Dergiler / Değerler Eğitimi Dergisi / 2019 / Cilt: 17 - Sayı: 37

Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinlerin Değer Aktarımı Açısından İncelenmesi

Analysis of Secondary School Turkish Textbooks in Terms of Value Transmission

Sayfa
109–146
Yayın Tarihi
2019-06-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma sonucunda ortaokul Türkçe ders kitaplarında en çok kullanılan değerlerin; estetik, sevgi, nezaket, çalışkanlık; en az kullanılan değerlerin ise barış, sadelik, alçakgönüllülük, hoşgörü olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkçe dersi ortaokul kitaplarında yaşayan ve evrensel değer aktarımının incelenmesinin amaçlandığı bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu yöntemle 2017-2018 eğitim öğretim yılında kullanılan 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan okuma metinleri ve şiirlerin tümü incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma sonucunda ortaokul Türkçe ders kitaplarında en çok kullanılan değerlerin; estetik, sevgi, nezaket, çalışkanlık; en az kullanılan değerlerin ise barış, sadelik, alçakgönüllülük, hoşgörü olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2017-2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Yaşayan Değerler Listesi · UNESCO Değer Listesi · Rokeach’ın Değer Sınıflandırması

Özet

Türkçe dersi ortaokul kitaplarında yaşayan ve evrensel değer aktarımının incelenmesinin amaçlandığı bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Bu yöntemle 2017-2018 eğitim öğretim yılında kullanılan 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan okuma metinleri ve şiirlerin tümü incelenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen metinlerdeki değerlerin tespit edilmesinde UNESCO Değer Listesi, Yaşayan Değerler Listesi ve Rokeach’ın Değer Sınıflandırması kullanılmıştır. Veriler betimsel analiz yoluyla incelenmiştir. Araştırma sonucunda ortaokul Türkçe ders kitaplarında en çok kullanılan değerlerin; estetik, sevgi, nezaket, çalışkanlık; en az kullanılan değerlerin ise barış, sadelik, alçakgönüllülük, hoşgörü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca incelenen Türkçe ders kitaplarında değer aktarımının niceliksel olarak yoğun bir şekilde yapıldığı ancak sınıf düzeyleri açısından ders kitaplarındaki temalar ve değerlerin tam olarak örtüşmediği, bazı değerlere hiç yer verilmediği ve değerlerin gerek sınıf gerekse temalara dağılımında bir sistematik yapılanmanın olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract

This study, which is aimed at analysing the living universal l values transfer in secondary school Turkish textbooks, was formed by qualitative research methodology and designed by document review. A purposeful sampling method was used to determine the study group of the research. With this method, reading texts and poems in the 5th, 6th, 7th and 8th grade Turkish textbooks published in the academic year of 2017-2018 were analysed. For determining the values in the texts, Value Review Form prepared by Cengiz and Duran (2017) using UNESCO Value List, Living Values List and Rokeach's Value Classification was used. The data were analysed through descriptive analysis. As a result of the research, the most used values in secondary school Turkish textbooks were determined as; aesthetics, love, kindness and diligence; and the least used values were determined as; peace, simplicity, modesty and tolerance. Additionally, it has been found that the value transfer was carried out quantitatively and intensively in the analysed Turkish textbooks, but that the themes and values in the textbooks were not completely consistent with the grade levels of the textbooks, that some values were not addressed at all and there was no systematic structure in the distribution of values across the grades or the themes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAKİ, Y. (2019). Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinlerin Değer Aktarımı Açısından İncelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, Cilt: 17 - Sayı: 37, 109–146. https://ajindex.com/articles/58039

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Açık-Önkaş N., Çulha B. ve Şiveroğlu E. (2011). Türkçe ders kitaplarındaki şiirlerin fonetik-semantik i̇lişkisine eleştirel bir yaklaşım. 2. Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Sempozyumu (Dil ve üslûp i̇ncelemeleri), 19-21 Ekim 2011,
  2. Isparta. Akyol, Ş. (2010). İlköğretim 6. Sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan sevgi temasının değerler eğitimi açısından i̇ncelenmesi. Yüksek lisans tezi. Çanakkale On sekiz Mart Üniversitesi,
  3. Çanakkale. Aral, D. (2008). Millî Eğitim Bakanlığı’nın hazırladığı 6. Sınıf Türkçe ders kitabında yer alan değerler üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi,
  4. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu. Aydın, M. (2003). Gençliğin değer algısı: Konya örneği. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(3), 121-144.
  5. Bayram, B. ve Elban, M. (2017). Türkçe ders kitaplarında milli kimliğe i̇lişkin unsurların i̇ncelenmesi. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 21, 19-27.
  6. Belet, Ş. D. ve Deveci, H. (2-4 Mayıs 2008). Türkçe ders kitaplarının değerler bakımından i̇ncelenmesi. Çanakkale 18 Mart Üniversitesi: VII. Sınıf Öğretmenliği Sempozyumu. Bulut, M. ve Orhan, S. (2012). Türkçe-edebiyat ders kitaplarının dil ve kültür aktarımındaki rolü ve önemi üzerine bir i̇nceleme. Thejournal Of Academic Social Science Studies, 5(8), 297-311.
  7. Bilgin, N. (1995). Sosyal psikolojide yöntem ve pratik çalışmalar. İstanbul:
  8. Sistem Yayıncılık. Condrad, C. F. ve Serlin, R. C. (2011). Research Education. USA: SAGE Publications. Coşkun, E. ve Taş, S. (2008). Ders kitaplarına metin seçimi açısından Türkçe öğretim programlarının değerlendirilmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(10), 59-74.
  9. Cengiz, Ş. ve Duran, E. (2017). Okul öncesi dönemine ait hikâye ve masallardaki değerlerin i̇ncelenmesi. Eğitim ve Bilim, 42(191), 205-233.
  10. Çapoğlu, E. ve Okur, A. (2015). Ortaokul 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki şiirlerde yer alan değerler. Sakarya University Journal Of Education, 5(3), 90-104.
  11. Çelikpazu, E. E. ve Aktaş, E. (2011). MEB 6, 7 ve 8. Sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin değer i̇letimi açısından i̇ncelenmesi. Turkish Studies, 6(2), 413-424.
  12. Çınar, A. (2013). Değerler felsefesi ve psikolojisi. Bursa: Emin Yayınları.
  13. Çırak, G., Şahin, D. B., Özberk, E. B. ve Eriş, H. M. (2014). The i̇nvestigation of the texts in fifth grade Turkish course book i̇n aspect of the values it conducts. Mediterranean Journal of Humanities, 4(1), 83-95.
  14. Çiftçi, Ö., Çeçen, M. A. ve Melanlıoğlu, D. (2007). Altıncı sınıf Türk