Dergiler / İslami Araştırmalar / 2018 / Cilt: 29 - Sayı: 1

Rivayetler Bize Ne Söyler? İsnad Dokümantasyonu Tekniği ve Taberî Örnekliği

What Narratives Tell Us? Technique of Isnad Documantation and Case of Tabari

Sayfa
47–64
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Osman’ın Katli anlatımını inceleyeceğiz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Klasik İslam tarihçiliğinin genel karakterinin rivayet tarihçiliği olduğu genel bir kabuldür.Ayrıca klasik İslam tarih yazıcılığının, rivayetlerin aktarılmasından ibaret olduğu ve klasik dönemmüelliflerinin, eserlerinde sebep-sonuç ilişkisi, yorum ve eleştiri gibi unsurlara yer vermediği düşüncesi de bu kabulün temel unsurudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tarih metinlerinin; rivayetlerin, müellifin yorumlarınayer vermeyecek şekilde sıralanmasıyla oluşmuş yapısı da bu kanaati pekiştirmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Osman’ın Katli anlatımını inceleyeceğiz.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Klasik İslam tarihçiliğinin genel karakterinin rivayet tarihçiliği olduğu genel bir kabuldür.Ayrıca klasik İslam tarih yazıcılığının, rivayetlerin aktarılmasından ibaret olduğu ve klasik dönemmüelliflerinin, eserlerinde sebep-sonuç ilişkisi, yorum ve eleştiri gibi unsurlara yer vermediği düşüncesi de bu kabulün temel unsurudur. Tarih metinlerinin; rivayetlerin, müellifin yorumlarınayer vermeyecek şekilde sıralanmasıyla oluşmuş yapısı da bu kanaati pekiştirmektedir. Ancak modern araştırmacılar bizi bu kanaatin dışına çıkmaya davet etmektedirler. İslam tarihçiliğinin ilkasırlarına odaklanan bu araştırmacılar, ilgili metinlerin ve müelliflerin tarihsel derinliğiyle ilgilenirken rivayetlerin, lafızların gösterdiklerinden çok daha ötesini söylediklerine işaret etmektedirler. Çalışmamız, Marshall Hodgson ve bazı modern araştırmacıların İslam tarih yazımı üzerindekigörüşleriyle rivayet tarihçiliğinin yapısı hakkındaki genel kabulü karşılaştırmakta ve Hodgson’un“isnad dökümantasyonu tekniği” kavramsallaştırmasına odaklanmaktadır. Bu karşılaştırmayla tarihçinin rivayet aranjmanı yoluyla okuyucuya neler söylüyor olabileceğini bulmaya çalışırkenörnek bir olay olarak Taberî’nin Hz. Osman’ın Katli anlatımını inceleyeceğiz.

Abstract

It is commonly accepted about the classical Islamic historiography; its general character was the narrative history. At the same time, these are common beliefs that classical Islamic historiography merely consists of transmission reporting narratives and classical authors did not include elements such as cause-and-effect relation, interpretation and criticism in their works. The arrangement of accounts in the historical texts that do not contain their author’s interpretations strengthen the aforementioned doxa. However, modern researchers have invited us to transcending this common belief. While these researchers that focus on the first centuries of Islamic history, interest the historical depth of the aforementioned texts and authors, they point out that the narratives refer far beyond the words they contain. Our study compares opinions of Hodgson and some modern researchers on Islamic historiography with the common view on the structure of narrative history and focuses on Hodgson’s conceptualization “technique of isnad documantation”.With this context, we analyze the Taberi’s text on “Murder of Uthman” as a case study while trying to find what the historian should tells to reader by the arangement of narratives.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SİPAHİOĞLU, A. Y. (2022). Rivayetler Bize Ne Söyler? İsnad Dokümantasyonu Tekniği ve Taberî Örnekliği. İslami Araştırmalar, Cilt: 29 - Sayı: 1, 47–64. https://ajindex.com/articles/550505

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Braudel, Fernand, Tarih Üzerine Yazılar, çev. Mehmet Ali Kılıçbay, İmge Yayınları, Ankara 1992.
  2. Bouamrane, Chick, “İslam Tarihçiliği ve Tarihlerine Bir Bakış”, çev. Nesimi Yazıcı, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1988, c.30, ss 265-277.
  3. Çelik, Ali, “Tarih Yazıcılığında “İsnad”ın Kullanılışı ya da “Rivâyetçi Metod”, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 2003, c.3, sy.2, ss.5-21.
  4. Demircan, Adnan, “Tarih Üzerine Bazı Düşünceler”, Milel ve Nihal, 2007, c.4, sy.3, ss.69-89.
  5. Demirci, Mustafa,”Abdullah İbnü’l-Mukaffâ’nın “Risâletü’s-Sahabe” Adlı Risâlesi; Takdim ve Tercüme, İSTEM: İslâm San‘at, Tarih, Edebiyat ve Musikîsi Dergisi, 2008, c.6, sy.12, ss.217-240.
  6. Demirci, Mustafa, İslam’ın İlk Üç Asrında Toprak Sistemi, Kitabevi Yay., İstanbul 2010.
  7. Donner, Fred M., Narratives of Islamic Origins - The Beginings of Islamic Historical Writing-,The Darwin Press, New Jersey 1998.
  8. Duri, Abdulaziz, İlk Dönem İslam Tarihi, çev. Hayrettin Yücesoy, Endülüs Yay., İstanbul 1991.
  9. Fayda, Mustafa-Küçükaşçı, Mustafa S., “Ortaçağ İslam Dünyasında Arapça Tarihyazımı”, Türkiye’de Tarihyazımı, ed. Vahdettin Engin-Ahmet Şimşek, Yeditepe Yay. İstanbul 2011.
  10. Günaltay, M. Şemseddin, İslam Tarihinin Kaynakları -Tarihler ve Müverrihler-, Endülüs Yay., İstanbul 1991.
  11. Hartog, François, Tarih, Başkalık, Zamansallık, çev. M. Emin Özcan, Levent Yılmaz, Adnan Kahiloğulları, Dost Kitabevi, Ankara 2000.
  12. Hizmetli, Sabri, “Tarihi Rivayetlere Göre Hz. Osman’ın Öldürülmesi”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1985, c.27, s.149-176.
  13. Hodgson, M.G.S, İslam’ın Serüveni, çev. Komisyon, İZ Yay., İstanbul 1995.
  14. Humphreys, R. Stephen, İslam Tarih Metodolojisi -Bir Sosyal Tarih Uygulaması-, çev. Murtaza Bedir, Fuat Aydın, Litera Yay., İstanbul 2004.
  15. Kafadar, Cemal, Kendine Ait Bir Roma –Diyar-ı Rum’da Kültürel Coğrafya ve Kimlik Üzerine-, Metis Yayınları, İstanbul 2017.
  16. Kafesoğlu, İbrahim, "Tarih İlmi ve Bizde Tarihçilik", Tarih Dergisi, 1962/1963, c.13, s.17-18, sy.1-16.
  17. Khalidi, Tarif, Arabic Historical Thought in the Classical Period –Cambridge Studies in Islamic Civilization-, Cambridge University Press, New York 1996.
  18. Kurt, Hasan, “Taberî’nin Tarih Anlayışı”, İslami İlimler Dergisi, 2008, c.3, sy.2, ss.89-103.
  19. Kütükoğlu, Mübahat S., Tarih Araştırmalarında Usûl, Kubbealtı Neşriyat, İstanbul, 1998. Makrizî, Takiyyuddin Ahmed b. Ali b. Abdulkadir b. Muhammed, İmtâu’l-Esmâ’, tahk. Muhammed Abdulhamid en-Nesimî, Daru’l-Kutubi’l-İlmiyye, Beyrut 1999.
  20. Martensson, Ulrika, “It’s the E