Dergiler / Dil Araştırmaları / 2010 / Cilt: 6 - Sayı: 6

Orhun Yazıtlarındaki içik- Üzerine

On the içik- in Orkhon Inscription

Sayfa
23–27
Yayın Tarihi
2010-06-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İsimden fiil yapımı eki -k/-k ile türeyen bu fiilin yapısı (iç > içik-) aynı dönemde kullanılan açık- “aç olmak”; birik- “bir olmak”; tağık- “dağa çıkmak, dağa kaçmak” taşık- “dışarı çıkmak” gibi fiillerle biçim olarak denktir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Orhun Yazıtlarında geçen içik- “bağımlı olmak; iltihak etmek; iltica etmek” fiili, metnin genel siyasî ve askerî söylemi bakımından büyük önem taşımaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Orhun Yazıtlarında geçen içik- “bağımlı olmak; iltihak etmek; iltica etmek” fiili, metnin genel siyasî ve askerî söylemi bakımından büyük önem taşımaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:İsimden fiil yapımı eki -k/-k ile türeyen bu fiilin yapısı (iç > içik-) aynı dönemde kullanılan açık- “aç olmak”; birik- “bir olmak”; tağık- “dağa çıkmak, dağa kaçmak” taşık- “dışarı çıkmak” gibi fiillerle biçim olarak denktir
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Orhun Türkçesi · içik- “bağımlı olmak” · Türkçe köken bilgisi

Özet

Orhun Yazıtlarında geçen içik- “bağımlı olmak; iltihak etmek; iltica etmek” fiili, metnin genel siyasî ve askerî söylemi bakımından büyük önem taşımaktadır. İsimden fiil yapımı eki -k/-k ile türeyen bu fiilin yapısı (iç > içik-) aynı dönemde kullanılan açık- “aç olmak”; birik- “bir olmak”; tağık- “dağa çıkmak, dağa kaçmak” taşık- “dışarı çıkmak” gibi fiillerle biçim olarak denktir

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖNER, M. (2010). Orhun Yazıtlarındaki içik- Üzerine. Dil Araştırmaları, Cilt: 6 - Sayı: 6, 23–27. https://ajindex.com/articles/656919

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. ABDULLİN İ.A., VAHİTOVA S.E., GAZİZOVA FM, GAYNANOVA L.R., GANİYEV F.E. MÖHEMMEDİYEV M. G., HANBİKOVA ş.s., EHMETYANOV R.G., AHUNCANOV G.H., MİNGULOVA R.R. Tatar télénéŞ anlatmalı süzlâge' 1:1977, 11:1979, III:1981,
  2. Kazan. ALYILMAZ, C. (2004) Eski Türkçenin Söz Varlığının Düz ve Ters Dizimi. Ankara:”Kuımay”. BK BiLGE KAGAN YAZITI. CLAUSON, G. (1972) An Etymological Dictionary of Pre-Ihirteeneth-Century Turkish. London: “Oxford University Press”. Ç ÇOYR YAZITI. DLT (1972) Divanü Lugat-it—Türk Dizini, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları 368”. DTS Drevnetyurkskih slovar’ (1969) V. M. NADELYAEV (vd.) Leningrad: “NAUK”. ERDAL M. (1991)
  3. Old Turkic Word Formation, A functional approach to the lexicon, vol.2, Wiesbaden. KARAAĞAÇ, G. (2002)
  4. Dil, Tarih ve İnsan. Ankara: “Akçağ”. KÇ KÜL İÇ ÇOR YAZITI. KONONOV, A.N. (1980) Grammatika yazıka tyurkskı'h runı'çeskı'h pamyatnikov VII-IX vv, Leningrad “Nauka”. KT KÜL TİGİN YAZITI. ORKUN, H. N. (1988)
  5. Eski Türk Yazıtları. Ankara.
  6. ÖNER, M. (2006) Türkçede İsimden Fiil Yapımı Üzerine Notlar. Modern T ürklükAraştırmaları Dergisi. Cilt 3, Sayı 1, Mak.7, 60-76. (http:/ mtad.humanity.ankara.edu.tr) RASANEN, M. (1957) Materialien zur Morphologie der türkischen Sprachen, Helsinki. ŞU ŞİNE USU YAZITI. T TONYUKUK YAZITI. TA TARYAT YAZITI. TEKİN, T (1968) A Grammar of Orkhon T urkic. Indiana University, Bloomington. TEKİN, T (2000)
  7. Orhan Türkçesi Grameri, Ankara: “Türk Dilleri Araş. Dizisi 9”. THOMSEN, V (2002) Orhon Yazıtları Araştırmaları (Çev. Vedat Köken) Ankara: “Türk Dil Kurumu Yayınları 815” USER, H. Ş. (2007) Byzantinoturçica’da Kayıtlı İslam Öncesi Türk Unvanları Hakkında Notlar. Tunca Kortantamer Için, Izmir:”Ege Universitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları 6” USER, H. Ş. (2009) Köktürk ve Ötüken Uygur Kağanlığı Yazıtları Söz Varlığı İncelemesi. Konya: “KOMEN”.