Dergiler / Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi / 2012 / Cilt: 12 - Sayı: 2

Kanonik Topraklardan Ulusal Vatana: Balkan Savaşları ve Türk Ulusçuluğunun Doğuşu

From Canonical Territories to National Watan: The Balkan Wars and the Emergence of Turkish Nationalism

Sayfa
1–99
Yayın Tarihi
2022-11-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Balkan Savaşlarının yarattığı kaotik ortamda toplumsal seferberlik ve ulusal kimlik arayışı incelenmekte, vatan kavramının kazandığı anlamlar ele alınmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Balkan Savaşları ile birlikte Osmanlı İmparatorluğunun bu bölgede yaklaşık beş asır süren egemenliğini yitirmesi Türkler için büyük bir travma olmuş- tur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Söz konusu coğrafyanın tarihsel iddialar nedeniyle yeni kurulan ulus devletlerin paylaşım alanına dönüşmesi, bölgede istikrarsızlığın kaynağıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Balkan Savaşlarının yarattığı kaotik ortamda toplumsal seferberlik ve ulusal kimlik arayışı incelenmekte, vatan kavramının kazandığı anlamlar ele alınmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Balkan Savaşları ile birlikte Osmanlı İmparatorluğunun bu bölgede yaklaşık beş asır süren egemenliğini yitirmesi Türkler için büyük bir travma olmuş- tur. Söz konusu coğrafyanın tarihsel iddialar nedeniyle yeni kurulan ulus devletlerin paylaşım alanına dönüşmesi, bölgede istikrarsızlığın kaynağıdır. Bugün de bölgedeki istikrarsızlığın temelinde aynı sorunlar yatmaktadır. Bir zamanlar Osmanlı İmparatorluğunun varlık nedeni kabul edilen Balkanların kaybı, Müslüman Türk nüfusa karşı izlenen sistemli kıyım, göç ve asimilasyon politikaları bir “yaralı bilinç” yaratmıştır. Türkçülük fikrinin kamuoyunda ve siyasette giderek daha fazla önem kazanması, Balkan savaşlarının yarattığı katastrofik yenilgiyle paraleldir ve bu süreçte vatan kavramı da dönüşüme uğramıştır. Klasik dönemde Osmanlı İmparatorluğunun egemen olduğu toprakları ifade eden “memâlik” kavramı siyasal ve toplumsal gelişmelere paralel değişime uğramış, bunun yanında kimlik arayışlarıyla ilişkili olarak bir “vatan” fikri doğmuştur. Kanonik toprağı ifade eden “dârü’l-harb” modernleşme ile nitelik değiştirmiş ve yerini seküler içerikli “vatan”a terk etmiştir. Bunun yanında Turan kavramının siyasal bir içerik kazanarak Türk aydınları arasında rağbet görmeye başlaması Balkan Savaşları ile yaşıttır. İmparatorluğun hikmet-i vücudu kabul edilen Balkanların yitirilmesi ve peş peşe yaşanan kayıplar Osmanlı aydınlarını hayalî bir vatan yaratmaya sevk etmiştir. Bu çalışmada Balkan Savaşlarının yarattığı kaotik ortamda toplumsal seferberlik ve ulusal kimlik arayışı incelenmekte, vatan kavramının kazandığı anlamlar ele alınmaktadır.

Abstract

Losing the sovereignty, which continued approximately five centuries under the rule of Ottoman Empire, in Balkans had been a big trauma for Turks along with Balkan Wars. Transformation of the region at issue, as the sharing area of the nation-states due to the historical assertions, is the source of the instability in the region. The same problems are in the base of the region’s instability in today. Loss of Balkans, accepted as the presence reason of Ottoman Empire, sistematical carnage of Muslim Turkish population, emigration and assimilation policies, had created a “wounded conscious”. Gaining more importance of Turkism in public opinion and politics, is paralel to the catastrophic defeat, created by Balkan Wars and in this duration, the concept of homeland had also transformed. The concept of “memalik”, expressing the lands under the rule of Ottoman Empire in the classical age, had changed parallel to the political and social developments, besides this, “the idea of “homeland” was borned related with the seeking of identity. The qualification of “dârü’l-harb”, expressing the canonic land, changed within modernization and left his place to a secular theme, “homeland”. Besides this, the concept of Turan, begining to be popular while gaining a political content, is contemporary with Balkan Wars. Loss of Balkans, accepted as the presence philosophy of the empire, and consecutive loss of the lands had motivated the Ottoman intellectuals to create a imaginary homeland. In this essay, social campaign in the chaotic environment due to Balkan Wars and the seek of national identity have been examined, the meanings of the concept of homeland have been scrutinized.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TAŞTAN, Y. K. (2022). Kanonik Topraklardan Ulusal Vatana: Balkan Savaşları ve Türk Ulusçuluğunun Doğuşu. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt: 12 - Sayı: 2, 1–99. https://ajindex.com/articles/623191

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. A. Arşiv Belgeleri Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) Bâbıâli Evrak Odası Sadaret Mektubî Kalemi, Umum Vilayât (A. MKT. UM) Meclis-i Vükelâ Mazbataları (MV) Dâhiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti5. Şube (DH. EUM. 5. Şb) Hariciye Nezareti Siyasî Kısmı Belgeleri (HR. SYS) B. Resmî Yayınlar Meclis-i Mebusan Zabıt Ceridesi (MMZC) C. Matbu Eserler “Dâhiliye: Müsâvât”, Kevkeb-i Şarkî Nu: 17 (30 Kanunıevvel 1869). Kevkeb- Şarkî, “Dâhiliye: Müsâvât”, Kevkeb-i Şarkî Nu: 19 (1 Kanunısâni 1869). Kevkeb- Şarkî, “En Büyük Noksan”, Büyük Duygu I/9 (20 Haziran 1329), ss. 129-130. Duygu, “Esnafımız”, Halka Doğru, I/5 (9 Mayıs 1329), ss. 39-40. Doğru Anadolu, “Esselâmü-aleyk Ey Mübârek Anadolu!”, Anadolu I/1 (24 Nisan 1902). “Gazette d’Levant’de Görülen Bir Bendin Tercümesidir”, Muhbir Nu: 21 (11 Şubat 1283). Muhbir, “Havâdis-i Dahiliyye: Pâyitaht”, Tasvîr-i Efkâr Nu: 408 (15 Temmuz 1283). Tasvîr- Efkâr, “Kavl-i Muhkem: Harb! Harb!”, Alemdâr 12 Teşrinievvel 1912. Alemdâr, “Kavl-i Muhkem: Hilâl ve Salîb Vâhimesi”, Alemdâr Nu: 69-138 (11 Teşrinievvel 1912) Alemdâr, “Kavl-i Muhkem: İktirân-ı Iydîn”, Alemdâr 15 Teşrinievvel 1912. Alemdâr, “Kin Lâzım Millete”, Büyük Duygu I/5 (25 Nisan 1329), ss. 67. Duygu, Alemdâr, “Makale-i Mahsusa: Harb İstiyoruz”, Alemdâr 8 Teşrinievvel 1912. “Maksat ve Meslek”, Tan I/1 (20 Teşrinisani 1329). Tan, “Mektuplar ve Cevaplarımız”, Türk Yurdu II/22 (46), 8 Ağustos 1329), ss. 761-768. Yurdu, “Millet Askeri”, Basiret Nu: 4 (14 Kânûnısâni 1285). Basiret, “Millet İçin İdeal”, Büyük Duygu, I/15 (7 Ağustos 1329), ss. 241-242. Duygu “Muhâkemât-ı Siyâsiyye: Hilâl ve Salîb Kavgası İmiş!”, Alemdâr Nu: 68-138 (10 Teşrinievvel Alemdâr, 1912). “Müslümanın Vatanı Şeriatın Hâkim Olduğu Yerdir”, Sebilürreşâd XIII/331 (5 Mart 1331). Sebilürreşâd, “Mütâreke-i Efkâr”, Alemdâr 2 Teşrinievvel 1912. Alemdâr, “Zavallı Türk! Sen Her Vakit Tahkir Olunacaksın”, Senîn V/42-1435 (7 Eylül 1912). Senîn, Abdullah Cevdet (1328), “Mutmain Değilim”, İctihad Nu: 52 (31 Kanunısani) ss. 1175. İctihad, Ahmed Agayef (1327), “Türk Alemi 1”, Türk Yurdu I/1 (24 Teşrinisani), ss. 12-17.; “Türk Yurdu, Alemi 2”, Türk Yurdu I/2 (1 Kanunıevvel), ss. 36-42
  2. Yurdu, Ahmed Agayef (1330), “İslâm’da Dava-yı Kavmiyyet”, Türk Yurdu VI/11-71 (24 Temmuz), Yurdu, ss. 335-344.
  3. Ahmed Ağayef (1912), “Yirminci Asır Ehl-i Salîbi: Hâlâ Hilâl ve Salîb Cidâli”, Tasvir-i Efkâr Tasvir- (13 Teşrinievvel). Ahmed Cevdet Paşa (1309), Tarih-i Cevdet 12 cilt, İstanbul.
  4. Tarih- Cevdet, Ahmed Cevdet Paşa (1980), Ma’r