KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Usul İslam Araştırmaları / 2016 / Cilt: 0 - Sayı: 26

Dil ve Belâgat Yönünden Ebüssuûd Efendi’nin Tefsiri İrşâdü’l-Akli’s-Selîm ilâ Mezâya’l-Kitâbi’l-Kerîm -Müşâkele Sanatı Örneğinde-

The Linguistics and Rhetoric Aspects of the Irshad al-‘aql al-salīm; on the Example of the Art of Mushakala

Âdem YERİNDE
Sayfa
241–276
Yayın Tarihi
2022-11-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylece bir mü- fessir olarak Ebüssuûd Efendi'nin belâgat ilmindeki yeri ve katkısı somut verilerle netleştirilmiş olacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ebüssuûd Efendi'nin Arap dili ve belâgatindeki yetkinliği kuşkusuzdur.
📊
Temel Bulgular & Veri:O bu alandaki görüş ve düşüncelerini özellikle ölümsüz tefsiri İrşâdü'l-'akli's-selim'inde ifade etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece bir mü- fessir olarak Ebüssuûd Efendi'nin belâgat ilmindeki yeri ve katkısı somut verilerle netleştirilmiş olacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Ebüssuûd Efendi'nin Arap dili ve belâgatindeki yetkinliği kuşkusuzdur. O bu alandaki görüş ve düşüncelerini özellikle ölümsüz tefsiri İrşâdü'l-'akli's-selim'inde ifade etmiştir. Ebüssuûd Efendi'yi asıl üne kavuşturan eseri İrşâdü'l-'akli's-selîm, yazıldığı günden itibaren ilim ve siyaset çevrelerinin büyük alakasına mazhar olmuş, kısa sürede geniş Osmanlı coğrafyasında Zemahşerî'nin Keşşâf'ı ve Beyzâvî'nin Envârü'l-Tenzîl'inden sonra en çok tutulan tefsir haline gelmiştir. Ebüssûd Efendi tefsirini yazma maksadını, Kur'ân'ın öncelikle edebî inceliklerini vahyin lafız ve mana güzelliklerine yaraşır bir üslupla yeniden tertip etmek olarak belirtmiştir. İki bölümden oluşan bu mütevazı çalışmanın birinci bölümünde İrşâdü'l-akli'sselîm'in Arap dili ve belâgatindeki yerini, ikinci bölümünde ise belâgatte müşâkele sanatının kavramsal çerçevesini verdikten sonra Ebüssuûd Efendi'nin mezkur tefsirinde, müşâkele sanatına konu olan âyetleri yorumunda bu sanatı kullanış biçimi, Zemahşerî ve Beyzâvî'yle karşılaştırmalı olarak ele alınacaktır. Böylece bir mü- fessir olarak Ebüssuûd Efendi'nin belâgat ilmindeki yeri ve katkısı somut verilerle netleştirilmiş olacaktır.

Abstract

It is an accepted reality that Ebüssuûd Efendi made significant contributions to the grammar and rhetoric of the Arabic language. He explored his opinions and made contributions in his monumental exegises work Irshād al-‘aql alsalīm. Irshād al-‘aql al-salīm is the magnum opus of Ebüssuûd Efendi that brought him reputation and prestige in particular, achieving great relevance in scientific and political circles, which soon became the most popular exegesis after alZamakhsharī’s Keşşāf and al-Baydāwī’s Envārü't-Tenzīl throughout the Ottoman lands. He explained that he wrote his exegises with the purpose of reconstructing the Qur'an’s especially literal subtleties in a new style worthy of the divine revelation’s verbal and literary beauties. We will examine in this paper the very contributions of Ebussuud in Arabic language and eloquence/rhetoric as it was provided in the Irshad al-‘aql al-salīm on the example of the art of Mushakala, dividing it into two chapters. In the first chapter of this modest work, general information will be given about Irshād al-‘aql alsalīm’s place and importance in Arabic language and rhetoric. In the second chapter, it will describe the Mushakala art’s conceptual framework in the Arabic rhetoric, after which it will investigate Ebussuud’s contributions in the Arabic rhetoric with a concentration on his remarks and explorations regarding the art of Mushakala in comparison with al-Zamakhsharī and al-Baydāwī’s opinions, to be able to bring out Ebussuud’s contributions in the Arabic rhetoric on the basis of concrete evidences.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YERİNDE, Â. (2022). Dil ve Belâgat Yönünden Ebüssuûd Efendi’nin Tefsiri İrşâdü’l-Akli’s-Selîm ilâ Mezâya’l-Kitâbi’l-Kerîm -Müşâkele Sanatı Örneğinde-. Usul İslam Araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 26, 241–276. https://ajindex.com/articles/645520

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Abdurrahman Abdülkadir el-Arabî, el-Müşâkele beyne’l-lüga ve’l-belâga, Yüksek Lisans Tezi, el-Camiatü’l-Mustansırıyye, Külliyetü’l-âdab, 2002. Alûsî, Ebü’l-Fadl Şihabüddin Mahmud el-Âlûsî, Ruhu’l-meânî fî tefsi’l-Kur’âni’l-Azim ve’s-sebi’l-mesânî, c. I-XXX, Beyrut: Darü ihyâi’t-türasi’l-Arabî, ts. Avcı, Aykut, Ebüssuûd Efendi’nin Ahkâm Âyetlerini Yorum Metodu, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, 2008.
  2. Aydemir, Abdullah, Büyük Türk Bilgini Şeyhulislam Ebüssuûd Efendi ve Tefsirdeki Metodu, Ankara ts. Aydın, Feridüddin, et-Tarikatü’n-Nakşibendiyye beyne mâdîhâ ve hâdırıhâ, İstanbul 1997. Bâli Efendi, Ali b. Bâlî, el-İkdu’l-Manzûm fî Zikri Efâdıli’r-Rûm (Taşköprîzâde, eş- Şekâik-Nu’mâniyye ile birlikte) Beyrut 1395 / l975. Baysun, M. Cavid “Ebüssuûd Efendi”, İA (İslam Ansiklopedisi), İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı 1988, c. IV, s. 92-99. Beyzâvî, Nasırüddin Ebü’l-Hayr Abdullah b. Ömer el-Beyzâvî, Envârü’t-Tenzîl ve esrârü’t-te’vil el-maruf bi Tefsirü’l-Beyzâvî (nşr. Muhammed Abdurrahman elMaraşlî), c. I-V, Beyrut: Dârü ihyâi’t-türâsi’l-Arabî ts. Bilmen, Ömer Nasûhî, Büyük Tefsîr Tarihi: Tabakâtü’l-müfessirîn, c. I-II, İstanbul: Bilmen Yayınevi, 1974. Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmail el-Buhârî, el-Kütübü’s-sitte ve şürûhuhû: Sahihü’l-Buhârî, c. I-VIII, İstanbul: Çağrı yayınları, 1992/1413. Cevdet Bey, Tefsir Usûlü ve Tarihi, nşr. Mustafa Özel, İstanbul 2002. Cürcânî, es-Seyyid eş-Şerif Ali b. Muhammed b. Ali el-Cürcânî, el-Misbâh fi Şerhi’lMiftâh (thk. Yüksel Çelik), Yayınlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Arap Dili ve Belâgati Bölümü, İstanbul 2009.
  3. Durmuş, İsmail, “Müşâkele”, DİA, c. XXXII, 154-155, İstanbul 2006.
  4. Düzenli, Pehlul “Şeyhulislâm Ebüssuûd Efendi: Bibliyografik Bir Değerlendirme”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi (TALİD), c. 3, sy. 5, İstanbul 2005, s. 441- 475. --------- Osmanlı Hukukçusu Şeyhülislam Ebüssuûd Efendi ve Fetvaları (Doktora Tezi), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, İslam Hukuku Bilim Dalı, Konya 2007. Ebû Musa, Muhammed Haseneyn, el-Belâğatü’l-Kur’âniyye fî Tefsiri’z-Zemahşerî ve eserühâ fi’d-dirâsâti’l-belâğiyye, Kahire: Dârü’l-fikri’l-Arabî ts. Ebüssuûd Efendi, Muhammed/Ahmed b. Şeyh Muhyiddin el-İmâdî, Tefsirü Ebi’s-Suûd ev İrşâdü’l-akli’s-selim ilâ mezâya’l-Kitâbi’l-Kerim (thk. Abdülkadir Ahmet Atâ) c. I-V, Riyad 1391/1981. -------- Tefsirü Ebi’s-Suûd el-müsemmâ İrşâdi’l-akli’s-selim ilâ mezâya’l-Ku’râni’l