Dergiler / Mülkiye Dergisi / 2013 / Cilt: 37 - Sayı: 1

Özgürlüğün coğrafyası: Mekânsallığın triyalektik praksisi ve bütünsellik arayışına dair bir tahlil

Geographies of liberation: Trialectics of spatial praxis and some ıdeas on the search for a totality

Sayfa
31–69
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bizzat mekânın kendisi toplumsal ilişkilerin ürünü ve bu ilişkilerin üreticisidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu yazının amacı, mekânın kendine içkin dinamiklerini, farklılıklarını, dönüşümlerini, gerilimlerini ve toplumsal süreçler izleğinde tezâhür eden farklı simgeselliklerini tarihsel ve kuramsal bağlamda ele alıp neoliberal ve postendüstriyel gelişimler ışığında bir araştırma nesnesi olarak öznel yorumlara ne raddede imkân verebileceğini sorgulamaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunu yaparken kuramsal olarak 1960ların dünya devriminin kentsel coğrafya ve kent sosyolojisinin postmarksist fikir ve yorumlarından -özellikle Henri Lefebvre ve Edward Sojanın fikirlerinden- metaforik olarak da Jorge Luis Borgesin Alef adlı kısa hikâyesinden, tarihsel bağlam olarak da sanayi sonrası toplumların hem Türkiyede hem de batıda meydana getirdiği entelektüel kırılmanın olanaklarından faydalanacağım.
💡
Sonuç & Katkı:Bizzat mekânın kendisi toplumsal ilişkilerin ürünü ve bu ilişkilerin üreticisidir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu yazının amacı, mekânın kendine içkin dinamiklerini, farklılıklarını, dönüşümlerini, gerilimlerini ve toplumsal süreçler izleğinde tezâhür eden farklı simgeselliklerini tarihsel ve kuramsal bağlamda ele alıp neoliberal ve postendüstriyel gelişimler ışığında bir araştırma nesnesi olarak öznel yorumlara ne raddede imkân verebileceğini sorgulamaktır. Bunu yaparken kuramsal olarak 1960ların dünya devriminin kentsel coğrafya ve kent sosyolojisinin postmarksist fikir ve yorumlarından -özellikle Henri Lefebvre ve Edward Sojanın fikirlerinden- metaforik olarak da Jorge Luis Borgesin Alef adlı kısa hikâyesinden, tarihsel bağlam olarak da sanayi sonrası toplumların hem Türkiyede hem de batıda meydana getirdiği entelektüel kırılmanın olanaklarından faydalanacağım. Mekâna kendinden menkul bir simgesellik atfetmenin tehlikelerinden ve kısırlığından bahseder Henri Lefebvre: mekânı çalışmanın sırrı, onu bir şeylere benzetmek ve bu benzerlikler üzerinden bir analojiler zinciri yaratmaktan geçmez. Ne var ki; gündelik hayatımızın ve akademik yazıp çizme eylemliliklerimizin pek çoğunda mekân ya içi doldurulması gereken bir tablo olarak ya da hâlihazırda analizi ve izâfeti kurulmuş bir nesne olarak çıkar. Buradan hareketle bu yazı, toplumsal fenomenler ve mekânsal bir izlek olarak totalitenin ve bütünlük anlayışının mekânsal evrimini araştırır ve mekânın bütünlüğün ayrılmaz bir parçası olduğunu iddia eder. Bizzat mekânın kendisi toplumsal ilişkilerin ürünü ve bu ilişkilerin üreticisidir.

Abstract

This paper attempts to bring together the differential characteristics, immanent dynamics, and tension laden transformations of spatial forms and transpose these divergent meanings and the underlying interrelationships of a different order ensconced in the social context prevalent at our neo-liberal and postindustrial contemporary period. In doing so, this paper purports to draw on from a philosophical and socio-theoretical literature that emerged during the 1960s world revolutionary social movements and the ensuing theoretical rupture that arose from and within the incubatory atmosphere of those movements; and especially, tries to foreground Henri Lefebvre and Edward Soja s ideas on the relations between space and society-which we can aptly call as a selfreflexive geographic-historical materialism. As a corollary, and following the footsteps of Soja, I will also try to grapple with an enigmatic metaphorical narrative employed by Jorge Luis Borges, in a short story titled, The Aleph, published in 1945. I suggest that studies on space have for long emasculated the immensely potent and problematically fertile possibilities inherent in the dialectical tensions between space and society. Lefebvre s idea resonates with my suggestion regarding how to approach the relationship between the social phenomenon and the spatial and philosophical idea of totality, or, universality. Space is a product of social relations, and insofar as the spatial configurations harbor those social struggles, differentiations, divergences, and disguised discontent, social relations are born out of space.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜLHAN, S. T. (2022). Özgürlüğün coğrafyası: Mekânsallığın triyalektik praksisi ve bütünsellik arayışına dair bir tahlil. Mülkiye Dergisi, Cilt: 37 - Sayı: 1, 31–69. https://ajindex.com/articles/583952

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Adorno TW (2006). History and Freedom: Lectures 1964-1965.
  2. Polity. Althusser L (1977). For Marx. London: N L B. Althusser L (1997). Reading Capital. London: Verso. Anderson P (1976). Considerations on Western Marxism. London: Verso. Benjamin W (1999). The Arcades Project. Belknap Press.
  3. Berman M (1988). All That Is Solid Melts into Air: the Experience of Modernity. New York: Viking Penguin. Bhabha HK (2004). The Location of Culture. Taylor & Francis. Borges J L (1973). The Aleph and Other Stories, 1933-1969. Çev. N T Di Giovanni. Pan Books. Boyer CM (1994). The City of Collective Memory: Its Historical Imagery and Architectural Entertainments. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press.
  4. Cansever T (2010). Osmanlı Şehri: Şiir’den Şehir’e. İstanbul:
  5. Timaş Yayınları.
  6. Castells M (1976). Is There an Urban Sociology? İçinde: Pickvance CG (der.). Urban Sociology: Critical Essays. London: Tavistock Publications. Castells M (1977). The Urban Question: A Marxist Approach. London: Edward Arnold. Cronon W (1992). Nature’s Metropolis: Chicago and the Great West. W.W. Norton. Debord G (1983). Society of the Spectacle. New York: Zone Books. Descartes R (1954). The Geometry of Rene Descartes. Courier Dover Publications. Dirlik A (1997). The Postcolonial Aura: Third World Criticism in the Age of Global Capitalism. Boulder, Co: Westview. Engels F ve Marx K (1941). Ludwig Feuerbach & the Outcome of Classical German Philosophy. International Publishers Co. Findlay JN (1977). Analysis. İçinde: GWF Hegel Phenomenology of Spirit. Clarendon Press, 495-593.
  7. Flaubert G (1982). Gönül Ki Yetişmekte. Çev. Süreya C. İstanbul:
  8. Adam. Foucault M (1986). Of Other Spaces. Çev. Jay Miskowiec. Diacritics 16(1): 22-27.
  9. Gouldner AW (1974). Marxism and Social Theory. Theory and Society 1(1): 17-35.
  10. Gouldner AW (1970). The Coming Crisis of Western Sociology. New York: Basic Books. Harvey D (1981). The Urban Process Under Capitalism: A Framework for Analysis. İçinde Dear M ve Scott (der.). Urbanization and Urban Planning in Capitalist Society. London; New York: Methues: 91-122.
  11. Harvey D (1987). Three Myths in Search of a Reality. Urban Studies Environment and Planning D: Society and Space 3(2). Harvey D (1989). The Condition of Postmodernity: An Enquiry into the Origins of Cultural Change. Oxford; Cambridge, Mass.: Blackwell. Harvey D (2010). Postmodernliğin Durumu.çev. Sungur Savran. 5. Basım. İstanbul:
  12. Metis. Harvey D (2012). Sermayenin Sınırları. Çev. Utku Balaban. Ankara: Tan Kitabevi. Hegel G