KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türklük Bilimi Araştırmaları / 2013 / Cilt: 0 - Sayı: 33

Eski Uygurcada Hayvan Adları ve Bunların Kullanım Alanları

Hacer TOKYÜREK
Sayfa
221–281
Yayın Tarihi
2022-11-04
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca hayvan adları, pek çok atasözü niteliği taşıyan ifadelerde kullanılmakla birlikte tıp metinlerinde de yer almaktadır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hayvanlar, Türk toplumunda önemli bir yere sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eski Uygur toplumunda da büyük öneme sahip olan hayvan adları özellikle Budist ve Manihaist çeviri metinlerinde dinî terim olarak kullanılırlar.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca hayvan adları, pek çok atasözü niteliği taşıyan ifadelerde kullanılmakla birlikte tıp metinlerinde de yer almaktadır
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Eski Uygurca · Hayvan adları · Budizm

Özet

Hayvanlar, Türk toplumunda önemli bir yere sahiptir. Eski Uygur toplumunda da büyük öneme sahip olan hayvan adları özellikle Budist ve Manihaist çeviri metinlerinde dinî terim olarak kullanılırlar. Eski Uygur Budist metinlerinde hayvan hayat şekli, üç kötü hayat şeklinden biridir ve günahkâr canlılar bu hayvan hayat şeklinden birinde doğarlar. Yine Manihaizmde de önemli bir yere sahip olan hayvan hayat şekli, beş kötü dünya içerisinde gösterilir ve karanlıklar dünyası olarak tanımlanırlar. Buna rağmen pek çok hayvan adı özellikle Budizmde Buddhaları ve Tanrıları simgeleyen adlar olarak da kullanılmaktadır. Böylece dinî bir terim niteliği taşıyan bu hayvan adları, Eski Uygurcada genellikle simgesel anlamlar ifade etmektedirler. Yine bu dönemdeki hayvan adları, dinî terim olmak dışında da pek çok anlamda kullanılabilmektedir. Bu dönemdeki hayvan adları zaman isimleriyle birlikte bitki ve organ adları da olabilmektedir. Ayrıca hayvan adları, pek çok atasözü niteliği taşıyan ifadelerde kullanılmakla birlikte tıp metinlerinde de yer almaktadır

Abstract

Animals have an important role in Turkish society. Animal names in the Old Uighur society had been used as sacred terms like in Manihaist and Buddhist translation texts too. In the Old Uighur Buddhist texts animal life forms is one of the three devil life forms and

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TOKYÜREK, H. (2022). Eski Uygurcada Hayvan Adları ve Bunların Kullanım Alanları. Türklük Bilimi Araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 33, 221–281. https://ajindex.com/articles/635451

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. ABİK, A. Deniz (2009), “Kutadgu Bilig’de Hayvan Adları”, Journal of Turkish Studies Festschrift in Honor of Cem Dilçin I, Harvard, Volume 33/1, 1- 32. ALYILMAZ, Cengiz (1996), “Köktürk Yazıtları ve Köktürk Yazıtlarında Atlar”, AÜTAED, 4, s. 155-163.
  2. ALYILMAZ, Cengiz (2003), “Bugut Yazıtı ve Anıt Mezar Külliyesi Üzerine”, S. Ü. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 13, s. 11-21.
  3. ARAT, Reşit Rahmeti (1991),
  4. Eski Türk Şiiri, Türk Tarih Kurumu Yay., Ankara.
  5. ATALAY, Besim (1999), Divanü Lügati’t Türk, I-II-III-IV cilt, TDK Yay., Ankara.
  6. AYDIN, Erhan (2008), “Şine Usu Yazıtında Hayvan Adlarıyla Kurulmuş Yer Adları Üzerine İncelemeler”, Turkish Sudies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 3/1 Winter, s. 202-208.
  7. BANG, W. ve G.R. RAHMETİ (1936),
  8. Oğuz Kağan Destanı, Burhaneddin Basımevi, İstanbul.
  9. BEER, Robert, (2003), The handbook of Tibetan Buddhist symbols, Serindia Publication, Chicago. BOZKAPLAN, Şerif Ali (1987), “Türkiye Türkçesi Ağızlarında Kuş İsimleri ve Onların Sistematiği”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, TDK Yay., Ankara, s. 43-79.
  10. BOZKAPLAN, Şerif Ali (2007), “Kutadgu Bilig’deki Hayvan Adları Üzerine Bir İnceleme”, Turkish Sudies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 2/4 Fall, s. 1110-1118.
  11. CAFEROĞLU, Ahmet (1968), “Filolojide İnsan ve Hayvan soybirliği”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, TDK Yay., Ankara, s. 1-15.
  12. CAMPBELL, Joseph (1998),
  13. Doğu Mitolojisi, Tanrının Maskeleri, Çev. Kudret Emiroğlu. İmge Kitabevi.
  14. Ankara.
  15. ÇENELİ, İlhan (1975), “Divanü Lûgat-it-Türk’te Hayvan Adları”, Türk Kültürü Araştırmaları, 1973-1975, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yay., Ankara, s. 99-122.
  16. CİVELEK, Özlem (2008), “Karakuş”, Av ve Avcılık Kitabı, Ed. Emine Gürsoy Naskali, Hilal Oytun Altun, Kitabevi, İstanbul, s. 89-101.
  17. CLAUSON, Sir Gerard (1972), An Etymological Dictionary of pre-thirteenth- century Turkish, Oxford. ÇORUHLU, Yaşar (1995),
  18. Türk Sanatında Hayvan Sembolizmi, Seyran Kitap, İstanbul.
  19. ÇORUHLU, Yaşar (2008), “Türk Sanatında Ejder Öldürme Sahnelerinin Sembolizmi”, Av ve Avcılık Kitabı, Ed. Emine Gürsoy Naskali, Hilal Oytun Altun, Kitabevi, İstanbul, s. 103-130.
  20. DANKOFF, Robert (1971), “Baraq and Burāq”, Central Asiatic Journal XV.2, 102-117.
  21. DANKOFF, Robert and James KELLY (1982, 1984, 1985), Mahmūd al-Kāšγarī Compendium of The Turkic Dialects (Dīvānu Luγāt at-Turk). Edited and translated with introduction and indices by R. Danko