Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2012 / Sayı: 71

FUAT KÖPRÜLÜ’NÜN MİLLİYETÇİLİK ANLAYIŞI ve ONUN TÜRKÇÜLÜK’E İLİŞKİN YAKLAŞIMI

FUAT KÖPRÜLÜ’S UNDERSTANDING ON NATIONALISM AND HIS APPROACH ON TURKISM

Sayfa
47–82
Yayın Tarihi
2012-10-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Onun milliyetçilik anlayışı da, ırkçı ve etnik temelli olmaktan ziyade teritoryal ve tarihsel olanı temele alan bir yaklaşımın ürünüdür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Köprülü’nün genel entelektüel-akademik duruş ve bakış açısının da ışığında “Türkçülük” ve “Türk milliyetçiliği” anlayışı ele alınmaya çalışılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunun yanında o, tarihe bakarken bütüncül bir bakışa açısına yönelerek, tarihsel olanı toplumsal, siyasal, kültürel ve ekonomik yönleriyle değerlendiren bir yapısal analiz geliştirmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Onun milliyetçilik anlayışı da, ırkçı ve etnik temelli olmaktan ziyade teritoryal ve tarihsel olanı temele alan bir yaklaşımın ürünüdür.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fuat Köprülü · Milliyetçilik · Türk Milliyetçiliği

Özet

Bu çalışmada Köprülü’nün genel entelektüel-akademik duruş ve bakış açısının da ışığında “Türkçülük” ve “Türk milliyetçiliği” anlayışı ele alınmaya çalışılmıştır. Ulus-devlete uzanan tarihsel süreçte “Türk milliyetçiliği”nin gerek “kültürel milliyetçilik” gerekse kamusal alanda temsil edildiği haliyle “siyasal milliyetçilik” boyutlarıyla ortaya çıkışı ve biçimlenişi Osmanlıcılık ve İslamcılık akımlarına göreli olarak daha geç bir entelektüel ve politik oluşum olarak cisimleşir. Ancak Cumhuriyete giden yolda diğer akımlara göreli olarak -tarihsel koşulların da gerektirdiği kadarıyla- daha başat bir duruma gelerek yeni bir ulus-devletin inşasının temel harcı işlevini görür. Bu süreçte ve Cumhuriyet döneminin erken döneminde Köprülü, Batılı entelektüel kaynakların yanında Yusuf Akçura ve Ziya Gökalp vd. aydınlardan da beslenerek Türkçülük ve Türk milliyetçiliği anlayışını daha derinlikli ve çok yönlü bir hale getirmiştir. Bunun yanında o, tarihe bakarken bütüncül bir bakışa açısına yönelerek, tarihsel olanı toplumsal, siyasal, kültürel ve ekonomik yönleriyle değerlendiren bir yapısal analiz geliştirmiştir. Onun çalışmaları sosyal tarih ya da tarihsel sosyoloji, siyaset tarihi, kültür tarihi, etnografya ve edebiyat tarihi vd. çok geniş bir yelpazede şekillenir. O aynı zamanda “yapı” ve “değişme” boyutlarını birlikte ele alır. Köprülü için tarihin bizatihi kendi içinde ve kendi başına bir değeri yoktur. Tarihe ve tarihsel olana yönelirken onun asıl amacı pür anlamda tarihçilik yapmak değil, belirli bir duruştan bir tarih bilinci yaratarak gününün tarihsel koşulları içerisindeki sorulara yanıt bulmak ve “toplumsal eylemi düşünceye bağlamak”tır. Onun milliyetçilik anlayışı da, ırkçı ve etnik temelli olmaktan ziyade teritoryal ve tarihsel olanı temele alan bir yaklaşımın ürünüdür.

Abstract

At present study is tried to be addressed the notion of “Turkism” and “Turkish nationalism” of Köprülü in the light of his general intellectual and academical perspective and standing. In the historical process towards the nation-state, the appealing and forming of “Turkish nationalism” in the form of both “cultural nationalism” and “political nationalism” as is represented in the public sphere is relatively embodied as an intellectual and political formation later than Ottomanism and Islamism movements. However, in the establishment process of the Republic, it relatively becomes dominant and functions as a cement for the building of a new nation-state in contrast with the other movements and to the extent the historical conditions also necessitated. In that process and the earlier period of the Republic, Köprülü renders sophisticated and deeper his notion of Turkism and Turkish nationalism by benefiting from the intellectuals like Yusuf Akçura and Ziya Gökalp besides the intellectual sources in the west. Additionally, he has a holistic concept of the history and improves a structural analyse which considers the historical events with the dimensions of the social, political, cultural and economical. His workings are formed in the wide range of the social history or historical sociology, the history of politics, cultural history, etnography and the history of literature. He also takes into consideration together the “structure” and “change”. For Köprülü, the history has not any worth solitary and in itself. His main aim at dealing with the history and historical is not to do a pure historiography, but “to connect the social act to the thought” and find answer to the questions within the historical conditions of his period by creating a historical awareness. His nationalism notion also is a product of approach that grounds on territorial and historical one rather than racist and ethnical one.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GENÇ, E. (2012). FUAT KÖPRÜLÜ’NÜN MİLLİYETÇİLİK ANLAYIŞI ve ONUN TÜRKÇÜLÜK’E İLİŞKİN YAKLAŞIMI. Folklor/Edebiyat, Sayı: 71, 47–82. https://ajindex.com/articles/60275

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. Akçura, Yusuf, Türkçülük: Türkçülüğün Tarihi Gelişimi, Hazırlayan: Sakin Öner, Türk Kültür Yayını, İstanbul.
  2. Akçura, Yusuf (1987),
  3. Üç Tarz-ı Siyaset, TTK Yayınları,
  4. Ankara.
  5. Akşin, Sina (1987),
  6. Jön Türkler ve İttihat ve Terakki, Remzi Kitabevi,
  7. İstanbul.
  8. Anderson, Benedict (1991), Imagined Communities, 2.basım, Verso Yayınları,
  9. London. Anderson, Benedict (1993),
  10. Hayali Cemaatler, Milliyetçiliğin Kökenleri ve Yayılması, çev. İsken- der Savaşır, Metis yayınları, İstanbul.
  11. Arai, Masami (1994), Jön Türk Dönemi Türk Milliyetçiliği, çev: Tansel Demirel, İletişim Yayın- ları, İstanbul.
  12. Aaydın, Suavi (1993),
  13. Modernleşme ve Milliyetçilik, Gündoğan Yayınları,
  14. Ankara.
  15. Bayur, Yusuf Hikmet (1983), Türk İnkılabı Tarihi, cilt: II, TTK Yayınları,
  16. Ankara.
  17. Berkes, Niyazi (Tarihsiz), Türkiye’de Çağdaşlaşma, Doğu-Batı Yayınları,
  18. İstanbul.
  19. Berktay, Halil (1983), Cumhuriyet İdeolojisi ve Fuat Köprülü, Kaynak Yayınları,
  20. İstanbul.
  21. Bloom, W. (1990),
  22. Personal Identity, National Identity and International Relations, Cambridge University Press,
  23. Cambridge. Deutsch, Karl W. - Foltz, William J. (1963),
  24. Nation-Building, Atherton Press,
  25. New York. Emerson, Rupert (1965), Sömürgelerin Uluslaşması, çev. T.Ataöv, Ankara.
  26. Filipoviç, N. (1981), “Müellif Hakkında Not”; iç. Fuat Köprülü, “Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuruluşu”, Ötüken Neşriyat, İstanbul.
  27. Gellner, Ernest (1992), Uluslar ve Ulusçuluk, çev. Büşra Ersanlı Bahar - Günay Göksu Özdoğan, İnsan Yayınları,
  28. İstanbul.
  29. Georgeon, François (1996), Türk Milliyetçiliğinin Kökenleri: Yusuf Akçura, çev. Alev Er, 2. baskı, Tarih Vakfı Yurt Yayınları,
  30. İstanbul.
  31. Gökalp, Ziya (1976a),
  32. Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak, Devlet Kitapları, Ankara. Gökalp Ziya (1976b),
  33. Türkçülüğün Esasları, Kültür Bakanlığı Yayını, İstanbul.
  34. Göksu-Özdoğan, Günay (1993), “Türk Ulusçuluğu ve Türki Cumhuriyetler: Kuramsal ve Tarihsel Bir Yaklaşım”, Toplum ve Bilim, sayı: 62. Göle, Nilüfer (1986), Mühendisler ve İdeoloji, -Öncü Devrimcilerden Yenilikçi Seçkincilere, İle- tişim Yayınları,
  35. İstanbul.
  36. Guıbernaau, Montserrat (1997), 20. Yüzyılda Ulusal Devlet ve Milliyetçilikler, çev. Neşe Nur Do- maniç, Sarmal Yayınevi,
  37. İstanbul.
  38. Güngör, Erol (1995), Türk Kültürü ve Milliyetçilik, 10.Basım, Ötüken Yayınları,
  39. İstanbul.
  40. Holborn and Haralombos (1995),
  41. Sosyology, Themes and Perspektives, 4. edition, Collins Edu- cational, London. Hall, Raymond L. (1979), Ethnic Autonomy - Comparative Dynamics, Pergamon Press Office, New York. Hanioğlu, M.Şükrü (1981), Bir Siyasal Düşünür Olarak Doktor