Dergiler / Türklük Bilimi Araştırmaları / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 50

KAPİTALİZMİN KISKACINDA BİR KADIN ROMANI: ANKARA MAHPUSU

Sayfa
127–135
Yayın Tarihi
2022-11-06
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Suat Derviş, Ankara Mahpusu isimli romanıyla, sosyo-ekonomik değişikliklerin kadınlar üzerindeki etkilerini ortaya koymuştur. 1945 yılında Haber gazetesinde Zeynep İçin adıyla tefrika edilen romanın ilk baskısı 1968 yılında Ankara Mahpusu adıyla yapılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hayatın her alanında kadınları erkek tahakkümünden kurtarmayı amaçlayan feminizm hareketi, 1960’lardan itibaren Türkiye’de de yükseliş göstermeye başlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Suat Derviş, Ankara Mahpusu isimli romanıyla, sosyo-ekonomik değişikliklerin kadınlar üzerindeki etkilerini ortaya koymuştur. 1945 yılında Haber gazetesinde Zeynep İçin adıyla tefrika edilen romanın ilk baskısı 1968 yılında Ankara Mahpusu adıyla yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu tespitlerden hareketle Ankara Mahpusu romanında, kapitalizm karşısında Marksist feminizmin var olma koşullarının tam anlamıyla sağlanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Suat Derviş · Ankara Mahpusu · Kapitalizm

Özet

Hayatın her alanında kadınları erkek tahakkümünden kurtarmayı amaçlayan feminizm hareketi, 1960’lardan itibaren Türkiye’de de yükseliş göstermeye başlar. Türk edebiyatının toplumcu gerçekçi ilk kadın yazarlarından Suat Derviş [Baraner] de bu yolda eserler veren yazarlardandır. Suat Derviş, sosyo-ekonomik şartların kadın – erkek ilişkilerine yansımasından hareketle kadın – erkek eşitliğini savunan bir yazardır. Suat Derviş, Ankara Mahpusu isimli romanıyla, sosyo-ekonomik değişikliklerin kadınlar üzerindeki etkilerini ortaya koymuştur. 1945 yılında Haber gazetesinde Zeynep İçin adıyla tefrika edilen romanın ilk baskısı 1968 yılında Ankara Mahpusu adıyla yapılmıştır. Feminizm açısından edebiyatımızın erken dönem örneklerinden olan Ankara Mahpusu’nda aynı zamanda kapitalist sistemin de eleştirisi yapılır. Sözlüklerde “anamalcılık” olarak tanımlanan kapitalizm, sermayenin ve üretim araçlarının tek elde toplanması amacına dayanır. Ankara Mahpusu romanında Şakir Efendi’nin ölümünden sonra mal varlığı eşi Zeynep’e kalır. Bu aşamadan sonra ortaya çıkan Zeynep’le romanın başında tanıdığımız Zeynep birbirinden çok farklıdır. Bu farklılık önce kadınsı özellikleriyle ön plana çıkan Zeynep’in sermaye sahibi olduktan sonra erkeksileşmesi şeklinde ortaya koyulmuştur. Bu çalışmada, erkek egemen dünyada mücadele eden kadının kapitalizmin etkisiyle cinsiyetinden vermek zorunda kaldığı ödünler tespit edilmiştir. Bu tespitlerden hareketle Ankara Mahpusu romanında, kapitalizm karşısında Marksist feminizmin var olma koşullarının tam anlamıyla sağlanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MEYDAN, E. (2022). KAPİTALİZMİN KISKACINDA BİR KADIN ROMANI: ANKARA MAHPUSU. Türklük Bilimi Araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 50, 127–135. https://ajindex.com/articles/635335

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. AKTÜRK, Şenol (2010), Sosyal Gerçekçilik Anlayışı ve Suat Derviş’in Romanlarında Yapı, Tema, Anlatım, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Edebiyatı Anabilim Dalı Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara.
  2. HALMAN, Talât S (2006),
  3. Türk Edebiyatı Tarihi, C. IV, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., İstanbul.
  4. KOLCU, Ali İhsan (2010), Edebiyat Kuramları Tanım - Tenkit - Tahlil, Salkımsöğüt Yay., Erzurum. KOLLONTAY, Aleksandra (2016), Marksizm ve Cinsel Devrim, (Çev. Derya Okatan), Ceylan Yay., İstanbul.
  5. MORAN, Berna (2004),
  6. Edebiyat Kuramları ve Eleştiri, İletişim Yay., İstanbul.
  7. NECATİGİL, Behçet (1976), “Dünya Kadın Yılında Suat Derviş Üzerine Notlar”. Nesin Vakfı Edebiyat Yıllığı 1976,
  8. Tekin Yayınevi, İstanbul, s. 593-609.
  9. ÖZKIRIMLI, Atilla (2004),
  10. Türk Edebiyatı Tarihi, C. I, İnkılâp Kitabevi,
  11. İstanbul.
  12. Suat Derviş (2013),
  13. Ankara Mahpusu, İthaki Yay., İstanbul.
  14. Türkçe Sözlük (2011), (11. Baskı), TDK, Ankara.