Dergiler / İslami Araştırmalar / 2018 / Cilt: 29 - Sayı: 1

Tarih Yazıcılığında Nesnelliğin İmkânı: Kitâbü’t-Tahrîş/Dırâr b. ʻAmr Örneği

The Possibility of Objectivity in Historiography: Kitāb al-Tahrīsh/Dirâr ibn al ʿAmr Example

Sayfa
65–78
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca kendi meşruiyetini tesis etmek için herdinî ekolün tarihi istismar etmesinden ve bu manada tarihin araçsallaştırılmış olmasından hareketle tarihte nesnelliğin imkânı incelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mutezile, İslâm düşünce geleneğinde ve özellikle de tarih yorumlarında kendine has yönelimleriyle dikkat çeken bir ekoldür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu makalede Mutezile ekolüne mensup bir müellifin Kitâbü’tTahrîş isimli eseri çerçevesinde aktardığı bir takım tarihi malumattan hareketle çatışan dinî grupların görüşlerinin tarihi gerçekliği sorgulanacak ve bu kapsamda Dırâr b. ʻAmr’ın (ö. 200/815)araştırmacı ve tarihçi kimliği ortaya konulacaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca kendi meşruiyetini tesis etmek için herdinî ekolün tarihi istismar etmesinden ve bu manada tarihin araçsallaştırılmış olmasından hareketle tarihte nesnelliğin imkânı incelenecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Mutezile, İslâm düşünce geleneğinde ve özellikle de tarih yorumlarında kendine has yönelimleriyle dikkat çeken bir ekoldür. Bu makalede Mutezile ekolüne mensup bir müellifin Kitâbü’tTahrîş isimli eseri çerçevesinde aktardığı bir takım tarihi malumattan hareketle çatışan dinî grupların görüşlerinin tarihi gerçekliği sorgulanacak ve bu kapsamda Dırâr b. ʻAmr’ın (ö. 200/815)araştırmacı ve tarihçi kimliği ortaya konulacaktır. Ayrıca kendi meşruiyetini tesis etmek için herdinî ekolün tarihi istismar etmesinden ve bu manada tarihin araçsallaştırılmış olmasından hareketle tarihte nesnelliğin imkânı incelenecektir.

Abstract

Muʿtazilah is an example that draws attention with its intellectual tendencies in the tradition of Islamic thought and especially in the interpretations of history. In this article, the historical reality of the opinions of the religious groups that confronted with the movement of the historical knowledge which the author belongs to in the framework of Kitāb al-Taḫrīsh belonged to the Muʿtazilah school will be questioned. Ḍirār ibn al-ʿAmr’s (d. 200/815) intellectual/historian identity will be revealed. In addition, the possibility of objectivity in history will be examined in the light of the fact that every religious school history is exploited to establish its own legitimacy and that history is instrumentalized in this respect.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KÖSE, M. (2022). Tarih Yazıcılığında Nesnelliğin İmkânı: Kitâbü’t-Tahrîş/Dırâr b. ʻAmr Örneği. İslami Araştırmalar, Cilt: 29 - Sayı: 1, 65–78. https://ajindex.com/articles/550511

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Aydınlı, Osman, “Dırar b. Amr ve Mu’tezile’nin Teşekkül Sürecindeki Yeri”, Ankara Üniv. İFD, 1999, c. 39, ss. 661-689. el-Bağdâdî, Abdulkâhir b. Tâhir b. Muhammed (ö. 429/1037), el-Fark Beyne’l-Firak, Dâru’l-Kütübi’l-ʻIlmiyye, Lübnan 2009.
  2. Brockelmann, Carl, Târîhu’l-Edebi’l-ʻArabî, I-VI, ter.: Abdülhalim en-Neccâr, Dâru’l-Meʻârif, Kahire tz. Carr, Edward Hallett, Tarih Nedir?, çev.: Misket Gizem Gürtürk, İletişim Yay., İstanbul 2011.
  3. Connerton, Paul, Toplumlar Nasıl Anımsar?, çev.: Alâeddin Şenel, Ayrıntı Yay., İstanbul, 2014. Dırâr b. Amr (ö. 200/815), Kitâbu’t-Tahrîş, thk.: Hüseyin Hansu, çev.: Mehmet Keskin, Litera Yay., İstanbul 2014. Ebu’l-Kâsım - el-Kadı Abdülcebbar - el-Hâkim el-Cüşemî, Fazlu’l-İʻtizâl ve Tabakâtü’lMuʻtezile, thk.: Fuâd Seyyid, Dâru’tTûnûsiyye-el-Müessesetü’l-Vataniyye li’lKitâb (Cezair), Tunus 1406/1986. el-Eşʻârî, Ebû’l-Hasen (ö. 324/936), İlk Dönem İslam Mezhepleri Makâlâtü’l-İslâmiyyîn ve İhtilafu’l-Musallîn, çev.: Mehmet DalkılıçÖmer Aydın, Kabalcı Yay., İstanbul 2005.
  4. Hakyemez, Cemil, “Bedâ Düşüncesi ve Şiî İmamet Tartışmalarındaki Yeri”, Çorum İFD, c. 5, sayı: 10, 2006, ss. 29-49.
  5. Hanefi, Hasan, Gelenek ve Yenilenme, çev.: M. Emin Maşalı, Otto Yay., Ankara 2011.
  6. Hartog, François, Tarih, Başkalık, Zamansallık, çev.: M. Emin Özcan vdğr., Dost Kitabevi Yay., Ankara 2000.
  7. Hegel, Georg Wilhelm Firedrich, Tarih Felsefesi, çev.: Aziz Yardımlı, İdea Yay., İstanbul 2006.
  8. Hobsbawn, Eric, Tarih Üzerine, çev.: Osman Akınhay, Bilim ve Sanat Yay., Ankara 2001.
  9. İbn Hazm, Ebû Muhammed b. Ali b. Ahmed b. Saîd ez-Zâhirî (ö. 456/1064), Cemheratü Ensâbi’l-ʻArab, (thk.: Abdüsselam Muhammed Harun), Dâru’l-Maarif, Kahire 1982.
  10. Jenkins, Keith, Tarihi Yeniden Düşünmek, çev.: Bahadır Sina Şener, Dost Kitabevi Yay., Ankara 1992.
  11. Kurosawa, Akira, Rashômon, Full Cast & Crew, 1950.
  12. Laoust, Henri, İslâm’da Ayrılıkçı Görüşler, çev.: E. Ruhi Fığlalı-Sabri Hizmetli, Pınar Yay., İstanbul 1999. el-Malatî, Ebu’l-Huseyn Muhammed b. Ahmed (ö. 377/987), Kitâbü’t-Tenbîh ve’r-Red ʻalâ Ehli’l-Ehvâi ve’l-Bidaʻ, thk.:Sven Dedering, el-Maʻhedü’l-Ebhâsü’ş-Şarkiyye, Beyrut 1430/2009.
  13. Meriç, Cemil, Kültürden İrfana, İnsan Yay., İstanbul 1986. Muhammed b. İshâk en-Nedîm (ö. 380/990), el-Fihrist, terc.: Mehmet Yolcu vdğr., Çıra Yay., İstanbul 2017.
  14. Munslow, Alan, Tarihin Yapısökümü, çev.: Abdullah Yılmaz, Ayrıntı Yay., İstanbul 2000. Neşvânü’l-Hımyerî, Ebû Said (ö. 573/1178), elHûru’l-ʻIyn, thk.: Kemal Mustafa, elMektebetü’l-Yemeniyye, Beyrut 1985. Nevbahtî - Kummî (ö. 310/9