Dergiler / İslami Araştırmalar / 2018 / Cilt: 29 - Sayı: 2

İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı’nda Yapılan Yüksek Lisans Tezlerinin Bir Değerlendirmesi

An Evaluation of MA Degree Dissertations in the Field of History of Islamic Sects

Sayfa
399–421
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmamızda özellikle mezhepler tarihinin klasik kaynakları, İmamiye ve Alevilik-Bektaşîlik konularında sayısal bir yoğunlaşmanın olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ülkemizde 2017 yılı itibariyle İslam Mezhepleri Tarihi alanında yaklaşık 350 yüksek lisanstezi tamamlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmamızda alanda yapılmış olan bu tezlerin hangi dönem ve mezheplerdeyoğunlaştığı, eksik bırakılan konu başlıklarının neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmamızda özellikle mezhepler tarihinin klasik kaynakları, İmamiye ve Alevilik-Bektaşîlik konularında sayısal bir yoğunlaşmanın olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2017 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Ülkemizde 2017 yılı itibariyle İslam Mezhepleri Tarihi alanında yaklaşık 350 yüksek lisanstezi tamamlanmıştır. Çalışmamızda alanda yapılmış olan bu tezlerin hangi dönem ve mezheplerdeyoğunlaştığı, eksik bırakılan konu başlıklarının neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmamızda özellikle mezhepler tarihinin klasik kaynakları, İmamiye ve Alevilik-Bektaşîlik konularında sayısal bir yoğunlaşmanın olduğu tespit edilmiştir. Ancak çağdaş İslam akımları ve Türkiye’deki dini-mezhebî yapılarla ilgili yeterli bilgi düzeyine ulaşılmadığı görülmüştür. Yine mezheplerin teşekkül süreçlerine yoğunlaşıldığı ancak sonraki değişim süreçleri ve güncel durumlarıyla ilgili yeterli çalışma yapılmadığı ortaya konulmuştur. Çok çalışılan akımlarda bile bu durumgeçerliliğini korumaktadır. Genel başlıklı bir tez alındığında genellikle mezhep, zaman ve mekânsınırlandırması yapılmadığı ve konunun yüzeysel bir şekilde ele alındığı görülmüştür. Bu nedenleher hangi bir sınırlandırma yapılmaksızın alınan tezlerde içeriğin belli bir zaman dilimi ve mezhebi içerecek şekilde belirlenmesinde yarar vardır. Mukayeseli tezlerde de benzer bir sorun zaman zaman ortaya çıkabilmektedir. Güncel konu tercih edilen çalışmalarda daha ziyade şahıs üzerinde yoğunlaşıldığı, saha araştırmalarının sınırlı düzeyde kaldığı görülmüştür.

Abstract

As of 2017, approximately 350 MA degree dissertations have been completed in the field of history of Islamic sects in Turkey. In our work we have tried to determine in which periods and sects are concentrated and what are the missing topics of these theses which were made in the field. In our research, it was determined that there is a numerical concentration especially in the classical sources of the history of sects, Imamism and Alevism-Bektashism. However, it seems that the level of knowledge has not reached sufficient level about contemporary Islamic movements and religioussectarian structures in Turkey. Again, it has been revealed that are concentrated to the formation periods of the sects, but there is not enough work on the subsequent change periods and current situations. Even in highly studied sects, this situation remains valid. When a thesis with a general title is received, it is generally seen that there is no sect, time and space restriction and that the subject is treated in a superficial way. For this reason, in the theses taken without any restrictions, it is useful that the content is determined to include a certain time frame and sect. A similar problem can arise from time to time in comparative theses. In the thesis choosing current topics is generally focused on the individuals and the field researches have been seen to be limited.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AVCU, A. (2022). İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı’nda Yapılan Yüksek Lisans Tezlerinin Bir Değerlendirmesi. İslami Araştırmalar, Cilt: 29 - Sayı: 2, 399–421. https://ajindex.com/articles/550514

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Ahmedov, Şahin, Sâsânî Kültürünün Şîa’nın Teşekkülündeki Rolü, AÜSBE, Ankara 2001.
  2. Ak, Ahmet, Şehristânî’nin el-Milel ve’n-Nihal’inde İslam Mezheplerinin Tasnifi, MÜSBE, İstanbul 1996.
  3. Akkoyunlu, İsmail, İbn Teymiyye’nin İman Konusunda Mezheplere Bakışı, AÜSBE, Ankara 2011.
  4. Akoğlu, Muharrem, Cahiliye Dönemi Arap Kültürünün Mezheplerin Doğuşuna Etkisi, EÜSBE, Kayseri 1995.
  5. Alibekiroğlu, Fatmanur, Ehlu’r-Rey’in İtikadi Boyutu (Ebu Hanife Örneği), AÜSBE, Ankara 2011.
  6. Atalan, Mehmet, Mezhepler Tarihi Açısından Cafer es-Sadık, AÜSBE, Ankara 1998.
  7. Ateş, Orhan, İlk Harici Fikirlerin Teşekkülü, AÜSBE, Ankara 1999.
  8. Avcu, Ali, İmâmiyye Şîası’nda İmâmet Anlayışının Doğuşu, OMÜSBE, Samsun 2002.
  9. Aydınlı, Osman, İlk Mu’tezilî Fikirlerin Teşekkülü, AÜSBE, Ankara 1992.
  10. Aydınlı, Osman, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e İslâm Mezhepleri Tarihi Yazıcılığı, Hititkitap, Ankara 2008.
  11. Ballı, Hasan Hüseyin, İlk Hâricîlerde Demokrasi Anlayışı, DEÜSBE, İzmir 2002.
  12. Baran, İlhan, İmâmet Nazariyesi Bağlamında Şîa’nın Sünni Kaynaklardaki Referansları, DÜSBE, Diyarbakır 2011.
  13. Çelenk, Mehmet, Muhammed b. Abdulvehhab’ın Hayatı ve İtikadi Görüşleri, MÜSBE, İstanbul 1999.
  14. Doğruyol, Feyza, Şiî-İmâmî Gelenekte Gaybet İnancının Temellendirilmesi, SÜSBE, Sakarya 2014.
  15. Erdoğan, Mursel, Maturidiliğin Anadolu’ya Gelişi, AÜSBE, Ankara 2006.
  16. Erdoğruca, Nuran, Ebû Müslim Horasanî ve Müslimiyye Hareketi, AÜSBE, Ankara 2001.
  17. Gökalp, Yusuf, Zeydilik ve Taberistan’da Yayılması, AÜSBE, Ankara 1999.
  18. Gömbeyaz, Kadir, Makâlât Geleneğinde İmam Eş‘arî, UÜSBE, Bursa 200. Hacımamatov, Zaylabidin, Türklerin İslâmlaşma Sürecinde Mezheplerin Rolü, AÜSBE, Ankara 2001.
  19. Hakyemez, Cemil, Bişr b. el-Mu’temir ve Mu’tezile’nin Bağdat Ekolünün Doğuşu, AÜSBE, Ankara 1998.
  20. İğde, Muhyittin, İmam Berbehârî ve Ekolü, ÇOMÜSBE, Çanakkale 2008.
  21. Kalaycı, Mehmet, Hicri V. Asırda Ehl-i Sünnet, AÜSBE, Ankara 2005.
  22. Kaplan, Doğan, Fuat Köprülü’ye Göre Anadolu Alevîliği, SÜSBE, Konya 2002.
  23. Karabiber, Kemal, Fahreddin er-Râzî’ye Göre İslam Mezheplerinin Tasnifi, HÜSBE, Urfa 1996.
  24. Kartaloğlu, Habib, Şeyh Saduk ve Şeyh Müfîd Bağlamında İmâmiyye’de Ahbarî-Usûlî Farklılaşması, SÜSBE, Sakarya 2011.
  25. Keskin, Yakup, İmâmiye Mezhebinin İlk Ortaya Çıkışı ve Belli Başlı İddiaları, OMÜSBE, Samsun 2001.
  26. Kocadağ, Yaşar, Keysâniyye’nin Doğuşu, Gelişimi ve Düşünceleri, MÜSBE, İstanbul 2004.
  27. Koçak, Yusuf, Abbasiler’in Kuruluş Döneminde Abbasiyyun-Talibiyyun Çekişmesi, AÜSBE, Ankara 2014.
  28. Koçoğlu, Kıyasettin, Maturidi’ye Göre Mürcie, AÜSBE, Ankara 2000.
  29. Korkmaz, S