yayıncılık, İstanbul 1992.
  4. ALİ, Cevâd, el-Mufassal fî Tarihi’l-Arab kable’l-İslâm, c. VI, Dârü‟l-İlm li‟l- Melâyin, Beyrut 1970. ALİUUÜ‟L-KÂRÎ, Mollâ, Şerhu’l-Fıkhi’l-Ekber, Dâru‟l-Kütübi‟l-İlmiyye, Beyrut 1404 / 1984. el-ALLÂME el-HİLLÎ, Cemâluddîn el-Hasan b. Yûsuf b. Alî b. el-Mutahhar, Keşfu’l-Murâd fî Şerhi Tecrîdi’l-İ‘tikâd, Mü‟essesetü‟l-A„lâ li‟l- Matbû„ât, Beyrut 1408 / 1988.
  5. ATAY, Hüseyin, Kur’ân’da İman Esasları, Atay Yayınevi, Ankara 1998.
  6. ATEŞ, Süleyman