Dergiler / Ekonomik Yaklaşım / 2008 / Cilt: 19 - Sayı:

Atatürk'ün Kalkınma Modeli: Devletçi İktisat Politikası Boyutu

Atatürk's Development Model: The Role of Statist Economic Policy

Sayfa
227–249
Yayın Tarihi
2022-11-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Atatürk'ün "dengeci" bir anlayış (örneğin enflasyonsuz ve denk bütçe) ile sürdürdüğü bu politikaların yardımıyla ulusal bir kalkınma hareketi başlatılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Atatürk'ün kalkınma modeli (AKM), Atatürk'ün, Cumhuriyet Türkiyesi'nin kuruluşu için fikir ve eylem planındaki iktisadi politikalarıyla damgasını vurduğu 1923-1938 yıllarını kapsar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Modelin hareket noktası iktisadi bağımsızlık ve refah; en son hedef ise ülkeyi çağdaş (Batı) uygarlık düzeyine ulaştırmaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Atatürk'ün "dengeci" bir anlayış (örneğin enflasyonsuz ve denk bütçe) ile sürdürdüğü bu politikaların yardımıyla ulusal bir kalkınma hareketi başlatılmıştır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Atatürk'ün kalkınma modeli (AKM), Atatürk'ün, Cumhuriyet Türkiyesi'nin kuruluşu için fikir ve eylem planındaki iktisadi politikalarıyla damgasını vurduğu 1923-1938 yıllarını kapsar. Modelin hareket noktası iktisadi bağımsızlık ve refah; en son hedef ise ülkeyi çağdaş (Batı) uygarlık düzeyine ulaştırmaktır. Bu yolda kullanılacak araçlar "devletçilik" sistemi ve sanayi planlarıdır. Bir iktisat politikası sistemi olarak devletçilik sayesinde, bir yandan kamu sermayeli yeni fabrikalar ve hizmet kurumları hayata geçirilecek, öte yandan da özel sektör teşvik edilecektir. Ayrıca, yabancı işletmeler de sırasıyla millileştirilecektir. AKM, tümüyle ne sosyalist ne de kapitalist bir ideolojiye dayanmakta; tersine, ülkenin gerçek ihtiyaçlarına uygun olarak devletçiliği esas almaktadır. O nedenle, ideolojik değil, pragmatik bir modeldir. Dolayısıyla, model, bir dizi ulusal ve devletçi nitelikli iktisat politikaları (para, maliye, dış ticaret, vb) üzerine kurulu olarak işlemektedir. Atatürk'ün "dengeci" bir anlayış (örneğin enflasyonsuz ve denk bütçe) ile sürdürdüğü bu politikaların yardımıyla ulusal bir kalkınma hareketi başlatılmıştır.

Abstract

Ataturk's development model (ADM) covers the years of 1923-1938 in which he established Turkish Republic by his ideas and actions. The aim of model is economic independence and welfare, and its last target is ti reach country to modern civilisation. The means to get this aim are statism system industrial plans. By statism as an economic policy system, not only public capitalized new factories will be constructed, but also private sector will be encouraged. Also, foreign businesses are going to be nationalized. ADM is not based socialist or capitalist ideology, on the contrary, it is based on statism due to country's real needs. Thus, it is not doctriner but pragmatic model. Moreover, this model performs on a series of national and statist featured economic policies which include monetary, finance-budgetary, foreign trade, etc.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KALAYCI, İ. (2022). Atatürk'ün Kalkınma Modeli: Devletçi İktisat Politikası Boyutu. Ekonomik Yaklaşım, Cilt: 19 - Sayı:, 227–249. https://ajindex.com/articles/650023

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (38)

  1. AFETINAN, Ayşe (1989-a), İzmir İktisat Kongresi 17 Şubat-4 Mart 1923, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarih Kurumu Yayınlan, Ankara AFETİNAN, Ayşe (1989-b), "Önsöz-1973", iç.Türkiye Cumhuriyeti 'nin İkinci Sanayi Planı 1936, 2.b., Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarih Kurumu Yayınları,
  2. Ankara.
  3. AKŞİN, Sina (1997), Ana Çizgileriyle Türkiye'nin Yakın Tarihi-2, Cumhuriyet Yayınları, İstanbul. ATATÜRK KÜLTÜR DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU (1989), Türkiye Cumhuriyeti'nin İkinci Sanayi Planı 1936, 2.b., Türk Tarih Kurumu Yayınları,
  4. Ankara.
  5. AVCIOĞLU, Doğan (1980),
  6. Devrim ve Demokrasi Üzerine, Tekin Yayınevi,
  7. İstanbul.
  8. AVCIOĞLU, Doğan (1984), Türkiye'nin Düzeni: Dün-Bugün-Yarın, l.Kitap, Tekin Yayınevi,
  9. İstanbul.
  10. AYSAN, Mustafa A., "Atatürk'ün Ekonomik Kalkınma Modeli", _____http://w3.balikesir.edu.tr/~ metinay /aysan.htm> (erişim: 5.7.06.) BAŞAR, A. Hamdi (1995), "İktisadi Devletçilik ve Mevzulan", iç. N. Coşar (Ed.), Türkiye 'de Devletçilik, Bağlam Yayınlan, (ss.23-40),
  11. İstanbul.
  12. BAYAR, Celal (1989), "İktisat Vekilinin Söylevi-20.1.1936", iç.Türkiye Cumhuriyeti'nin İkinci Sanayi Planı 1936, 2.b., Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarih Kurumu Yayınlan, Ankara.
  13. BERKES, Niyazi (1997), 200 Yıldır Neden Bocahyoruz-2, Cumhuriyet Yayınları,
  14. İstanbul.
  15. BORATAV, Korkut (1982),
  16. Türkiye'deDevletçilk, Savaş Yayınevi,
  17. Ankara.
  18. CAN, B. Bülent (2000), Demiryolundan Petrole Chester Projesi (1908-1923),
  19. Tarih Vakfı Yurt Yayınları,
  20. İstanbul.
  21. CEM, İsmail (1989), Türkiye'de Geri Kalmışlığın Tarihi, 10.b., Cem Yayınevi,
  22. İstanbul.
  23. ÇAVDAR, Tevfık, (2003), Türkiye Ekonomisinin Tarihi: 1900-1960,
  24. İmge Kitabevi,
  25. Ankara.
  26. DİVİTÇİOĞLU, Sencer (2003), Asya Üretim Tarzı ve Osmanlı Toplumu-Marksist Üretim Tarzı Kavramı, Yapı Kredi Yayınları,
  27. İstanbul.
  28. HAMİTOĞULLARI, Beşir (1974), "Kamu Kesimi ve Sanayileşme", iç.Cumhuriyetin 50'nci Yılında Türkiye'de Sanayileşme ve Sorunları Semineri, AÜSBF Maliye Enstitüsü Yayınları No:36, (ss. 133-206),
  29. Ankara.
  30. İNÖNÜ, İsmet (1995) (Başvekil İsmet - 1933), "Fırkamızın Devletçilik Vasfı", iç. N. Coşar (Ed.), Türkiye'de Devletçilik, Bağlam Yayınları, (ss.41-3),
  31. İstanbul.
  32. İNÖNÜ, İsmet (1998-der.), Cumhuriyetin İlk Yılları-II (1923-1938),
  33. Cumhuriyet Yayınları,
  34. İstanbul.
  35. İNSEL, Ahmet (1996), Düzen ve Kalkınma Kıskacında Devletin Rolü, (Fr. Çev. A.Sönmezay), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  36. KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI (1982),
  37. Atatürk'ün Ekonomi Görüşü, KKK Yayınları No:3, Ankara.
  38. KARLUK, S.Rıdvan (2005), Cumhuriyetin İlanından Günüm