Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightHüseyin Rahmi Gürpınar’ın 1912 yılında yazmış olduğu Gulyabani yapıtını araştırma nesnesi olarak seçen bu çalışma, yazınsal bir kaynak metin ile onun yeniden çevirileri arasındaki ‘mesafe’yi değerlendirmek için anlaşılırlık kavramını ölçüt alıyor ve Türkiye’deki diliçi çeviri olgusuna yeniden çeviri önsavı penceresinden bakıyor.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale diliçi çeviriyi anlaşılırlık kavramı üzerinden ele almayı amaçlıyor ve bu bağlamda tartışmanın çerçevesini şu üç çalışma üzerinden çiziyor: Matilde Nisbeth Jensen imzalı “Optimising comprehensibility in interlingual translation: The need for intralingual translation” (2015); Isabelle Desmidt imzasını taşıyan “Retranslation (re)visited” (2009); Karen Korning Zethsen’in yazdığı ve bir dayanak noktası işlevi görecek olan “Intralingual translation: An attempt at description” (2009). Matilde Nisbeth Jensen’ın ortaya koyduğu diliçi çevirinin dillerarası çeviride anlaşılırlığı eniyileyen bir araç olarak ele alınması fikri makalenin çıkış noktasını oluşturuyor; çalışmadaki tartışma ise Isabelle Desmidt’in Antoine Berman (1990) tarafından geliştirilmiş olan yeniden çeviri önsavını masaya yatıran makalesinden hareket ediyor. Tıpkı dillerarası çeviride olduğu gibi diliçi çeviride de ilk çeviriyi izleyen her diliçi çevirinin bir yeniden çeviri olduğunu öne süren bu makale, daha çok işlevsel metinlerin çerçevesinde değerlendirilen anlaşılırlık kavramının eski Türkçe yazılmış klasik yapıtların diliçi çevirisine de yön veren ana unsurlardan biri olduğu düşüncesini temel alıyor. Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın 1912 yılında yazmış olduğu Gulyabani yapıtını araştırma nesnesi olarak seçen bu çalışma, yazınsal bir kaynak metin ile onun yeniden çevirileri arasındaki ‘mesafe’yi değerlendirmek için anlaşılırlık kavramını ölçüt alıyor ve Türkiye’deki diliçi çeviri olgusuna yeniden çeviri önsavı penceresinden bakıyor.
Abstract
This article aims to discuss intralingual translation based on the concept of comprehensibility. The framework of the study will be drawn by three articles: “Optimising comprehensibility in interlingual translation: The need for intralingual translation” by Matilde Nisbeth Jensen (2015), “Retranslation (re)visited” by Isabelle Desmidt (2009) and “Intralingual translation: An attempt at description” by Karen Korning Zethsen (2009) which will serve as the reference point. The idea of intralingual translation as a tool that optimizes comprehensibility in interlingual translation put forward by Matilde Nisbeth Jensen will be used as the starting point, whereas Isabelle Desmidt’s study, which questions the retranslation hypothesis developed by Antoine Berman (1990), will serve as the point of departure for the discussion in this paper. This article which argues that each intralingual translation following the very first translation is a retranslation, just like in the case of interlingual translation, is based on the view that comprehensibility, which is considered mainly within the framework of functional texts, can be said to be also one of the main factors driving intralingual translation of old Turkish classics. The paper that selects Gulyabani by Hüseyin Rahmi Gürpınar (1912) as its object of study discusses the intralingual translation in Turkey from the perspective of retranslation hypothesis, taking comprehensibility as the benchmark to evaluate the ‘distance’ between a literary source text and its retranslations.