KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türklük Bilimi Araştırmaları / 2007 / Cilt: 0 - Sayı: 21

Özbek Türkçesinde $-gddot{a}n/-kddot{a}n , -kddot{a}n$ Sıfat- Fiil Eki, Yapım Ekiyle Genişlemiş $-gddot{a}nlig /-kddot{a}nlig$ , $-kddot{a}nlig$Şekli ve Türkiye Türkçesinde Kullanışlara Karşılık Gelen Şekiller

The Verbal Adjective Affix " $-gddot{a}n/-kddot{a}n , -kddot{a}n$ " in Uzbek Turkish $-gddot{a}nlig /-kddot{a}nlig$ , $-kddot{a}nlig$ form Broadened by Derivational Affix and Morphemes (Figures) Refering to the Uses in Turkey Turkish

Hikmet KORAŞ
Sayfa
143–167
Yayın Tarihi
2022-11-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Aynı zamanda, -lik yapım eki ile genişlemiş biçimde -ganligf-kanlig, -kanlig şeklinde kullanılabilen sıfat-fiil eki, bu şekliyle, Türkiye Türkçesindeki, genellikle iyelik eki alarak kullanılan -DİK sıfat-fiil eki işlevinde kullanmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Özbek Türkçesinde, -gan/-kan, -kan sıfat fiil eki çok işlevli ve yaygın olarak kullanılan bir ektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu ek, görülen geçmiş zaman, öğrenilen geçmiş zaman, geniş zaman ve nadiren gelecek zaman sıfat-fiil eki olarak kullanılmasının yamsıra görülen ve öğrenilen geçmiş zaman şekil ve zaman eki olarak da kullanılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Aynı zamanda, -lik yapım eki ile genişlemiş biçimde -ganligf-kanlig, -kanlig şeklinde kullanılabilen sıfat-fiil eki, bu şekliyle, Türkiye Türkçesindeki, genellikle iyelik eki alarak kullanılan -DİK sıfat-fiil eki işlevinde kullanmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Özbek Türkçesinde, -gan/-kan, -kan sıfat fiil eki çok işlevli ve yaygın olarak kullanılan bir ektir. Bu ek, görülen geçmiş zaman, öğrenilen geçmiş zaman, geniş zaman ve nadiren gelecek zaman sıfat-fiil eki olarak kullanılmasının yamsıra görülen ve öğrenilen geçmiş zaman şekil ve zaman eki olarak da kullanılmaktadır. Aynı zamanda, -lik yapım eki ile genişlemiş biçimde -ganligf-kanlig, -kanlig şeklinde kullanılabilen sıfat-fiil eki, bu şekliyle, Türkiye Türkçesindeki, genellikle iyelik eki alarak kullanılan -DİK sıfat-fiil eki işlevinde kullanmaktadır.

Abstract

The verbal adjective affix "-gan/-kan, kan" in Uzbek Turkish is a common affix with many functions. This affix is used as the verbal adjective affix of real simple past tense, learned/real past tense, present tense, rarely future tense. It is also used as the form and time affix of seen and learned past tense. In addition, the verbal adjective affix, that can be used as -ganlig/-kânlig, kanlig in a form broadened with the derivational suffix "-lik", is used in the function of the verbal adjective suffix "-dik" in Turkey Turkish that usually has a possessive affix.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KORAŞ, H. (2022). Özbek Türkçesinde $-gddot{a}n/-kddot{a}n , -kddot{a}n$ Sıfat- Fiil Eki, Yapım Ekiyle Genişlemiş $-gddot{a}nlig /-kddot{a}nlig$ , $-kddot{a}nlig$Şekli ve Türkiye Türkçesinde Kullanışlara Karşılık Gelen Şekiller. Türklük Bilimi Araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 21, 143–167. https://ajindex.com/articles/635662

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. ÂBDURÂHMANÂV, G. A.-ŞÂÂBDURÂHMÂNOV, Ş.Ş.-HÂCEYÂV, Â.P: (1975), Özbek Tili Grammatikası I Tom Morfologiya, Özbekistan SSR Fen Neşriyati, Taşkent AKAR, Ali: (2003), "-Gan Sıfat-Fiil Eki"" Türklük Bilimi Araştırmaları, Güz, S. 14, Niğde, s. 103-115.
  2. ATA, Aysu: (2002),
  3. Harezm-AItın Ordu Türkçesi, Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi:36, Kitap Matbaası, İstanbul.
  4. COŞKUN, Volkan: (2000),
  5. Özbek Türkçesi Grameri, TDK, Ankara.
  6. ECKMANN, Janos: (1988), Çağatayca El Kitabı(Çev. Günay Karağaç), Edebiyat Fakültesi Basımevi, İstanbul.
  7. ECKMANN, Janos: (1996), "Harezm Türkçesi" Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar (Yay. Haz. Osman Fikri Sertkaya), TDK Yayınları, Ankara ERASLAN,Kemal: (1980),
  8. Eski Türkçe'de İsim-fıiller, İ.Ü. Edebiyat Fak. Yay. İstanbul.
  9. GABAİN, A. Von (1988),
  10. Eski Türkçenin Grameri, TDK Yayınları,
  11. Ankara.
  12. GÜLTEKİN, Mevlüt: (2006), Asiyab'dan Özbek Türkçesi Metinleri Gramer-Metinler ve Aktarmalar-Sözlük, Net-Pa. Yay. Niğde. HACIEMİNOĞLU, Necmettin: (1996),
  13. Karahanh Türkçesi Grameri, TDK Yayınları,
  14. Ankara.
  15. HASAN, Nadirhan (1999), Türkiyadâ Yâssâvişunaslik, Taşkent. MANSUROĞLU, Mecdut: (1988), "Karahanlıca" Tarihi Türk Şiveleri(Çev. Mehmet Akalın), Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları,
  16. Ankara.
  17. ÖZ, Aynur, (2001): "Özbek Türkçesi Edebi Dilinde Sıfat Fiiller" Türkoloji Dergisi, C. XIV, S. 1, Ankara.
  18. ÖZKUL, Fatma: (1995), Özbek Türkçesinde Gramer Terimleri (Gazi Üni. Sosyal Bil. Ens. TDE Böl. Yayınlanmamış YLT), Ankara.
  19. ÖZTÜRK, Rıdvan: (1997),
  20. Uygur ve Özbek Türkçelerinde Fiil, TDK, Ankara.
  21. ÖZTÜRK, Rıdvan: (2005),
  22. Özbek Türkçesi El Kitabı, Çizgi Kitabevi,
  23. Konya. WURM, Stefan: (1989) "Özbekçe" Türk Dünyası Araştırmaları, S. 62, Ekim 89, İstanbul. TEKİN,Talat: (2000),
  24. Orhon Türkçesi Grameri, Ankara.
  25. YÜKSEL, Zuhal: (1997), "Kırım Tatarcasında Geniş Zaman İfadesi Veren Sıfat-fiiller" Emel, S. 222, Eylül-Ekim 1997, s. ?(www.ismailgaspirali.org 03. 03.2007).