Dergiler / Milel ve Nihal / 2018 / Cilt: 15 - Sayı: 1

Türk Mitolojisine Ait ‘Kutsal Ana’ İmgesinin Siyasal Antropoloji Bağlamında Değerlendirilmesi

Sayfa
99–119
Yayın Tarihi
2018-06-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eski Türk toplumlarında kutsal Ana imgesine yüklenen animist anlam, kendisini, anahanlı politik sistemde göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mitoloji, bir toplumun kolektif hafızasının bilinçaltını oluşturur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türk toplumunun arkaik varoluş biçimi olarak anahanlık, kadın imgesine yüklenen “kutsallık” anlamını, “farklılaşmamış” (doğa ile bütüncül varoluş) bir siyasal sistem vasıtasıyla kurar.
💡
Sonuç & Katkı:Eski Türk toplumlarında kutsal Ana imgesine yüklenen animist anlam, kendisini, anahanlı politik sistemde göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mitoloji · Arketip · Siyasal Antropoloji

Özet

Mitoloji, bir toplumun kolektif hafızasının bilinçaltını oluşturur. Mitolojik göstergeler, yalnızca destansı özellikler taşımaz; onlar ayrıca bir toplumun politik ve hukuki anlamda nasıl örgütlendiğine ilişkin ipucu sunarlar. Bu bakımdan bir toplumun politik örgütlenmesi, kolektif bilinci yapılandıran arketipler vasıtasıyla anlaşılabilir. Bu çalışma, arketiplerin mitolojik varyantlarına odaklanarak Eski Türk toplumlarındaki “kutsal Ana” imgesine değinecektir. Eski Türk toplumlarında kutsal Ana imgesine yüklenen animist anlam, kendisini, anahanlı politik sistemde göstermektedir. Anahanlık, arkaik Türk toplumunun, bir taraftan doğa ile bütüncül ilişkisini, diğer taraftan ise bu bütüncül ilişkiden kaynaklanan siyasal[lık] düzeyini yansıtmaktadır. Anahanlı bir siyasal sistem, doğa ile kurulan ilişkinin hem imgesel-arketipsel düzeyini, hem de tüm bu süreçler yoluyla inşa edilen politik-hukuki bir yapıyı işaret eder. Türk toplumunun arkaik varoluş biçimi olarak anahanlık, kadın imgesine yüklenen “kutsallık” anlamını, “farklılaşmamış” (doğa ile bütüncül varoluş) bir siyasal sistem vasıtasıyla kurar. Bu çalışma, siyasal antropoloji perspektifine dayanarak arkaik Türk toplum yaşamını ilgili arketipler üzerinden tartışmayı amaçlamaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAŞTÜRK, E. (2018). Türk Mitolojisine Ait ‘Kutsal Ana’ İmgesinin Siyasal Antropoloji Bağlamında Değerlendirilmesi. Milel ve Nihal, Cilt: 15 - Sayı: 1, 99–119. https://ajindex.com/articles/60507

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Abdülkadir İnan, “Göçebe Türk Boylarında Evlatlık Müesseseleriyle İlgili Gelenekler”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fa-kültesi Dergisi, VI, 3, 1948, ss. 127-137
  2. Abdülkadir İnan, Tarihte ve Bugün Şamanizm, Ankara, TTK Basımevi, 1986, s. 69 Bahaddin Ögel, İslamiyetten Önce Türk Kültür Tarihi, Ankara, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1984
  3. Bahaddin Ögel, Türk Mitolojisi 1. Cilt, Ankara, TTK Basımevi, 1993
  4. Bronislaw Malinowski, Büyü, Bilim ve Din, çev. Saadet Özkal, İstan-bul, Kabalcı Yayıncılık, 2000
  5. Claude Levi-Strauss, Mit ve Anlam, çev. Gökhan Yavuz Demir, İs-tanbul, İthaki, 2013 Çulpan Zarifova Çetin, “Tatar Türklerinde Mitolojik Varlıklarla İlgili Mitler ve İnanışlar”, Bilig, Güz 2007, sayı: 43, ss. 1-32 Ebru Şenocak, “Göç ve Ergenekon Destanlarında Mitostan Ütopya-ya Yolculuk”, Turkish Studies, vol. 8/1, Kış 2013, ss. 2525-2537
  6. Fuzuli Bayat, Kadim Türklerin Mitolojik Hikayeleri, İstanbul, Ötüken, 2017
  7. Fuzuli Bayat, Türk Mitolojik Sistemi 2, İstanbul, Ötüken, 2016, s. 119 Fuzuli Bayat, Türk Mitolojik Sistemi 1, İstanbul, Ötüken, 2015
  8. Georges Balandier, Siyasal Antropoloji, çev. Devrim Çetinkasap, İs-tanbul, İş Bankası Kültür Yay., 2010
  9. Hayrettin Rayman, Eski Türklerde Üç Din: Şamanizm, Budizm, Manihe-izm, Ankara, Karınca, 2016
  10. Hilmi Ziya Ülken, Türk Tefekkürü Tarihi, İstanbul, YKY, 2017
  11. J. Jacob Bachofen, Söylence, Din ve Anaerki, çev. Nilgün Şarman, İs-tanbul, Payel, 1997
  12. Jean Paul Roux, Eski Türk Mitolojisi, çev. Musa Yaşar Sağlam, Anka-ra, BilgeSu, 2011 Louis Bazın, “Oğuz ve ‘Türk’ Sözleri Üzerine Notlar”, çev. Ebru Kabakçı, Türk Dünyası, sayı: 39, Bahar 2015, ss. 33-40
  13. Lucien Levy-Bruhl, İlkel İnsanda Ruh Anlayışı, çev. Oğuz Adanır, İstanbul, Doğu Batı, 2006
  14. Lewis Henry Morgan, Eski Toplum I, çev. Ünsal Oskay, İstanbul: Payel, 1994
  15. M. Bilgin Saydam, Deli Dumrul’un Bilinci: Türk-İslam Ruhu Üzerine Bir Kültür Psikolojisi Denemesi, İstanbul, Metis, 2011
  16. Marc J. Swartz, Victor W. Turner, Arthur Tuden, Political Anthropo-logy, New York, Routledge, 2017
  17. Maurice Bloch, Marxism and Anthropology, New York: Routledge, 2004
  18. Mircea Eliade, Doğuş ve Yeniden Doğuş: İnsan Kültürlerinde Erginlen-menin Dini Anlamları, çev. Fuat Aydın, İstanbul, Kabalcı Ya-yıncılık, 2015
  19. Mircea Eliade, Ebedi Dönüş Mitosu, çev. Ümit Altuğ, Ankara, İmge Yayınları, 1994
  20. Mircea Eliade, Mitlerin Özellikleri, çev. Sema Rifat, İstanbul, Kabalcı Yayıncılık, 1993
  21. Mircea Eliade, Myth and Reality, San Francisco, Harper&Row, 1998
  22. Myron J. Aronoff, Jan Kubik, Anthropology&Political Science: