Dergiler / Dil Araştırmaları / 2016 / Cilt: 10 - Sayı: 19

ATEBETÜ’L-HAKAYIK’TAKİ SATIR ALTI FARSÇA ÇEVİRİLER

Sayfa
25–35
Yayın Tarihi
2016-11-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Atebetü’l-Hakayık’ın zikredilen nüshasındaki, metnin anlaşılması için yazılan ondan fazla satır altı kısa Farsça çeviriler üzerinde durulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yazı dillerinde tarihi derinlik arttıkça söz varlığındaki değişmelere paralel olarak anlaşılırlık derecesinde de zorluklar ortaya çıkmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Asıl metinde satır altı açıklamalar yapmak, bu müdahale yöntemlerinden birisidir. 12. yüzyılda telif edildiği tahmin edilen Atebetü’l-Hakayık adlı öğüt ve ahlak kitabında da, böyle bir müdahale görülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Atebetü’l-Hakayık’ın zikredilen nüshasındaki, metnin anlaşılması için yazılan ondan fazla satır altı kısa Farsça çeviriler üzerinde durulacaktır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Atebetü’l-Hakayık · art zamanlılık · dil içi aktarım

Özet

Yazı dillerinde tarihi derinlik arttıkça söz varlığındaki değişmelere paralel olarak anlaşılırlık derecesinde de zorluklar ortaya çıkmaktadır. Bu zorlukları gidermek için eserlere bazı müdahaleler yapılmıştır. Bu müdahalelerle eserler, o döneme göre anlaşılır hâle getirilmek istenmiştir. Asıl metinde satır altı açıklamalar yapmak, bu müdahale yöntemlerinden birisidir. 12. yüzyılda telif edildiği tahmin edilen Atebetü’l-Hakayık adlı öğüt ve ahlak kitabında da, böyle bir müdahale görülmektedir. Eserin 15. yüzyılda istinsah edilmiş nüshalarından Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi nüshasında sıkça satır altı açılamalara yer verilmiştir. Bu satır altı açılamalarda geçen bazı Farsça kelime ve ibareler dikkat çekicidir. Satır altı açıklamalar içerisinde Farsça gramer kurallarına göre çekimlenmiş kısa çeviriler bulunmaktadır: anga- “yad kün”, anun- “hazır baş”, kemşür “mi endazed”, tıyur “men mikuned”, busuglı “pinhan şude” vb. Bu çalışmada Atebetü’l-Hakayık’ın zikredilen nüshasındaki, metnin anlaşılması için yazılan ondan fazla satır altı kısa Farsça çeviriler üzerinde durulacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZTÜRK, R. (2016). ATEBETÜ’L-HAKAYIK’TAKİ SATIR ALTI FARSÇA ÇEVİRİLER. Dil Araştırmaları, Cilt: 10 - Sayı: 19, 25–35. https://ajindex.com/articles/656723

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. ANDİCAN Ahat A. (2009). Osmanlı’dan Günümüze Türkiye ve Orta Asya, İstanbul:
  2. Doğan Kitap. ARAT Reşit Rahmeti (1992).
  3. Edib Ahmed B. Mahmud Yükneki, Atebetü’l-Hakayık, 2.baskı, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ATAY Ayten (2014),
  4. Çağatay Türkçesinde Edatlar, Konya: Çizgi Kitabevi.
  5. ATEŞ Ahmet, TARZİ Abdülvehhab (1970). Farsça Grameri, (Gözden geçirip yeniden yayınlayan: Ahmet ATEŞ), İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  6. DEVELLİOĞLU Ferit (1997). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, 14. baskı, Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları. ECKMANN János (1988). Çağatayca El Kitabı, (Çev. Günay Karaağaç), İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi. ERCİLASUN Ahmet Bican (2004). Başlangıcından Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, 1. baskı, Ankara: Akçağ Yayınları.