Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2019 / Cilt: 25 - Sayı: 98

Bingöl ve Tunceli Yöresinde Yaşayan Şafii ve Alevilerde Nazar ve Uğurla İlgili İnanış ve Uygulamalar

Sayfa
327–338
Yayın Tarihi
2019-05-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Günümüzdebirçok inanış ve pratik geçmiş dönemlere göre zayıflasa da yine de varlığını sürdürmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İnsanlık var olduğundan beri varlığı, yaşamı ve doğayı anlamlandırabilmek adınabilimsel bir yaklaşım sergilerken bazen de bir türlü anlamlandıramadığı konularıgerçeklik payı olsun veya olmasın korku ve çaresizlikle doğaüstü bir güce, inancabağlayarak yorumlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kapsamdaçalışmamızda halk bilimi ve kültürel değerler bakımından nazar ve uğur ile ilgiliinanış ve uygulamaların Bingöl ve Tunceli yöresinde yaşayan Şafii ve Alevilerdekiyansımaları değerlendirilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Günümüzdebirçok inanış ve pratik geçmiş dönemlere göre zayıflasa da yine de varlığını sürdürmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:inanç · Şafiilik · Alevilik

Özet

İnsanlık var olduğundan beri varlığı, yaşamı ve doğayı anlamlandırabilmek adınabilimsel bir yaklaşım sergilerken bazen de bir türlü anlamlandıramadığı konularıgerçeklik payı olsun veya olmasın korku ve çaresizlikle doğaüstü bir güce, inancabağlayarak yorumlamıştır. Bu inanç ve yönelişte gizli güçlerden korkma, uğur, geleceğiöğrenme gibi duygu ve istemler yer alırken bunların bir kısmı dinî kaynaklarıreferans almakta, bir kısmı da doğa ve doğaüstü özelliklerden izler taşımaktadır.Söz konusu inanışlar ve uygulamalar arasında nazar ve uğur ayrı öneme sahipolup özünde birçok konuya dair önemli bilgiler barındırmaktadır. Bu kapsamdaçalışmamızda halk bilimi ve kültürel değerler bakımından nazar ve uğur ile ilgiliinanış ve uygulamaların Bingöl ve Tunceli yöresinde yaşayan Şafii ve Alevilerdekiyansımaları değerlendirilmektedir. Yazılı kaynakların yanında saha araştırmasıve derlemelerle sözlü kaynaklardan da yararlanılmaktadır. Nazar ve uğur ile ilgiliinanışlarda İslamî özelliklerle birlikte, bölgede etkin olan İslam öncesi dönemlerinfarklı inanış ve ritüelleriyle kökleri semavî dinler öncesine uzanan pagan inanışlarve atalar kültünden izler olduğu görülmektedir. Özellikle Alevilerde dikkat çekenŞamanizm, Yaresan ve Zerdüşt tesiri yanında yine hem Alevi hem de Şafiilerdeİslam diniyle birlikte Musevîlik ve Hıristiyanlık gibi diğer semavî dinlerin bazıdeğişim-dönüşümlerle de olsa yansımalarının olduğu saptanmaktadır. Günümüzdebirçok inanış ve pratik geçmiş dönemlere göre zayıflasa da yine de varlığını sürdürmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Alay, O. (2019). Bingöl ve Tunceli Yöresinde Yaşayan Şafii ve Alevilerde Nazar ve Uğurla İlgili İnanış ve Uygulamalar. Folklor/Edebiyat, Cilt: 25 - Sayı: 98, 327–338. https://ajindex.com/articles/59905

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Bozkurt, F. (2005). Toplumsal boyutlarıyla Alevilik. İstanbul:
  2. Kapı. Cündioğlu, D. (2006). Hakikat ile hurafe. İstanbul:
  3. Kaknüs. Çem, M. (2014). Elewîtîye de çimeyê bawerî, tarixî û kulturî-I [Alevilikte kültürel, tarihsel ve inançsal kaynaklar]. Vate Dergisi, Humare (Sayı): 41, r. (s.), 27-35.
  4. Erbuğa, H. (1983). Nazarın bilimsel yönü. Yankı Dergisi, 5-30 Haziran, s.635. Goody, J. (2017). Mit, ritüel ve söz. İstanbul:
  5. Küre. Günay, Ü.- H. Güngör (1998). Türk din tarihi. Kayseri: Laçin. Gündüz, Ş. (1998). Mitoloji ile inanç arasında. Samsun: Etüt. Hançerlioğlu, O. (1975). İnanç sözlüğü. İstanbul:
  6. Remzi. İslam Ansiklopedisi (1998). C.18, İstanbul:
  7. Diyanet. İzady, M. (2004). Kürtler-Bir el kitabı. İstanbul:
  8. Doz. James, W. (2000). Pragmatism and other writings. New York: Penguin Books. Karasu, D. (2004). Bingöl’de sosyal ve kültürel yaşam. İstanbul.
  9. Korkmaz, M. (2009). Mitolojik dinlerin gizemi. Ankara:
  10. Alter. Köse A. ve A. Ayten (2009). Batıl inanç ve davranışlar üzerine psiko-sosyolojik bir analiz. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, IX, S.3, ss. 45-70,
  11. İstanbul.
  12. Makas, Z.ve Y. Kalafat (1994). Karşılaştırmalı Türk halk inançları (Azerbaycan-Doğu Anadolu). Samsun: Eser. Malinowski, B. (1992). Bilimsel bir kültür teorisi. (Çev. H. Portakal), İstanbul:
  13. Kabalcı. Ocak, A. Y. (2010). Kültür tarihi kaynağı olarak menâkıbnâmeler–metodolojik bir yaklaşım. Ankara:
  14. Türk Tarih Kurumu. Ocak, A. Y. (2013). Alevî ve Bektaşî inançlarının İslâm öncesi temelleri. İstanbul:
  15. İletişim. Örnek, S. V. (1971). Etnoloji sözlüğü. Ankara:
  16. Ankara Üniversitesi.
  17. Örnek, S. V. (2000). Türk halkbilimi. Ankara:
  18. Kültür Bakanlığı. Öztürk, H. (1984). Tarihimizde Tunceli ve Ermeni mezalimi. Ankara. Rûdanî. (1996). Büyük hadis külliyatı, cem’ulüfevâid min câmi’il-usûl ve mecma’iz-zevâid. İstanbul:
  19. İz. Yolga, M. Z. (1994). Dersim (Tunceli) tarihi. Ankara: 1994.
  20. Yurt Ansiklopedisi (1994). C.2, İstanbul. www.batilitikatlar.com (03.11.2018). Sözlü kaynaklar 1. Kaynak 1: İbrahim Almak, 1953 Tunceli doğumlu, ilkokul mezunu, esnaf. 2. K2: Diyadin Altındiş, 1968 Bingöl-Adaklı doğumlu, lise mezunu, memur. 3. K3: Fatma Aydın, 1955 Bingöl-Genç doğumlu, tahsili yok, ev kadını. 4. K4: Endercan Cevahir, 1972 Tunceli-Hozat doğumlu, esnaf. 5. K5: Aslan Çaya, 1954 Tunceli-Sağman doğumlu, üniversite mezunu, memur. 6. K6: Musa Çetin, 1965 Tunceli doğumlu, ortaokul mezunu, işçi. 7. K7: Feyzullah Deniz, 1955 Bingöl-Karlıova doğumlu, lise mezunu, din adamı. 8. K8: Seyhan, Dilek, 1956 Tunceli-Pertek doğumlu, ortaoku